Bezettingsrechtbank veroordeelt Melitopol-journaliste Iryna Levchenko tot 15 jaar strafkolonie
De bezettingsrechtbank van de Russische oblast Zaporizja heeft de gepensioneerde Melitopol-journaliste Iryna Levchenko veroordeeld tot 15 jaar strafkolonie wegens spionage. Levchenko, die al meer dan drie jaar in Russische gevangenschap zit, werd volgens de bezettingsrechtbank schuldig bevonden onder artikel 276 van het Russisch Wetboek van Strafrecht.
Hoofdpunten
- De bezettingsrechtbank van de oblast Zaporizja veroordeelde Iryna Levchenko op 4 september 2026 tot 15 jaar strafkolonie wegens spionage (artikel 276 Russisch Wetboek van Strafrecht).
- Volgens de bezettingsrechtbank zou Levchenko via Telegram contact hebben gelegd met een inwoner van door Oekraïne gecontroleerd gebied en hebben afgesproken informatie door te geven over administratieve gebouwen, bezettingsfunctionarissen en militaire bewegingen in de oblast Zaporizja.
- Russische militairen namen Levchenko en haar echtgenoot Oleksandr op 6 mei 2023 gevangen in tijdelijk bezet Melitopol; Oleksandr werd in augustus 2024 vrijgelaten.
- Levchenko werkte sinds 1981 als journaliste, onder meer bij de lokale krant Novyi Den, en was op het moment van haar detentie met pensioen.
- Ze staat op de lijst van burgerjournalisten in Russische gevangenschap van het Institute of Mass Information; Oekraïne voert een afzonderlijk onderhandelingsspoor over de vrijlating van 28 Oekraïense journalisten.
- Na detentie in Melitopol, Donetsk, Simferopol (Krim) en Krasnodar werd ze teruggeplaatst in Donetsk, waar ze volgens haar zus deelt met drie andere vrouwen in een cel van circa 3x4 meter.
- Parlementslid Yaroslav Yurchyshyn stelt dat haar gezondheid ernstig is verslechterd en dat ze nauwelijks toegang heeft tot medicatie of contact met familie.
Waarom dit belangrijk is
De veroordeling van een al meer dan drie jaar vastgehouden gepensioneerde journaliste tot een celstraf van 15 jaar onder de spionagewetgeving van de bezettingsrechtbank onderstreept hoe Rusland burgerjournalisten in bezet gebied strafrechtelijk vervolgt. Oekraïne voert een afzonderlijk onderhandelingsspoor voor de vrijlating van 28 Oekraïense journalisten in Russische gevangenschap, waarvan Levchenko er een is. Haar familie en Oekraïense parlementsleden waarschuwen voor haar ernstig verslechterde gezondheid en het gebrek aan medische zorg en contact met naasten.
Wat er is gebeurd
Op 4 september 2026 veroordeelde de bezettingsrechtbank van de oblast Zaporizja de Melitopol-journaliste Iryna Levchenko tot 15 jaar strafkolonie op grond van artikel 276 van het Russisch Wetboek van Strafrecht, de spionagebepaling. Volgens het vonnis zou Levchenko via Telegram contact hebben gehad met een inwoner van door Oekraïne gecontroleerd gebied en hebben ingestemd met het doorgeven van gegevens over administratieve gebouwen, bezettingspersoneel en de bewegingen van Russische militairen, materieel en wapens in de oblast Zaporizja. De rechtbank stelde verder dat zij in februari 2023 informatie over Russische ministeries en diensten, met adressen en personeelslijsten, zou hebben overgedragen en deze gegevens op haar telefoon zou hebben bewaard tot haar arrestatie door de FSB-afdeling in de oblast Zaporizja.
Levchenko en haar echtgenoot Oleksandr werden op 6 mei 2023 in bezet Melitopol door Russische militairen opgepakt. Oleksandr werd in augustus 2024 vrijgelaten; Iryna bleef in detentie. Ze werd achtereenvolgens vastgehouden in Melitopol, Donetsk, Simferopol op de Krim en Krasnodar, voor ze terug werd geplaatst in Donetsk, waar ze volgens haar zus Olena Rudenko in een cel van circa 3x4 meter zit met drie andere vrouwen. In juni 2026 werd ze overgeplaatst van de SIZO in Simferopol naar Krasnodar en later terug naar Donetsk. Het Institute of Mass Information (IMI) heeft haar opgenomen op de lijst van burgerjournalisten in Russische gevangenschap.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Alle geraadpleegde bronnen zijn Oekraïens en Oekraïne-gebaseerd. Zij gebruiken consequent termen als 'bezettingsrechtbank', 'ontvoering' en 'gijzeling' voor de procedure en de detentie, en presenteren de spionageaanklacht als verzonnen. De berichtgeving benadrukt Levchenko's identiteit als al decennia lang lokaal werkende journaliste en als Oekraïense staatsburger die haar nationaliteit niet heeft opgegeven. Daarnaast wijzen Oekraïense media op het bredere onderhandelingsspoor voor 28 Oekraïense journalisten in gevangenschap, op de lijst van het IMI en op het werk van parlementslid Yaroslav Yurchyshyn, die haar verslechterende gezondheid en gebrek aan medische zorg en familiecontact aan de kaak stelt.
Waar de berichtgeving verschilt
De bronnen zijn het eens over de hoofdlijnen van de zaak, maar twee kleine punten verschillen. Enkele berichten dateren de arrestatie van Levchenko en haar echtgenoot specifiek op 6 mei 2023, terwijl andere het omschrijven als 'begin mei 2023'. Daarnaast schrijven sommige bronnen dat Levchenko 'meer dan 40 jaar' bij de lokale krant Novyi Den werkte, terwijl een andere bron het preciezer op 41 jaar stelt.
Achtergrond
Levchenko was sinds 1981 werkzaam in de journalistiek, grotendeels bij de districtskrant Novyi Den in Melitopol, en was met pensioen ten tijde van haar detentie. Samen met haar echtgenoot Oleksandr werd zij op 6 mei 2023 in bezet Melitopol opgepakt; hij werd in augustus 2024 vrijgelaten, zij niet. Ze werd tussen detentiecentra in Melitopol, Donetsk, Simferopol (Krim) en Krasnodar heen en weer overgeplaatst. Haar zaak wordt in Oekraïne behartigd door het Institute of Mass Information en door parlementslid Yaroslav Yurchyshyn, die haar omstandigheden publiekelijk aan de kaak stelt. Oekraïne voert een afzonderlijk onderhandelingsspoor over de vrijlating van 28 Oekraïense journalisten in Russische gevangenschap.