Zelensky benoemt chirurg Kostiantyn Humeniuk tot commandant van de Medische Strijdkrachten

Waarom dit belangrijk is

De Medische Strijdkrachten zijn een grote tak van de Oekraïense strijdkrachten die verantwoordelijk is voor medische zorg op het slagveld en in militaire hospitalen; een wijziging in de leiding raakt direct de zorg voor gewonde soldaten in een oorlogssituatie. Het besluit kwam er na maanden van publieke discussie over het medisch leiderschap, wat het functioneren van de militaire gezondheidszorg midden in de oorlog op de voorgrond plaatst. De komst van een praktiserend gevechtschirurg en hervormer als Humeniuk wijst mogelijk op een andere koers en prioriteiten voor de medische tak van de krijgsmacht.

Wat er is gebeurd

President Volodymyr Zelensky ondertekende op 14 september decreet nr. 910/2026, waarmee Kostiantyn Humeniuk werd benoemd tot commandant van de Medische Strijdkrachten van de Oekraïense strijdkrachten. De benoeming gebeurde gezamenlijk met de opperbevelhebber Mykhailo Drapatyi. Tegelijk ondertekende de president een apart decreet, nr. 909, waarmee Anatoliy Kazmirchuk, die de functie sinds 19 november 2023 bekleedde, werd ontslagen. Humeniuk was tot zijn benoeming sinds 2019 hoofdsurgeon van de strijdkrachten; plaatsvervangend chef van het kantoor van de president Pavlo Palisa stelde dat hij gezag heeft onder militairen en het vertrouwen van de vrijwilligersgemeenschap, en dat het behoud van leven en gezondheid van de Oekraïense soldaat de hoofdprioriteit in de nieuwe functie is.

Waar de berichtgeving verschilt

De bronnen verschillen op een aantal punten. Enkele artikelen geven de publicatiedatum van het benoemingsdecreet als 14 september zonder jaartal, terwijl andere specifiek 14 september 2026 vermelden. Over het tijdstip waarop opperbevelhebber Drapatyi het ontslag van Kazmirchuk indiende, schrijven sommige bronnen 'in augustus' en andere specifiek 'op 4 augustus'. Verder karakteriseert één bron de laparoscopische nierverwijderingsoperatie die Humeniuk in mei 2022 nabij Bachmoet uitvoerde als de eerste dergelijke ingreep wereldwijd in gevechtsomstandigheden, terwijl andere bronnen alleen stellen dat het de eerste dergelijke ingreep in Oekraïne was.

Achtergrond

Kostiantyn Humeniuk werd geboren op 29 september 1973 in Vinnytsia en studeerde af aan het Vinnytsia Basismedisch College (1992), de Vinnytsia Staatsmedische Universiteit vernoemd naar M. I. Pirogov (1998) en de Oekraïense Militaire Medische Academie (2001). Vanaf 2001 werkte hij in militaire medische instellingen in Vinnytsia, waar hij opklom tot hoofd van de kliniek voor endoscopische chirurgie. Van 2014 tot 2019 diende hij in de ATO- en daaropvolgende Operatie van de Gecombineerde Strijdkrachten-zones, onder meer als senior van een voorwaarts medisch team binnen de 95e Luchtlandingsbrigade (2014), leidend chirurg van het 59e Militaire Mobiele Hospitaal nabij Loehansk (2015), hoofdsurgeon van de ATO (2017) en hoofdsurgeon van de Operatie van de Gecombineerde Strijdkrachten (2018–2019). Sinds 2019 was hij hoofdsurgeon van de strijdkrachten. In mei 2022 voerde hij nabij Bachmoet een laparoscopische nierverwijdering uit bij een patiënt met een schotwond; in 2022 introduceerde hij het REBOA-systeem in gevechtsomstandigheden. Hij behaalde zijn kandidaatsgraad in de geneeskunde in 2009 en zijn doctorsgraad in 2025. Hij draagt de titel Eervolle Arts van Oekraïne (sinds 11 oktober 2018), is laureaat van de Boris Paton Nationale Prijs van Oekraïne, en werd onderscheiden met de Orde 'Voor Verdienste' derde klasse (2022) en de medaille 'Verdediger van het Vaderland'. Sinds 2024 is hij hoogleraar aan de afdeling Militaire Chirurgie van de Oekraïense Militaire Medische Academie.

Anatoliy Kazmirchuk, de aftredende commandant, bekleedde de post sinds 19 november 2023 en heeft de rang van generaal-majoor van de medische dienst; hij is militair arts, doctor in de medische wetenschappen en hoogleraar. Volgens de Oekraïense Pravda, die bronnen citeert, diende opperbevelhebber Mykhailo Drapatyi in augustus het voorstel in tot ontslag van Kazmirchuk. Volksvertegenwoordiger Mariana Bezuhla omschreef Kazmirchuk openlijk als 'een persoon van de voormalige opperbevelhebber Oleksandr Syrskyi'. In juli 2023 had Anton Shevchuk, hoofd van de medische dienst van de 82e Afzonderlijke Luchtlandingsbrigade, melding gemaakt van gebrekkige Chinese tourniquets die aan zijn brigade waren geleverd; Kazmirchuk werd genoemd in de context van een besluit om Shevchuk naar een lagere functie over te plaatsen, en er zouden huiszoekingen bij Shevchuk zijn uitgevoerd na zijn klacht.