Gepubliceerd · Bijgewerkt

Oekraïne riskeert honderden miljoenen aan buitenlandse schulden door onderfinanciering juridische diensten

Het Oekraïense ministerie van Financiën waarschuwt dat door een gebrek aan financiering voor juridische diensten de staat mogelijk verjaringstermijnen mist en daardoor honderden miljoenen dollars en euro's aan schulden van buitenlandse entiteiten niet meer kan innen. Tegelijk waarschuwde de VN-onderzoekscommissie voor Oekraïne dat Russische aanvallen op de energie-infrastructuur de komende winter nog zwaarder zullen maken voor burgers.

Hoofdpunten

  • Buitenlandse entiteiten zijn het Oekraïense ministerie van Defensie 472,6 miljard hryvnia schuldig voor niet-geleverde producten.
  • Daarvan is 75,7 miljard hryvnia achterstallig.
  • Het cijfer is afkomstig uit de conclusies van de Rekenkamer (Рахункова палата) over het jaarrekeningrapport 2025.
  • Zonder financiering voor juridische diensten kan Oekraïne verjaringstermijnen missen, ook in zaken bij het Swiss Arbitration Centre.
  • In het slechtste geval loopt de staat meer dan 232,1 miljoen dollar, 155,7 miljoen euro, 51.647 Zwitserse frank en 535.189 hryvnia mis.
  • Het tekort voor juridische vertegenwoordiging in 62 zaken in 2026 wordt door het ministerie van Financiën geraamd op ongeveer 1 miljoen hryvnia.
  • De VN-Onafhankelijke Internationale Onderzoekscommissie voor Oekraïne waarschuwde op 21 september dat de komende winter nog zwaarder zal zijn dan de vorige.

Waarom dit belangrijk is

Een relatief klein financieringsgat — ongeveer 1 miljoen hryvnia voor 62 zaken — kan leiden tot het verlies van honderden miljoenen aan buitenlandse valuta die de staat toekomen. Daarnaast kan het beëindigen van de samenwerking met buitenlandse juridische adviseurs de reputatie van Oekraïne schaden en toekomstige fondsenwerving bemoeilijken. Tegelijk waarschuwt de VN dat burgers een nog zwaardere winter tegemoet gaan door Russische aanvallen op de energie-infrastructuur.

Wat er is gebeurd

Uit een fiscalerisicoanalyse van de begroting voor 2027 van het Oekraïense ministerie van Financiën blijkt dat buitenlandse entiteiten het ministerie van Defensie in totaal 472,6 miljard hryvnia schuldig zijn voor niet-geleverde producten, waarvan 75,7 miljard hryvnia achterstallig is. Het ministerie van Financiën stelt dat zonder tijdige inkoop van juridische diensten Oekraïne verjaringstermijnen dreigt te missen in geschillen met buitenlandse entiteiten, waaronder zaken bij het Swiss Arbitration Centre. Daardoor zou de staat onder meer meer dan 232,1 miljoen dollar (inclusief 5% rente per jaar sinds maart 2022), 155,7 miljoen euro (inclusief honderdduizenden euro's aan proceskosten), 51.647 Zwitserse frank en 535.189 hryvnia aan de begroting kunnen verliezen. Het geraamde tekort voor juridische vertegenwoordiging in 62 zaken in 2026 bedraagt circa 1 miljoen hryvnia. Op dezelfde dag, 21 september, presenteerde de VN-Onafhankelijke Internationale Onderzoekscommissie voor Oekraïne een rapport waarin zij haar zorgen uitte over de Russische aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur en waarschuwde dat de komende winter nog zwaarder zal zijn dan de winter van 2025–2026.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

De twee Oekraïense bronnen, ZN.UA en Радіо Свобода, schetsen Oekraïne als een land dat zowel onder fiscale druk staat als onder aanvallen op de civiele infrastructuur lijdt. Enerzijds wijzen zij op het risico dat de staat door onderfinanciering van juridische diensten grote buitenlandse vorderingen niet meer kan innen. Anderzijds benadrukken zij de VN-waarschuwing dat burgers een nog zwaardere winter tegemoet gaan door Russische aanvallen op energievoorzieningen.

Waar de berichtgeving verschilt

Over een eventueel energiebestand bestaan tegenstrijdige signalen: de Amerikaanse president Trump beweerde op 14 september dat Oekraïne en Rusland hadden afgesproken elkaars energie-installaties niet meer te bombarderen, terwijl Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov slechts dagen eerder een energiebestand effectief had uitgesloten door energie de 'Achilleshiel' van Oekraïne te noemen, om het op 15 september opeens een 'heel goed idee' te noemen. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky stelde dat Kyiv bereid is tot een wederzijdse stop op aanvallen op kritieke infrastructuur, mits partners de naleving door Rusland kunnen garanderen.

Achtergrond

Het cijfer van 472,6 miljard hryvnia aan schulden is vastgesteld door de Rekenkamer in haar analyse van het begrotingsuitvoeringsrapport over 2025. De achterstallige vorderingen van het ministerie van Defensie groeiden van 39,6 miljard hryvnia begin 2024 tot 45 miljard hryvnia begin 2025. De begroting voor 2027 zou volgens berichten aanzienlijk meer middelen voor nationale veiligheid en defensie uittrekken dan die voor 2026. De VN-Onderzoekscommissie zal in oktober 2026 verdere onderzoeksresultaten presenteren tijdens de 81e zitting van de Algemene Vergadering van de VN. Eerder, op 14 september, beweerde de Amerikaanse president Donald Trump dat Oekraïne en Rusland hadden afgesproken elkaars energie-installaties niet meer aan te vallen; president Zelensky zei dat Kyiv bereid is tot een wederzijdse stop op aanvallen op kritieke infrastructuur als partners de naleving door Rusland kunnen garanderen. Kremlin-woordvoerder Peskov noemde een mogelijk energiebestand op 15 september een 'heel goed idee', nadat hij eerder energie de 'Achilleshiel' van Oekraïne had genoemd en een dergelijk bestand feitelijk had uitgesloten.