Oleshky zonder voedsel, water en medicijnen: humanitaire catastrofe in bezet Kherson-dorp
De bezette stad Oleshky op de linkeroever van de oblast Cherson verkeert in een humanitaire catastrofe, nu Russische troepen de bevolking al maandenlang afsluiten van voedsel, water, medicijnen en gas en evacuatie weigeren. Volgens Oekraïense autoriteiten zitten er meer dan 6.000 mensen, waaronder honderden kinderen, vast in een grijze zone nabij de frontlijn. Oekraïense en internationale actoren eisen een humanitair corridor, terwijl een onderzoek van Slidstvo.Info twee Russische eenheden aanwijst als mogelijk verantwoordelijk.
Hoofdpunten
- Bezetting sinds start van de grootschalige invasie; juni 2023 zware overstromingen na vernietiging Kachovka-dam.
- Volgens de Oekraïense autoriteiten (OVA Cherson, Oleksandr Prokudin) houden Russische troepen circa 2.000 mensen, onder wie bijna vijftig kinderen, vast in de stad.
- Hasanenko (Oleshky MVA): bewoners moeten eten van portulak; vluchtpogingen via mijnenvelden, sommigen keren niet terug; ouderen wegen 10–15 kg minder.
- VN-Monitoringmissie voor de Mensenrechten: sinds 26 mei geen voedselkonvooien meer in Oleshky geraakt.
- Oekraïense strijdkrachten leverden circa 4 ton voedsel per drone; Russische soldaten namen deels af van bewoners.
- Slidstvo.Info: 126e afzonderlijke kustverdedigingsbrigade en 331e garde luchtlandingsregiment gestationeerd; hun commandanten mogelijk betrokken bij de catastrofe.
- Ombudsman Lubinets (16 sept): Rusland wil al lange tijd geen humanitaire evacuatiemissie bevestigen; Andrii Sybiha (25 sept) wil het dossier op de Algemene Vergadering van de VN bespreken.
- 28 september mars in Berlijn voor humanitaire toegang en veilige evacuatie; 30 september actie in Boedapest (organisator: vereniging 'Yednist'); Raad van Europa-commissaris Michael O'Flaherty (25 sept) riep op tot plaatselijk staakt-het-vuren.
Waarom dit belangrijk is
Oleshky is een langdurige humanitaire catastrofe in bezet Oekraïens gebied, waarvan duizenden burgers – inclusief honderden kinderen – zonder basisvoorzieningen vastzitten en waar Russische troepen evacuatie en hulpverlening blokkeren. Het onderzoek van Slidstvo.Info koppelt twee concrete Russische eenheden en hun commandanten aan de situatie, wat past in een breder verantwoordingsproces. De zaak heeft al internationale weerklank gevonden: marsen in Berlijn en Boedapest, een verklaring van de Raad van Europa-commissaris voor de Mensenrechten, en Oekraïense plannen om het op de Algemene Vergadering van de VN te agenderen.
Wat er is gebeurd
In het door Rusland bezette Oleshky op de linkeroever van de oblast Cherson is al ruim een halfjaar een humanitaire catastrofe aan de gang. Bewoners kampen met een nijpend tekort aan voedsel, water, medicijnen en gas; volgens de Oekraïense hulpdienst voor vluchtelingen in Cherson worden ongeveer 2.000 mensen, onder wie bijna vijftig kinderen, door de Russische troepen vastgehouden. De chef van de Oblast Cherson, Oleksandr Prokudin, noemt dit gijzelen; de chef van de militaire administratie van Oleshky, Tetiana Hasanenko, meldt dat mensen portulak eten, dat ouderen 10 tot 15 kilo zijn afgevallen, en dat vluchtelingen mijnenvelden moeten oversteken, waarbij niet iedereen terugkeert. Oekraïense soldaten hebben circa vier ton voedsel met drones weten af te leveren, maar Russische militairen namen een deel van die leveringen in beslag. De VN-Monitoringmissie voor de Mensenrechten stelt dat er sinds 26 mei geen voedselkonvooien meer in de stad zijn aangekomen. Een onderzoek van Slidstvo.Info identificeert de 126e afzonderlijke kustverdedigingsbrigade van de Zwarte Zeevloot en het 331e garde luchtlandingsregiment als in de stad gestationeerde eenheden; hun commandanten zouden mogelijk betrokken zijn bij de catastrofe. De bezettings gouverneur van de oblast Cherson, Volodymyr Saldo, weigert het exacte aantal inwoners te noemen en noemt elke cijfer "niet-objectieve informatie". Op 16 september stelde de Oekraïense ombudsman Dmytro Lubinets vast dat Rusland al geruime tijd geen humanitaire evacuatiemissie wil bevestigen; op 25 september meldde hij dat Oekraïne meerdere scenario's wil uitwerken om de bewoners te redden. Minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha kondigde dezelfde dag aan de situatie op de Algemene Vergadering van de VN aan de orde te zullen stellen, en de Raad van Europa-commissaris voor de Mensenrechten, Michael O'Flaherty, riep op tot een plaatselijk staakt-het-vuren. Op 28 september was er in Berlijn een solidariteitsmars voor de bewoners van Oleshky, en op 30 september staat een vergelijkbare actie gepland op de Szent István tér in Boedapest, georganiseerd door de Oekraïense vereniging 'Yednist'.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Alle gebruikte bronnen zijn Oekraïens en plaatsen de verantwoordelijkheid voor de catastrofe nadrukkelijk bij de Russische militaire aanwezigheid. De berichtgeving vertrekt van Oekraïense overheidsfunctionarissen (ombudsman Lubinets, minister Sybiha, OVA-chef Prokudin, MVA-chef Hasanenko), Oekraïense hulpverlening per drone en Oekraïens geleide solidariteitsacties in Berlijn en Boedapest. Slidstvo.Info levert de onderzoeksjournalistieke schakel die de concrete Russische eenheden – de 126e kustverdedigingsbrigade en het 331e garde luchtlandingsregiment – aan de catastrofe koppelt. Veel terugkerende elementen zijn: Russische soldaten die burgerhuizen in bezit nemen, humanitaire leveringen in beslag nemen, burgers als menselijk schild gebruiken en het onvermogen van de bezettingsadministratie om Oleshky daadwerkelijk te besturen. Ook de klachten van Russische soldaten van de 126e brigade over uitrustingstekorten, evacuatieproblemen en verzwijgen van verliezen worden gebruikt als bewijs van dysfunctionele commandovoering.
Waar de berichtgeving verschilt
Bronnen verschillen over drie punten. Over de identiteit van de commandant van de 126e kustverdedigingsbrigade: Slidstvo.Info verwijst naar een Russisch Telegram-kanaal dat in mei 2025 kolonel Oleg Aleksandrov noemt, terwijl het onafhankelijke OSINT-project 'Komandery Provalu' de 43-jarige Kostiantyn Kochetkov als commandant aanwijst. Over het tijdstip van de laatste voedsellevering: cijfers van de VN-Monitoringmissie voor de Mensenrechten wijzen op 26 mei als laatste levering, terwijl één artikel 'eind mei 2026' noemt. Over het aantal kinderen dat nog in Oleshky zou verblijven: de wettige Oekraïense autoriteiten houden het op circa 180 kinderen in de Oleshky-gemeenschap, andere berichten noemen 'circa 200 kinderen' in en rond de stad, en OVA-chef Prokudin spreekt van 'bijna vijftig kinderen' onder de circa 2.000 mensen die hij als gijzelaars omschrijft.
Achtergrond
Oleshky ligt op de linkeroever van de oblast Cherson en is sinds de eerste dagen van de grootschalige Russische invasie bezet. In juni 2023, na de vernietiging van de Kachovka-dam, werd de stad zwaar getroffen door overstromingen en verwoestingen. De door Rusland benoemde bezettingsbestuurder van de oblast, Volodymyr Saldo, weigert informatie te geven over het aantal inwoners. De 126e afzonderlijke kustverdedigingsbrigade van de Zwarte Zeevloot werd in 2014 opgericht uit de voormalige Oekraïense 36e kustverdedigingsbrigade, met militairen die na de bezetting van de Krim naar de Russische kant overgingen; de brigade is gestationeerd in Perevalne op de Krim en maakt deel uit van het Russische 'Dnepr'-groepering. Het 331e garde luchtlandingsregiment maakt deel uit van de 98e garde luchtlandingsdivisie en is gestationeerd in de oblast Kostroma; in 2014 schoten militairen van deze eenheid Oekraïense soldaten neer die Ilovaisk via de zogenaamde 'groene corridor' verlieten.