ISW: Rusland verloor netto bijna 300 km² grondgebied sinds maart 2026
Volgens het Institute for the Study of War (ISW) hebben de Russische strijdkrachten tussen maart en september 2026 netto de controle verloren over bijna 300 vierkante kilometer grondgebied. In september alleen al leden de Russische troepen meer dan 46.000 doden en gewonden — het hoogste maandelijkse cijfer voor Rusland in 2026 — terwijl ze netto terrein bleven verliezen. De tegenaanval 'Vivaldi' in de omgeving van Lyman in de oblast Donetsk droeg daar in belangrijke mate aan bij.
Hoofdpunten
- Sinds maart 2026 verloren Russische troepen netto 293,59 km², terwijl ze hun aanwezigheid met slechts 174,44 km² uitbreidden.
- In september 2026 veroverden de Russen 175,54 km², maar verloren 256,35 km² — een netto verlies van 80,81 km², of gemiddeld min 2,69 km² per dag.
- In diezelfde maand leden de Russische strijdkrachten meer dan 46.000 doden en gewonden, het hoogste maandelijkse aantal in 2026.
- Minstens 147 km² van de september-cijfers komt door de bevrijding van gebied rond Lyman als onderdeel van operatie 'Vivaldi'.
- Op 15 september bevestigde commandant Andrij Biletsky van het Derde Legerkorps publiekelijk de naam en het bestaan van operatie 'Vivaldi' in het noorden van de oblast Donetsk.
- Op 28 september meldde Biletsky dat de Oekraïense strijdkrachten sinds het begin van 'Vivaldi' 176 km² hebben bevrijd.
- ISW stelt dat voortgezet gebruik van dit soort operaties het in de toekomst moeilijker zal maken een volledig beeld van de Russische verliezen te krijgen.
Waarom dit belangrijk is
De ISW-beoordeling laat zien dat het Russische territoriale momentum tot stilstand is gekomen: de maandelijkse nettowinst is sinds maart 2026 negatief. September 2026 was in personeelsverlies de duurste maand van het jaar voor de Russische strijdkrachten, ondanks het uitblijven van terreinwinst. De Oekraïense tegenaanval 'Vivaldi' rond Lyman wordt door ISW aangewezen als een operationeel significant keerpunt dat de pogingen om de Oekraïense 'fortengordel' in te sluiten heeft verstoord. Het voortgezette gebruik van dit soort operaties maakt het volgens ISW steeds moeilijker om de Russische verliezen volledig in beeld te krijgen.
Wat er is gebeurd
Volgens het Institute for the Study of War (ISW) is de trend van Russische grondgebiedwinst sinds maart 2026 sterk vertraagd en in veel maanden negatief geworden. Tussen maart en september 2026 verloren de Russische strijdkrachten netto 293,59 km², terwijl ze hun aanwezigheid langs het front met slechts 174,44 km² uitbreidden. In september 2026 wisten de Russen 175,54 km² te veroveren maar verloren ze 256,35 km² — een netto verlies van 80,81 km² (gemiddeld min 2,69 km² per dag). Tegelijkertijd leden ze meer dan 46.000 doden en gewonden, het hoogste maandelijkse cijfer voor Rusland in 2026.
Een belangrijk deel van die september-cijfers — minstens 147 km² — komt door de Oekraïense bevrijdingen in de omgeving van Lyman in het kader van operatie 'Vivaldi'. Die operatie werd op 15 september 2026 voor het eerst publiekelijk bevestigd door Andrij Biletsky, commandant van het Derde Legerkorps, en liep in werkelijkheid al enkele maanden. Op 28 september meldde Biletsky dat sinds het begin van 'Vivaldi' 176 km² was bevrijd. In een ISW-rapport van 16 september werd gesteld dat de tegenaanval nabij Lyman een operationeel significant doel had bereikt: het verstoren van de Russische pogingen om de Oekraïense 'fortengordel' in te sluiten.
Eerder dit jaar, op 12 augustus, maakten de Oekraïense strijdkrachten de balans op van een offensief van de Luchtlandings- en Stormtroepen (DShV) op de Oleksandrivsk-as, dat in twee fasen liep van 29 januari tot augustus 2026. Daarbij werd 745 km² bevrijd en kwamen 26 dorpen in de oblasts Dnipropetrovsk, Donetsk en Zaporizja onder Oekraïense controle. President Volodymyr Zelensky zei op 22 mei dat sinds het begin van 2026 590 km² was bevrijd, en tegen The Wall Street Journal op 23 september dat de Russen ongeveer 890 km² hadden veroverd terwijl de Oekraïense strijdkrachten ongeveer 800 km² hadden teruggepakt. Op 30 september stelde de militair-politieke waarnemer Oleksandr Kovalenko op Radio NV dat de Oekraïense Defensiekrachten in 2026 rond de 1.000 km² hebben bevrijd.
ISW wijst er verder op dat het Russische wervingssysteem minder soldaten rekruteert dan nodig is om de verliezen aan te vullen, en dat effectief Oekraïens gebruik van 'Vivaldi' — en waarschijnlijk ook van toekomstige tegenaanvallen — het steeds moeilijker zal maken om een volledig beeld van de Russische verliezen te verkrijgen.
Waar de berichtgeving verschilt
Het Russische ministerie van Defensie beweert de controle te hebben over Ridkodub, Jampil, Novomychailivka en Nove — nederzettingen ten noorden van Lyman in de oblast Donetsk. Er is echter geen objectieve controledata die deze meldingen bevestigen. Beide gebruikte bronnen — НВ en Радіо Свобода — signaleren dit gebrek aan onafhankelijke verificatie.
Achtergrond
De operatie 'Vivaldi' in het noorden van de oblast Donetsk werd op 15 september 2026 voor het eerst publiekelijk bevestigd door Andrij Biletsky, commandant van het Derde Legerkorps, en was al enkele maanden gaande voordat details naar buiten kwamen. Op 28 september meldde Biletsky dat de Oekraïense Defensiekrachten in het kader van 'Vivaldi' 176 km² hadden bevrijd. Eerder dit jaar, tussen 29 januari en augustus 2026, voerden de Luchtlandings- en Stormtroepen een offensief uit op de Oleksandrivsk-as, waarbij 745 km² werd bevrijd en 26 dorpen in de oblasts Dnipropetrovsk, Donetsk en Zaporizja onder Oekraïense controle terugkeerden. Op 30 september stelde de waarnemer Oleksandr Kovalenko dat de Oekraïense Defensiekrachten in 2026 rond de 1.000 km² hadden bevrijd; president Zelensky sprak op 22 mei van 590 km² sinds het begin van 2026 en vertelde The Wall Street Journal op 23 september dat de Russen ongeveer 890 km² hadden veroverd terwijl de Oekraïense strijdkrachten ongeveer 800 km² hadden teruggepakt. Het Russische wervingssysteem blijft ondertussen minder soldaten aantrekken dan nodig is om de verliezen aan te vullen.