Massale Russische aanval op Oekraïne treft Kyiv in twee golven ballistische raketten; Kyiv zegt geen waarschuwing te hebben ontvangen

Waarom dit belangrijk is

De aanval was een van de grotere gecombineerde Russische strikes van de oorlog, met ballistische raketten, kruisvluchtwapens en enkele honderden drones, gericht op Kyiv en de energie-infrastructuur in een groot deel van het land. Het feit dat de eerste golf ballistische raken op Kyiv volgens Oekraïense zijde zonder voorafgaande waarschuwing van partners kwam, is politiek gevoelig omdat de Verenigde Staten juist de specifieke bron is van informatie over Russische ballistische lanceringen. De openbare uitwisseling tussen Zelensky, Ihnat en Rubio plaatst dit in de bredere context van spanningen rond de Amerikaans-Oekraïense inlichtingendeling.

Wat er is gebeurd

In de nacht van 18 op 19 oktober voerde Rusland een grootschalige gecombineerde aanval uit op Oekraïne met ballistische raketten van het type Iskander-M/S-400, kruisvluchtwapens Iskander-K en 269 aanvalsdrones, waaronder 59 reactieve Shaheds en andere types (S-8000 "Banderol", "Herbera" en decoys "Parodia"). Volgens de Oekraïense luchtmacht werden de raketten gelanceerd vanuit de oblasten Smolensk, Bryansk en Koersk in de Russische Federatie; de kruisvluchtwapens vanuit het luchtruim boven de oblast Koersk; en de drones vanuit de richtingen Orel, Bryansk, Koersk, Primorsko-Achtarsk, Sjatolovo, Millerovo en het bezette Donetsk en de Krim. Om 09:00 op 19 oktober had de luchtverdediging volgens voorlopige gegevens 247 doelen onderschept of onderdrukt: vier Iskander-K-kruisvluchtwapens en 243 drones (waaronder 43 reactieve Shaheds). Inslagen werden op 25 locaties geregistreerd, brokstukken op nog eens 8.

Op de middag van 18 oktober waarschuwde de Oekraïense luchtmacht voor een ballistische dreiging vanuit het oosten. Kyiv kreeg volgens luchtmachtwoordvoerder Joeri Ignat geen waarschuwing van internationale partners vóór de eerste golf rond 23:00 op 18 oktober; vóór de tweede golf rond 03:00 op 19 oktober ontving Oekraïne wel informatie. President Zelensky stelde dat de Verenigde Staten de specifieke bron is van informatie over Russische ballistische lanceringen, dat de VS in de aanloop naar de aanval de inlichtingendeling hadden hervat na een eerdere blokkade, en dat Oekraïne drie dagen geen gegevens over Russische ballistische aanvallen had ontvangen.

In Kyiv registreerde men schade in minstens drie wijken. In Desnianskyi brandde een niet-woongebouw, werden auto's beschadigd en raakte een bovengronds metrostation beschadigd, waarbij nabij het station een looprail en een stroomrail braken; het lichaam van de 21-jarige vrouw werd bij de brand gevonden. In Solomianskyi werd een 25-verdiepingentellend woongebouw geraakt door raketbrokstukken, brak brand uit in een medische voorziening (het consultatief-diagnostisch centrum van stedelijke kliniek nr. 6 aan de Vadym Hetmanstraat 10), en werd het winkelcentrum Cosmo Multimall zwaar beschadigd (dak en constructies beschadigd, deel van de vloer ingestort). Ook het datacenter van Datagroup in Shuliavka werd volledig onherstelbaar verwoest. In de wijk Dnipro raakte een onderwijsinstelling beschadigd. De metrostations Chernihivska en Lisova van de rode lijn werden tijdelijk voor in- en uitstap gesloten; treinen reden tussen Akademmistechko en Darnytsia.

De burgemeester van Kyiv, Vitali Klitschko, meldde aanvankelijk twee en later drie gewonden in de stad; de staatsnooddienst (DSNS) en het ministerie van Binnenlandse Zaken kwamen later uit op één dode en acht gewonden. Het kantoor van de stadsprocureur van Kyiv meldde om 09:00 in de wijk Solomianskyi naast het winkelcentrum schade aan vier woningen, een bankpand, een privékliniek en kantoren, met vijf gewonden.

De aanval raakte ook de energie-infrastructuur in minstens elf oblasten (Vinnytsia, Volyn, Kirovohrad, Kyiv, Mykolajiv, Zjitomir, Chmelnytsky, Charkiv, Ternopil, Odessa en Rivne). Zelensky meldde dat meer dan tien energie-installaties beschadigd raakten en minstens 550.000 gezinnen zonder elektriciteit kwamen te zitten. Ukrenergo kondigde stroombeperkingen en uitschakelroosters aan voor 19 oktober.

President Zelensky sprak op 18 oktober met vertegenwoordigers van de Amerikaanse president Donald Trump, Steve Witkoff en Jared Kushner; hij uitte de hoop dat gesprekken met de Amerikaanse kant binnen dezelfde week konden plaatsvinden.

Waar de berichtgeving verschilt

Verschillende punten in de berichtgeving zijn met elkaar in tegenspraak.

Of de Verenigde Staten dan wel andere partners Oekraïne vooraf hebben gewaarschuwd voor de ballistische aanval op 19 oktober: Oekraïense zijdes (President Zelensky, de Oekraïense luchtmacht en Oekraïense bronnen die door RFE/RL-correspondent Alex Raufoglu werden aangehaald) zeggen dat er vóór de eerste golf rond 23:00 op 18 oktober geen waarschuwing kwam. Ignat stelde dat er vóór de tweede golf rond 03:00 wél informatie binnenkwam. Verschillende monitoringkanalen op Telegram stelden daarentegen dat de VS Oekraïne wél tijdig zou hebben gewaarschuwd. Minister Rubio van Buitenlandse Zaken van de VS zei niet precies te weten wat er die nacht is gebeurd en wees op een eerder softwareprobleem in het Oekraïense waarschuwingssysteem dat EUCOM had onderzocht.

Het aantal gewonden in Kyiv loopt uiteen: de burgemeester en de KMVA meldden aanvankelijk twee tot drie gewonden; de burgemeester noemde later vijf gewonden in de wijk Solomianskyi; de staatsnooddienst (DSNS) en het ministerie van Binnenlandse Zaken kwamen uit op acht gewonden; het kantoor van de stadsprocureur van Kyiv rapporteerde om 09:00 vijf gewonden op specifieke locaties.

Achtergrond

Volgens de Oekraïense luchtmacht, via woordvoerder Joeri Ignat, waren er twee golven Russische ballistische inslagen op Kyiv: één rond 23:00 op 18 oktober en één rond 03:00 op 19 oktober, en ontbrak een waarschuwing van partners vóór de eerste golf maar kwam die er wel vóór de tweede. President Zelensky had op 18 oktober verklaard dat de VS de inlichtingendeling met Oekraïne hadden hervat na een eerdere melding van stopzetting, en dat Oekraïne drie dagen geen gegevens over Russische ballistische lanceringen had ontvangen; hij stelde ook dat informatie over Russische ballistische rakketlanceringen specifiek door de Verenigde Staten wordt verstrekt. Bloomberg meldde dat de VS had gedreigd de inlichtingendeling met Oekraïne stop te zetten als Oekraïne de aanvallen op Russische olieraffinaderijen niet zou beëindigen, terwijl Amerikaanse functionarissen na de aankondiging door Donald Trump van een zogenaamd "energiebestandsakkoord" ook bij de Oekraïense militaire leiding zouden hebben aangedrongen op een einde aan langeafstandsaanvallen. Volgens de Oekraïense luchtmacht en Zelensky werd geen van de 16 tegen Kyiv en de regio Kyiv ingezette ballistische raketten onderschept; wel werden vier Iskander-K-kruisvluchtwapens en 243 van de 269 gelanceerde drones onderschept. Ukrenergo stelde dat de gecombineerde aanvallen nieuwe stroomonderbrekingen veroorzaakten in tien oblasten en dat uitschakelroosters en industriële stroombeperkingen tot het einde van de dag zouden gelden.