Polen overweegt gezamenlijke grenscontroles met Oekraïne op eigen grondgebied
Polen is bereid grenscontroles aan de Poolse kant van de grens met Oekraïne in te voeren als de veiligheidssituatie dat vereist. Een besluit is nog niet genomen en vereist coördinatie met de Europese Commissie, aangezien Polen deel uitmaakt van de Schengenzone. Het Oekraïense ministerie van Wederopbouw, Infrastructuur en Transport voert hierover onderhandelingen met Warschau.
Hoofdpunten
- Polen is bereid grenscontrole aan de Poolse kant van de grens met Oekraïne in te voeren om veiligheidsredenen.
- Een besluit vereist coördinatie met de Europese Commissie omdat Polen tot de Schengenzone behoort.
- Het Oekraïense ministerie van Wederopbouw, Infrastructuur en Transport onderhandelt met Polen over een akkoord dat Oekraïense grensdiensten op Pools grondgebied zou laten werken.
- Verplaatsing van controles naar Poolse zijde zou het verkeer doorgang laten vinden ook als Oekraïense grensinfrastructuur wordt vernield en personeel beschermen tegen Russische aanvallen.
- Het Poolse ministerie van Binnenlandse Zaken stelt dat nog geen besluit is genomen en dat een oplossing op gezamenlijke controles door beide staten zou berusten.
- Volgens het Poolse ministerie staat de wet niet toe dat grensdienstmedewerkers van een derde land zelfstandig grenscontrole uitvoeren op het grondgebied van een Schengenstaat.
- Polen verwacht dat ook Poolse grensovergangen doelwit kunnen worden van aanvallen door de Russische Federatie.
Waarom dit belangrijk is
Het voorstel kan grensoverschrijdend verkeer en personeel beschermen wanneer Oekraïense grensinfrastructuur wordt aangevallen. Uitvoering vereist coördinatie met de EU vanwege het Schengenlidmaatschap van Polen, en de Poolse wetgeving verbiedt momenteel dat grensdiensten van derde landen zelfstandig grenscontroles uitvoeren op Schengengrondgebied. De veiligheidsreden groeit doordat Rusland grensovergangen als doelwit kan kiezen.
Wat er is gebeurd
Polen is bereid om, indien de veiligheidssituatie dat vereist, grenscontroles aan de Poolse kant van de grens met Oekraïne in te voeren via een mechanisme van gezamenlijke controles door Poolse en Oekraïense diensten op Pools grondgebied. Een dergelijk besluit is nog niet gevallen en moet worden afgestemd met de Europese Commissie omdat Polen tot de Schengenzone behoort. Het Oekraïense ministerie van Wederopbouw, Infrastructuur en Transport voert hierover onderhandelingen met Polen. Volgens het Poolse ministerie van Binnenlandse Zaken laat de huidige wetgeving niet toe dat medewerkers van een grensdienst van een derde land zelfstandig grenscontroles, documentencontroles of conformiteitscontroles van goederen met EU-eisen uitvoeren op het grondgebied van een Schengenstaat. De overweging komt mede voort uit de verwachting dat ook Poolse grensovergangen doelwit kunnen worden van aanvallen door de Russische Federatie.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Oekraïense media leggen de nadruk op de lopende onderhandelingen tussen het Oekraïense ministerie van Wederopbouw, Infrastructuur en Transport en Polen, op de operationele voordelen van verplaatsing van controles naar de Poolse zijde en op het risico van Russische aanvallen op grensovergangen. Verplaatsing zou het grensverkeer ook bij vernieling van Oekraïense grensinfrastructuur doorgang laten vinden en personeel beschermen tegen Russische aanvallen.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
De internationale berichtgeving benadrukt dat Polen nog geen besluit over het voorstel heeft genomen, dat gezamenlijke controles door beide staten als vertrekpunt gelden, en dat coördinatie met de EU en juridische beperkingen centraal staan.
Achtergrond
Achtergrond bij de besprekingen is dat het Oekraïense ministerie van Wederopbouw, Infrastructuur en Transport met Polen onderhandelt over de mogelijkheid om Oekraïense grensdiensten op Pools grondgebied te laten werken. Op 5 oktober werd de werking van de grensovergang Palanka-Maiaky-Odobne aan de grens met Moldavië opgeschort nadat een granaat, afgevuurd tijdens Russische aanvallen op Oekraïense infrastructuur, via een ricocher een passagiersbus en een dienstgebouw had geraakt.