Gepubliceerd · Bijgewerkt

Eerste driehoeksontmoeting van Trump, Xi en Poetin in Shenzhen

Tijdens de APEC-top in Shenzhen hield Xi Jinping op 18 november een bilaterale ontmoeting met Vladimir Poetin, gevolgd door de eerste driehoeksontmoeting met Donald Trump op 19 november. Het onderwerp van de oorlog in Oekraïne was niet vooraf op de agenda gezet en volgens Chinese bronnen niet besproken. Kyiv hoopt dat Trump en Xi hun invloed op Moskou aanwenden om de druk op Rusland te verhogen, maar benadrukt dat geen enkele beslissing over Oekraïne zonder Kyiv kan worden genomen.

Hoofdpunten

  • APEC-top in Shenzhen 18–19 november; eerste driehoeksontmoeting van Xi, Poetin en Trump op 19 november
  • Bilaterale ontmoeting Xi–Poetin op 18 november; tijdens het diner van APEC liepen Trump en Poetin elkaar kort tegen, zonder aparte bilaterale ontmoeting die dag
  • Russland, China en de VS spraken vooraf geen officiële agenda af; volgens Xinhua stond de oorlog in Oekraïne niet op de agenda
  • Merkwaardige details bij aankomst: Xi ontving Trump zelf op de luchthaven, Poetin werd door een vijfde Chinese functionaris ontvangen
  • Xi riep op tot vrije en open handel en протипротекціонізм; Poetin критикував westerse sancties en de-economische dominantie van het Westen
  • Tijdens de bilaterale Xi–Poetin-gesprekken ging het over het beëindigen van de Russische oorlog in Oekraïne
  • Op 19 november was in Berlijn een aparte ontmoeting van Oekraïense, Europese en Amerikaanse vertegenwoordigers gepland

Waarom dit belangrijk is

De drie leiders bezitten samen ongeveer 90 procent van de wereldwijde nucleaire arsenalen, en Trump maakte nucleaire wapens zijn prioriteitsthema. Voor Oekraïne is de uitkomst van belang omdat Kyiv rekent op de invloed van Trump en Xi om de druk op Rusland te verhogen, terwijl het tegelijk waarschuwt dat geen vredesdeal zonder Kyiv tot stand kan komen. Analisten vrezen dat de ontmoeting vooral een politieke winst voor Poetin oplevert — een podium om zich als gelijkwaardige deelnemer aan het wereldordegesprek te presenteren — en indirecte risico's schept voor Oekraïne en Europa, doordat het narratief van een nieuwe deling van invloedssferen wordt versterkt. Het driehoeksformat zelf is een premier: de laatste persoonlijke ontmoeting van Trump en Poetin was in augustus 2025 op Alaska, waar de oorlog in Oekraïne het hoofdonderwerp was maar geen akkoord over de beëindiging ervan werd bereikt.

Wat er is gebeurd

De APEC-top vond plaats in Shenzhen van 18 tot en met 19 november. Op 18 november hield Xi Jinping een bilaterale ontmoeting met Vladimir Poetin, die volgens de Kremlin-pressedienst over de beëindiging van de Russische oorlog tegen Oekraïne ging. Poetin vertelde Xi daarbij over zijn contacten in Moskou met de speciale gezanten van de Amerikaanse president Steve Witkoff en Jared Kushner. Ook de onderwerpen van de openingsplechtigheid vielen samen: Xi riep op tot vrije en open handel en om protektionisme te weerstaan, terwijl Poetin de westerse sancties en de economische dominantie van het Westen bekritiseerde en zijn visie op een ruimer Eurasiaanse partnerschap propageerde. Bij de aankomst in Shenzhen werd Trump persoonlijk door Xi ontvangen, terwijl Poetin door een vijfde Chinese functionaris werd begeleid. Op de avondelijke feestelijke ontvangst schudden Trump en Poetin elkaar de hand en wisselden ze enkele woorden uit, maar een volwaardige bilaterale ontmoeting vond die dag niet plaats; het Kremlin meldde dat er geen tijd was afgesproken. Een Amerikaanse functionaris bevestigde later een bilaterale ontmoeting op 19 november, zonder tijdstip. Die dag vond de eerste driehoeksontmoeting plaats, waarvoor de drie partijen bewust geen vooraf afgesproken agenda hadden gemaakt.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

Ukrainische berichtgeving draait om de uitsluiting van Oekraïne van de onderhandelingen. Minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha rekent erop dat Trump en Xi hun invloed op Moskou aanwenden om de oorlog te beëindigen, maar stelt dat geen enkele beslissing over Oekraïne zonder Kyiv mag worden genomen; Oekraïne en haar Europese bondgenoten houden vast aan dezelfde lijn. Woordvoerders van het ministerie van Buitenlandse Zaken en vertegenwoordigers van de Europese Unie en de Verenigde Staten moeten volgens de planning op dezelfde dag in Berlijn bijeenkomen. Het Kremlin-assistent Jurij Oesjkov verwachtte dat de oorlog in Oekraïne tijdens de top toch aan bod zou komen. Analytici maken zich zorgen over indirecte risico's, verhoogde psychologische druk op Europese partners en het bevorderen van een 'Jalta 2.0'-narratief. Oud-vertegenwoordiger van Oekraïne bij de drielandencontactgroep in Minsk Roman Bezsmertny meent dat de uitkomst voor twee deelnemers winst is en voor één een volledige nederlaag, met het meeste voordeel voor Xi. Ook wordt onderstreept dat China een strategische partner van Rusland is en de grootste importeur van goederen naar Oekraïne, inclusief voor de binnenlandse defensie.

Hoe internationale bronnen het beschrijven

Internationale berichtgeving legt de nadruk op de diplomaticke mechaniek: het driehoeksformat werd pas op 16 november bevestigd, nadat China aanvankelijk aparte bilaterale ontmoetingen van Xi met Trump en met Poetin had gepland, en er was vooraf geen agenda afgesproken. China's ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de ontmoeting historisch. Verder wordt benadrukt dat Trump vooral nucleaire wapens wilde bespreken en dat de drie machten samen ongeveer 90 procent van de nucleaire arsenalen bezitten, naast de Amerikaanse chipbeperkingen op China en wederzijdse kritiek op sancties en protektionisme. Analisten beschouwen de top vooral als een fotomoment en publiek evenement met weinig inhoudelijke onderhandelingen over Oekraïne, en betwijfelen of Peking en Washington de macht hebben een vredesverdrag op Kyiv af te dwingen. Europese functionarissen zijn terughoudend: zij verwelkomen de driehoeksdialoog, але insist on that negotiations over Ukraine's future require Kyiv and Moscow with Europe included, and one official warns against a repeat of the 'second Anchorage moment'.

Waar de berichtgeving verschilt

De bronnen zijn het oneens over de vraag of de oorlog in Oekraïne op de driehoekstop werkelijk aan bod kwam: Chinese en aan het Kremlin gelieerde verklaringen stelden dat de oorlog niet op de agenda stond en dat er geen agenda vooraf was afgesproken, terwijl woordvoerder Dmitri Peskov zei dat 'actuele kwesties', waaronder de oorlog, aan bod zouden komen, en Ukraïense functionarissen verwachtten dat de oorlog besproken zou worden. Ook over de aard van de bilaterale Trump–Poetin-ontmoeting lopen de versies uiteen: het Kremlin meldde dat geen tijd voor een volwaardige bilaterale was afgesproken en dat men een informele gedraging 'onderweg' zocht, terwijl Jurij Oesjkov stelde dat beide presidenten hoe dan ook een volwaardig gesprek krijgen en een Amerikaanse functioneerder een bilaterale voor 19 november bevestigde zonder tijdstip. De beoordeling van formaat en uitkomst verschilt eveneens: sommige analisten verwachten vooral een fotomoment zonder inhoudelijke gesprekken over de oorlog en zonder reële macht om Oekraïne een vrede op te leggen, terwijl anderen de ontmoeting juist politieke winst voor Poetin en een gelegenheid noemen om zich als gelijkwaardige deelnemer aan het wereldordegesprek te tonen. Ten slotte is onduidelijk of de top leidt tot een herverdeling van invloedssferen: Moskou streeft naar een 'tweede Jalta', terwijl Oekraïense en Westerse analisten twijfelen aan een wereldwijde herverdeling en eraan twijfelen of China en de VS bereid zijn hun strategische belangen op te geven.

Achtergrond

De ontmoeting vindt plaats aan de rand van de APEC-top in Shenzhen, die 18–19 november duurt. China plande aanvankelijk separate ontmoetingen van Xi met Trump en Xi met Poetin, en bevestigde op 16 november officieel het driehoeksformat via het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. Rusland, China en de Verenigde Staten besloten vooraf geen formele agenda voor de driehoekstalks af te spreken. Trump en Poetin ontmoetten elkaar eerder zeven keer persoonlijk, voor het laatst in augustus 2025 op Alaska, waar de oorlog in Oekraïne het hoofdonderwerp was maar geen akkoord over de beëindiging ervan werd bereikt. Op 19 november was in Berlijn een ontmoeting van Oekraïense, Europese en Amerikaanse vertegenwoordigers gepland. China wordt beschreven als strategische partner van Rusland en grootste importeur van goederen naar Oekraïne, ook voor de binnenlandse defensie.