Moskou-Vnukovo en Sjeremetjevo второй раз подряд закрыты на ночь из-за украинских дронов
De moskouden Vnukovo en Sjeremetjevo hebben voor de tweede opeenvolgende nacht vluchten opgeschort. Aanleiding dienen de waarschuwingen van de Oekraïense president Zelensky tegenover luchtvaartmaatschappijen en verzekeraars over de gevaren van het Russische luchtruim. Oekraïne heeft ICAO op de hoogte gesteld en opgeroepen tot een algeheel verbod op burgerluchtvaart boven het land. Rusland wijst de waarschuwingen af als 'staats terrorisme'. Volgens Rosaviatsie werden ook andere luchthavens in de regio Moskou, waaronder Zjoekovski, getroffen door tijdelijke beperkingen. Flightradar24 registreerde in Sjeremetjevo 21 annuleringen en 235 vertragingen, en in Vnukovo 22 annuleringen en 94 vertragingen.
Hoofdpunten
- Vnukovo en Sjeremetjevo hebben voor de tweede nacht op rij vluchten opgeschort
- Rosaviatsie meldt tijdelijke beperkingen op meerdere luchthavens in de regio Moskou
- Flightradar24: 21 annuleringen en 235 vertragingen in Sjeremetjevo, 22 annuleringen en 94 vertragingen in Vnukovo
- Op 1 september waarschuwde Zelensky luchtvaartmaatschappijen en verzekeraars dat het Russische luchtruim volledig onveilig wordt voor burgerluchtvaart
- Op 2 september stelde Oekraïne ICAO op de hoogte van de groeiende dreiging
- Rosaviatsie wees de Oekraïense waarschuwingen af als juridisch onverbindend
- Poetin bestempelde de waarschuwingen als 'een claim op staats terrorisme'
Waarom dit belangrijk is
Eerste verklaring van een zittende Oekraïense president tegenover internationale luchtvaartmaatschappijen en verzekeraars over oorlogssrisico boven Rusland. Oekraïne heeft de zaak naar internationaal niveau getild door ICAO op de hoogte te stellen en een algeheel vliegverbod boven Rusland na te streven. ICAO reageerde met een bijgewerkte verklaring over veiligheid in conflictgebieden. Russische luchtvaartmaatschappijen zagen hun aandelen dalen, met meer dan 5% verlies voor Aeroflot. Poetins reactie als 'staats terrorisme' en de dreigering tegen Oekraïense energie-infrastructuur wijzen op een scherpe diplomatieke confrontatie.
Wat er is gebeurd
De luchthavens Vnukovo en Sjeremetjevo in Moskou hebben voor de tweede opeenvolgende nacht vluchten opgeschort. Rosaviatsie meldde tijdelijke beperkingen op meerdere luchthavens in de regio Moskou. Volgens Flightradar24 werden in Sjeremetjevo 21 vluchten geannuleerd en 235 vertraagd; in Vnukovo ging het om 22 annuleringen en 94 vertragingen.
Op 1 september waarschuwde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky luchtvaartmaatschappijen en verzekeraars dat het Russische luchtruim volledig onveilig wordt voor burgerluchtvaart als gevolg van de oorlog die Rusland is begonnen en het gebruik van drones door Oekraïne als reactie. Op 2 september stelde minister van Buitenlandse Zaken Andrij Sybiha dat Oekraïne ICAO op de hoogte had gesteld. Diezelfde dag stuurde minister van Gemeenten en Territoriale Ontwikkeling Mykola Kalasjnyk een brief aan de secretaris-generaal van ICAO met de oproep lidstaten aan te bevelen burgerluchtvaart boven Rusland volledig te verbieden.
Rosaviatsie publiceerde een NOTAM waarin stond dat alle Oekraïense documenten over het Russische luchtruim geen juridische kracht hebben en het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart schenden. ICAO gaf op zijn beurt een verklaring uit met bijgewerkte aanbevelingen voor de veiligheid van burgerluchtvaart boven of nabij conflictzones, waarin het langeafstandswapens, drones, GNSS-storing en moderne luchtverdedigingssystemen aanwees als bedreigingen.
De Russische president Vladimir Putin reageerde door te stellen dat hij 'dergelijke verklaringen niet had gehoord', maar dat als dit hardop wordt gezegd, 'het een claim op staats terrorisme' is. Hij zou gedreigd hebben met aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur. Het hoofd van het Oekraïense Centrum voor Tegeninformatie, Andriy Kovalenko, antwoordde dat beschuldigingen van terrorisme vreemd klinken van de leider van een land dat zelf terroristische activiteiten ontplooit.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De Oekraïense berichtgeving plaatst de gebeurtenissen in het kader van de waarschuwingen van Zelensky en de daaropvolgende verstoringen op de Moskouse luchthavens. Verscheidene stukken benadrukken de diplomatieke escalatie: de formele kennisgeving aan ICAO en de oproep tot een algeheel vliegverbod boven Rusland. Daarbij komt Poetins bestempeling van de waarschuwing als 'staats terrorisme', die wordt tegengesproken door Andriy Kovalenko van het Centrum voor Tegeninformatie. Ook de financiële gevolgen voor de Russische luchtvaart krijgen aandacht: Aeroflot verloor meer dan 5% op de beurs. Een artikel haalt Atlantic-journalist Simon Shuster aan, die de episode beschrijft als het begin van een eerder geplande Oekraïense operatie met zwermen AI-gestuurde drones om Moskouse luchthavens te blokkeren.
Waar de berichtgeving verschilt
De berichten spreken elkaar tegen over het aantal drones dat burgemeester Sergej Sobjanin beweerde te hebben onderschiessen neergeschoten boven de hoofdstad in de nacht van 3 september: het ene deel van de bronnen noemt 37 onderschepte drones, ter andere spreekt over 10. Daarnaast is er een tegenstelling tussen de verklaring van Rosaviatsie dat de Russische luchttransport en grondinfrastructuur 'volgens plan' blijven functioneren en de feitelijke herhaaldelijke nachtelijke sluitingen van Vnukovo en Sjeremetjevo, honderden annuleringen en vertragingen, en de bewering van Zelensky dat luchtvaartmaatschappijen al weigeren naar Rusland te vliegen.
Achtergrond
Zelensky omschreef het gevaar als gevolg van de Russische oorlog en het Oekraïense gebruik van drones en raketten in het Russische luchtruim, terwijl hij stelde dat Oekraïne niet van plan is passagiersvliegtuigen aan te vallen. In de brief aan de secretaris-generaal van ICAO beriep Oekraïne zich op het recht op zelfverdediging uit hoofde van artikel 51 van het Handvest van de Verenigde Naties. De ICAO-verklaring wees specifiek langeafstandswapens, drones, GNSS-radiofrequente verstoring en moderne luchtverdedigingssystemen aan als bedreigingen voor de burgerluchtvaart en bevestigde dat het gebruik van wapen tegen burgervliegtuigen verboden is onder het Verdrag van Chicago. Volgens een aangehaald Atlantic-artikel van Simon Shuster beschreef de journalist de episode als het begin van een eerder geplande Oekraïense operatie met zwermen AI-gestuurde drones om Moskouse luchthavens te blokkeren.