Russische raketten leggen 90% van Oekraïense staalproductie stil: drie staalwerken buiten bedrijf
Russische ballistische raketten hebben begin september drie grote Oekraïense staalwerken — Zaporizjstal, Kametstal en ArcelorMittal Kryvyi Rih — buiten bedrijf gesteld. Samen produceerden zij circa 90% van de Oekraïense staal. Bij de aanvallen op de drie fabrieken kwamen 17 medewerkers om het leven; meer dan 15.000 mensen werkten er voor de staking. De Oekraïense premier Serhiy Koretskyy waarschuwde dat de staat door aanvallen op bedrijven en logistiek ongeveer 1,5 miljard dollar aan belastinginkomsten kan verliezen.
Hoofdpunten
- Drie grote staalwerken — Zaporizjstal, Kametstal en ArcelorMittal Kryvyi Rih — zijn na Russische raketaanvallen in begin september buiten bedrijf.
- De drie fabrieken produceerden samen circa 90% van het Oekraïense staal.
- Bij de aanvallen op de drie fabrieken kwamen 17 medewerkers om het leven.
- Zaporizjstal is al buiten bedrijf sinds 11 augustus; op 17 september werd het voor de vierde keer in minder dan een maand getroffen.
- Bij de aanval op Zaporizjstal op 11 augustus vielen 7 doden en 21 gewonden; op 16 augustus werden bij ArcelorMittal Kryvyi Rih 2 doden en 13 gewonden gemeld.
- Bij de aanval op Kametstal in Kamjanske op 5 september vielen 5 doden en 4 gewonden.
- Op de drie fabrieken werken samen meer dan 15.000 mensen.
- Premier Serhiy Koretskyy waarschuwde dat de staat circa 1,5 miljard dollar aan belastinginkomsten kan verliezen door Russische aanvallen op bedrijven en logistiek.
Waarom dit belangrijk is
Drie staalwerken die samen goed waren voor circa 90% van de Oekraïense staalproductie liggen stil. Dat raakt een strategische exportindustrie en het levensonderhoud van meer dan 15.000 werknemers. Premier Koretskyy waarschuwde dat de staat hierdoor circa 1,5 miljard dollar aan belastinginkomsten kan verliezen, boven op een jaarlijks begrotingstekort dat op circa 27 miljard dollar wordt geschat. De duur van de verstoring is onbekend en kan oplopen van dagen tot jaren, waardoor de economische schok voor de Oekraïense staatsfinanciën lang kan aanhouden.
Wat er is gebeurd
Begin september hebben Russische ballistische raketten drie grote Oekraïense staalwerken in de oblasten Zaporizja en Dnipropetrovsk buiten bedrijf gesteld: Zaporizjstal, Kametstal (beide van Metinvest) en ArcelorMittal Kryvyi Rih. Samen produceerden zij circa 90% van het Oekraïense staal. Zaporizjstal was al stilgelegd na een Russische aanval op 11 augustus, waarbij 7 medewerkers omkwamen en 21 gewonden raakten. Op de nacht van 16 augustus viel een aanval op ArcelorMittal Kryvyi Rih, met 2 doden en 13 gewonden; de productie werd gedeeltelijk stilgelegd. In de nacht van 5 september werd Kametstal in Kamjanske getroffen, waarbij 5 medewerkers omkwamen en 4 gewonden raakten. Op 17 september werd Zaporizjstal voor de vierde keer in minder dan een maand geraakt; volgens Metinvest vuurde Rusland in de loop van die maand in totaal 17 ballistische raketten op de fabriek af. Bij de aanvallen op de drie fabrieken vielen in totaal 17 doden. Oleksandr Vodoviz, hoofd van het kantoor van de CEO van Metinvest, verklaarde tegen onder meer Financial Times dat Oekraïne feitelijk geen staalindustrie meer heeft en dat de Russen precies wisten waar ze moesten raken. De hersteltijd is onbekend en kan variëren van dagen tot jaren. Premier Serhiy Koretskyy waarschuwde dat de staat door aanvallen op bedrijven en logistiek circa 1,5 miljard dollar aan belastinginkomsten kan verliezen.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De aangeleverde bronnen zijn allemaal Oekraïens-talige media. Zij framen het verhaal rond de vernietiging van een strategische binnenlandse industrie en citeren Metinvest-topman Oleksandr Vодовіз met de uitspraak dat Oekraïne 'geen staalindustrie meer heeft'. De berichtgeving benadrukt Oekraïense officiële stemmen — premier Serhiy Koretskyy over de fiscale schade en president Volodymyr Zelensky over de vermeende Russische bedoeling om 'de Oekraïense economie te doden'. De krantenkoppen gebruiken direct, emotioneel taalgebruik zoals 'metallurgie is weg' en 'Russische aanvallen stoppen 90% van het Oekraïense staal', en presenteren de aanvallen als doelbewuste targeting van kritieke infrastructuur.
Waar de berichtgeving verschilt
Bronnen geven wisselende cijfers voor het dodental bij de aanval op Zaporizjstal op 11 augustus: de meeste bronnen melden 7 doden en 21 gewonden, terwijl ten minste één bron 8 doden noemt. Daarnaast verschilt de framing rond de aanvallen op Zaporizjstal eind september/oktober — sommige bronnen benadrukken dat de 17 september-aanval de vierde in minder dan een maand was, terwijl andere berichten het totaalbeeld schetsen van 17 ballistische raketten op Zaporizjstal over de hele maand. Een derde meningsverschil betreft de datum waarop de twee grootste ondernemingen van de Achmetov-groep werden stilgelegd: één bron plaatst de stop en de force-majeure-verklaring op 16 september 2026, terwijl andere braden de bredere begin-september-stilleg van alle drie de grote staalwerken centraal stellen.
Achtergrond
De drie getroffen staalwerken — twee Metinvest-vestigingen (Zaporizjstal en Kametstal) en ArcelorMittal Kryvyi Rih — liggen in de oblasten Zaporizja en Dnipropetrovsk. Zaporizjstal was al sinds 11 augustus buiten bedrijf na een eerdere aanval; op 17 september werd het voor de vierde keer in minder dan een maand getroffen, en volgens Metinvest vuurde Rusland in die periode 17 ballistische raketten op de fabriek af. Kametstal in Kamjanske werd in de nacht van 5 september geraakt, waarbij 5 medewerkers omkwamen en 4 gewonden raakten. ArcelorMittal Kryvyi Rih werd in de nacht van 16 augustus getroffen, met 2 doden en 13 gewonden, waarna een deel van de productie werd stilgelegd. Volgens Metinvest-woordvoerder Oleksandr Vodoviz wisten de Russen 'alles over de fabriek' en 'wisten ze precies waar ze moesten raken', wat duidt op doelbewuste targeting van kritieke infrastructuur. De stilleg past in een breder patroon van druk op de Oekraïense economie: een blokkade van de Zwarte Zee die naar schatting circa 1,5% van het BBP kost, alternatieve exportroutes die slechts rond de 40% van de normale landbouwvolumes kunnen vervoeren, de vernietiging van 2,1 miljoen van de 5 miljoen vierkante meter moderne opslagruimte, en waarschuwingen dat economische groei dit jaar onwaarschijnlijk is.