Kyiv en Moskou ontevreden over Amerikaanse gezant Witkoff in Oekraïne-onderhandelingen

Waarom dit belangrijk is

Het feit dat beide oorlogsvoerende partijen het vertrouwen in de belangrijkste Amerikaanse bemiddelaar verliezen, maakt diplomatieke inspanningen om de oorlog te beëindigen aanzienlijk ingewikkelder. De vermeende misinterpretatie door Witkoff van Poetins '3+2'-voorstel wijst op een grote communicatiekloof in de onderhandelingen tussen de VS en Rusland, en de berichten over pogingen om Witkoff te verwijderen of zijn samenwerking met de Russische gezant Kirill Dmitriev te verstoren duiden op wrijving binnen het Amerikaanse bemiddelingsteam.

Wat er is gebeurd

Volgens meerdere anonieme bronnen en personen die door Oekraïense inlichtingendiensten zijn geïnformeerd, zijn zowel Oekraïne als Rusland ontevoldaan over de manier waarop de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff de vredesonderhandelingen voert. Kyiv beschouwt hem als incompetent en te soft tegenover Rusland, terwijl Moskou hem de schuld geeft van het feit dat de VS Oekraïne niet tot territoriale concessies kan bewegen.

Tijdens een ontmoeting met Poetin schreef de Russische leider '3+2' op een vel papier — een verwijzing naar Donetsk, Loehansk, Zaporizja, Cherson en de Krim, de gebieden die Oekraïne volgens Moskou zou moeten afstaan. Toen Witkoff vroeg wat hij tekende, liet Poetin het hem zien. Witkoff nam het papier mee terug naar Washington. Hij begreep het voorstel verkeerd: hij vertelde Trump dat Poetin bereid was tot een deal waarbij Oekraïne zich zou terugtrekken uit delen van Donetsk en Loehansk en Rusland uit delen van Cherson en Zaporizja, terwijl Poetin daar in werkelijkheid niet klaar voor was.

Witkoff woonde minstens één gesprek met Poetin bij zonder Amerikaanse tolk. Tijdens een ronde van trilaterale gesprekken verliet hij soms de onderhandelingen zonder aan de andere deelnemers te laten weten waar hij naartoe ging; een bron zei dat hij meer geïnteresseerd leek in restaurants en wandelingen dan in de onderhandelingen. Een Oekraïense functionaris schreef latere problemen in de VS-Rusland-diplomatie, inclusief het mislukken van een gezamenlijk memorandum met 28 punten dat Witkoff met de Russische gezant Kirill Dmitriev had opgesteld, aan Witkoff toe. Volgens bronnen lopen er meerdere initiatieven om Witkoff uit de onderhandelingen te verwijderen of zijn hechte band met Dmitriev te verstoren.

Witte Huis-woordvoerster Anna Kelly verwierp de berichtgeving als 'fake news and nonsense' en zei dat Trump en Witkoff enorm hard werken om het conflict te beëindigen.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

De Oekraïense berichtgeving, van zowel Kyiv Independent als andere Oekraïense media, legt de nadruk op de vermeende incompetentie van Witkoff, zijn verkeerde inschatting van signalen van Poetin en zijn onprofessionele gedrag — het verlaten van gesprekken, het bezoeken van Poetin zonder tolk, gebrek aan focus op de onderhandelingen. Centraal staat de zorg of de Amerikaanse gezant de Oekraïense inzet in territoriale discussies wel nauwkeurig overbrengt aan Washington. Pogingen om Witkoff te verwijderen of zijn rol te beperken worden gepresenteerd als een mogelijke weg naar effectievere bemiddeling.

Waar de berichtgeving verschilt

Het Witte Huis heeft de berichtgeving expliciet afgewezen als 'fake news and nonsense', terwijl anonieme Oekraïense, Russische en andere bronnen juist brede ontevredenheid over Witkoffs optreden schetsen. Die tegenstelling tussen een officiële ontkenning en een stroom anonieme bronnen die het tegendeel suggereren, vormt de kern van de onenigheid in deze berichtgeving.

Achtergrond

De '3+2'-notatie die Poetin op papier zette, verwijst naar de vijf Oekraïense regio's — Donetsk, Loehansk, Zaporizja, Cherson en de Krim — waarop Rusland aanspraak maakt en die Oekraïne volgens Moskou zou moeten afstaan. Een memorandum met 28 punten waar Witkoff en Dmitriev aan werkten, zou zijn mislukt; een Oekraïense functionaris gaf Witkoff de schuld van daaropvolgende problemen in de diplomatie tussen de VS en Rusland. De Financial Times berichtte eerder dat het Witte Huis overwoog de rol van CIA-directeur John Ratcliffe in de onderhandelingen uit te breiden ten koste van Witkoff; het Witte Huis ontkende dit.