Gepubliceerd · Bijgewerkt

Duitsland dringt aan op Europese productie van Patriot-raketten; VS nog niet tot besluit over licentie voor Oekraïne

De Duitse minister van Defensie Boris Pistorius heeft bij zijn Amerikaanse ambtgenoot Pete Hegseth aangedrongen op Europese productie van PAC-3-interceptoren voor het Patriot-luchtverdedigingssysteem. Tegelijk meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat er nog geen definitief besluit is genomen over het verstrekken van een productielicentie aan Oekraïne, ondanks herhaalde uitspraken van president Trump dat hij daartoe bereid is.

Hoofdpunten

  • Pistorius riep woensdag op tot Europese productie van PAC-3-interceptoren voor Patriot-systemen.
  • Pistorius en Hegseth ondertekenden vorige week een intentieverklaring over gezamenlijke productie van Amerikaanse wapensystemen in Europa.
  • Duitsland dringt er ook op aan Tomahawk-raketten op eigen grondgebied in licentie te mogen produceren.
  • EU-lidstaten kwamen overeen voor 3,2 miljard euro aan Patriot-interceptoren voor Oekraïne aan te schaffen, als onderdeel van een EU-lening van 90 miljard euro.
  • Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat er nog geen definitief besluit is over een productielicentie voor Oekraïne.
  • Trump heeft zich volgens Zelensky positief uitgelaten over zo'n licentie, maar het State Department benadrukt dat onderhandelingen nog lopen.
  • De Amerikaanse NAVO-ambassadeur Matthew Whitaker waarschuwde dat een langlopende productieovereenkomst niet vóór de winter wordt gesloten.

Waarom dit belangrijk is

De zaak raakt twee verschillende knelpunten tegelijk: de schaarste aan Patriot-interceptoren wereldwijd en de onduidelijkheid over of Oekraïne deze interceptoren zelf kan produceren of snel kan ontvangen. Voor Oekraïne is dit cruciaal nu het land zich opmaakt voor een winter van Russische raket- en droneaanvallen; voor Europa gaat het om de vraag of het productie van kritieke Amerikaanse luchtverdedigingssystemen op eigen grondgebied kan opbouwen.

Wat er is gebeurd

De Duitse minister van Defensie Boris Pistorius heeft woensdag bekendgemaakt dat hij vorige week in Washington zijn Amerikaanse ambtgenoot Pete Hegseth heeft gesproken en daar heeft aangedrongen op productie van PAC-3-interceptoren buiten de Verenigde Staten. Pistorius en Hegseth ondertekenden vorige week een intentieverklaring over gezamenlijke productie van Amerikaanse wapensystemen in Europa; PAC-3-raketten vallen daar volgens Pistorius in grote lijnen onder, maar verdere onderhandelingen zijn nodig. Duitsland dringt er tegelijkertijd op aan op eigen grondgebied Tomahawk-raketten in licentie te mogen produceren, waarvoor het al een aankoopovereenkomst met Washington heeft gesloten, zij het met een lange wachtlijst voor levering. Ondertussen meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat er nog geen definitief besluit is over het verstrekken van een productielicentie aan Oekraïne voor Patriot-interceptoren, ondanks twee uitspraken van president Trump dat hij daartoe bereid is. De Amerikaanse NAVO-ambassadeur Matthew Whitaker waarschuwde dat een langlopende productieovereenkomst niet vóór de winter zal worden gesloten en dat de eerste in Oekraïne geproduceerde raketten nog langer op zich laten wachten.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

Oekraïense bronnen plaatsen het verhaal in het kader van de naderende winter en de dringende behoefte aan Patriot-interceptoren. Zelensky heeft de ontmoeting met Trump in New York positief geduid en stelt dat Trump welwillend tegenover de productielicentie staat. Oekraïense media benadrukken dat Oekraïne dit jaar ongeveer drie keer minder raketten voor ballistische verdediging heeft ontvangen dan het jaar ervoor, waarbij partners volgens Zelensky de militaire operaties in het Midden-Oosten als officiële reden noemen.

Waar de berichtgeving verschilt

Tussen de uitspraken van president Trump en de lijn van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken tekent zich een tegenstelling af. Trump heeft zich volgens Oekraïense media tweemaal bereid getoond een productielicentie voor Patriot-raketten aan Oekraïne te verstrekken; het State Department, via woordvoerder Ian Baitson, stelt daar tegenover dat "Trump niet heeft gezegd dat het zal gebeuren" en dat de diplomatieke onderhandelingen nog lopen. Ook Zelensky leest Trumps houding als positief, terwijl Baitson de afwezigheid van concrete details juist niet als een slecht teken wil laten gelden.

Achtergrond

In juli, op de NAVO-top in Ankara, kondigde Trump aan dat de VS Oekraïne een licentie zou geven voor de productie van Patriot-interceptoren, om daarna terug te krabbelen. Eind juli weigerde Trump volgens de Financial Times het verzoek van Zelensky om honderden extra Patriot-interceptoren, met een beroep op Amerikaanse behoeften in het Midden-Oosten. Zelensky heeft eerder gezegd dat het opzetten van Patriot-productie in Oekraïne ongeveer anderhalf jaar zou kosten. Een mogelijk compromis dat wordt overwogen zou erin bestaan dat Oekraïne individuele raketonderdelen maakt, terwijl de fysieke assemblage in Duitsland plaatsvindt, om Amerikaanse zorgen over lek van geheime technologie naar Rusland te beperken.