Rubio: nog geen energiebestand tussen Oekraïne en Rusland, maar wel wederzijdse interesse in beperkt bestand
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft gezegd dat er momenteel geen energiebestand is tussen Oekraïne en Rusland, maar dat beide landen wel interesse hebben getoond in een beperkt bestand rond graan en energie. Rubio sprak op de marge van de Algemene Vergadering van de VN in New York ook met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov. Volgens Rubio zal de oorlog niet eindigen door een beslissende militaire overwinning, maar via onderhandelingen, en president Trump is bereid elke kans te grijpen om de verschillen tussen Oekraïne en Rusland te overbruggen.
Hoofdpunten
- De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio verklaarde dat er momenteel geen energiebestand is tussen Oekraïne en Rusland.
- Rubio zei dat zowel Rusland als Oekraïne interesse hebben getoond in een beperkt bestand rond graan en energie.
- Volgens Rubio zal de oorlog niet eindigen door een beslissende militaire overwinning van een van beide partijen, maar via een onderhandelde regeling.
- Rubio sprak op de marge van de Algemene Vergadering van de VN in New York met de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov.
- De uitspraken volgen op de ontmoeting tussen president Zelensky en president Trump op 22 september in New York, waarop het energiebestand een van de hoofdonderwerpen was.
- Zelensky zei na die ontmoeting dat de VS niet eisten dat Oekraïne eenzijdig zou stoppen met aanvallen op Russische energie-installaties en dat Oekraïne openstaat voor elke vorm van energiebestand.
- Rubio erkende dat een energiebestand moeilijk te bereiken is omdat beide landen aanvallen op elkaars energie-infrastructuur als strategisch militair doel hebben bestempeld.
Waarom dit belangrijk is
De verklaringen van Rubio markeren een opvallend element in de huidige Amerikaanse diplomatieke koers: het einde van de oorlog wordt nadrukkelijk geframed als een onderhandelde uitkomst, niet als een militaire overwinning. Tegelijkertijd erkent hij dat een energiebestand, waarop zowel Oekraïne als Rusland naar eigen zeggen openstaat, moeilijk te realiseren is omdat beide landen elkaars energie-infrastructuur als strategisch doelwit beschouwen. Dit komt op een moment dat Rusland zijn aanvallen op de Oekraïense civiele energie-infrastructuur opvoert vóór de winter, waardoor de humanitaire inzet hoger is dan ooit.
Wat er is gebeurd
Tijdens een interview met radiostation WABC, dat werd geciteerd op de website van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, en op de marge van de Algemene Vergadering van de VN in New York, heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio verklaard dat er momenteel geen energiebestand is tussen Oekraïne en Rusland. Rubio voegde daaraan toe dat beide landen interesse hebben getoond in een beperkt bestand rond graan en energie, dat dit onderwerp op de agenda stond van elk gesprek dat Washington met beide partijen voerde, en dat de VS bereid zijn een constructieve rol te spelen bij de uitvoering ervan. Een dergelijk bestand zou de oorlog niet beëindigen, maar zou volgens hem de basis kunnen vormen voor een bredere regeling. Rubio sprak op de VN ook met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov. Op 22 september kwamen president Zelensky en president Trump bijeen op de marge van de Algemene Vergadering, waarbij het energiebestand een van de hoofdonderwerpen was. Na afloop zei Zelensky dat de VS niet eisten dat Oekraïne eenzijdig zou stoppen met aanvallen op Russische energie-installaties en dat Oekraïne openstaat voor elke vorm van energiebestand mits de Amerikanen de Oekraïense voorstellen aan de Russen overbrengen. Zelensky benadrukte ook het belang van betrokkenheid van de Chinese leider Xi Jinping bij de onderhandelingen, gezien diens vermeende invloed op Poetin.
Waar de berichtgeving verschilt
Er bestaan opvallende tegenstrijdigheden tussen uitspraken van verschillende Amerikaanse en Russische zijde. Rubio stelde op 23 september dat er geen energiebestand is, terwijl Trump op 14 september had beweerd dat Oekraïne en Rusland al zouden hebben afgesproken elkaars energie-installaties niet meer aan te vallen, een claim die niet bevestigd is. Aan Russische kant noemde Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov een energiebestand rond 11-12 september nog onmogelijk door energie als Oekraïnes 'Achilleshiel' te bestempelen, om de mogelijkheid van zo'n bestand vervolgens op 15 september een 'heel goed idee' te noemen. Rubio erkende zelf de spanning in zijn eigen verhaal door te stellen dat een energiebestand moeilijk te bereiken is, omdat zowel Rusland als Oekraïne aanvallen op elkaars energie-infrastructuur als strategisch militair doel hebben aangemerkt.
Achtergrond
Op 13 september riep Trump Zelensky openlijk op om de Oekraïense aanvallen op Russische dieselinfrastructuur te staken. Een dag later beweerde Trump dat zowel Oekraïne als Rusland ermee hadden ingestemd elkaars energie-installaties niet langer te raken; Zelensky verklaarde dat Kyiv bereid was tot een wederzijdse stop op kritieke infrastructuur, mits partners de naleving door Rusland konden garanderen. Kremlin-woordvoerder Peskov noemde het idee van een energiebestand op 15 september een 'heel goed idee', nadat hij het eerder vrijwel had uitgesloten. De Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner bezochten begin september zowel Kyiv als Moskou voor gesprekken over een mogelijk beperkt bestand. Zelensky sprak op 22 september met Trump aan de rand van de Algemene Vergadering van de VN, met het energiebestand als een van de hoofdonderwerpen; Trump hield daar ook een toespraak waarin hij zei dat het einde van de oorlog 'sneller zal komen dan mensen denken' en hintte op aanvullende sancties tegen Rusland en zijn tegenpartijen op de oliemarkt. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andriy Sybiha herinnerde eraan dat Oekraïne al in maart 2025 had ingestemd met een volledige, onmiddellijke en onvoorwaardelijke wapenstilstand, iets waarop Rusland volgens hem niet is ingegaan. Het hoofd van het kantoor van de president, Kyrylo Budanov, suggereerde dat de partijen mogelijk al in oktober terugkeren naar een trilateraal onderhandelingsformat. Zelensky benadrukte bij Trump het belang van betrokkenheid van de Chinese leider Xi Jinping, die volgens hem 'invloed op Poetin' heeft.