Zaak over raketaanval op café in Hroza met 59 doden naar rechter
De Oekraïense justitie heeft de zaak over de Russische Iskander-M-raketaanval op het Sputnik-café in het dorp Hroza, oblast Charkiv, naar de rechtbank verwezen. Bij de aanval op 5 oktober 2023 kwamen 59 mensen om het leven. Zeven verdachten – twee lokale broers en vijf Russische militaire commandanten – worden bij verstek berecht.
Hoofdpunten
- Aanval vond plaats op 5 oktober 2023; een Iskander-M-raket trof het Sputnik-café in Hroza tijdens een herdenkingsmaaltijd na de herbegrafenis van een Oekraïense militair.
- 59 mensen kwamen om, onder wie een kind; vijf mensen raakten gewond.
- Twee broers, Volodymyr en Dmytro Mamon, zouden de coördinaten van het café en het tijdstip van de maaltijd aan de Russische kant hebben doorgegeven.
- Vijf Russische militairen zijn in staat van beschuldiging gesteld, onder wie de commandant van de 119e Raketbrigade van het 41e Gecombineerde Leger van het Centraal Militaire District.
- Alle zeven verdachten worden bij verstek berecht omdat zij voortvluchtig zijn; de zaak dient voor de Industriële Districtsrechtbank van Charkiv.
- Het vooronderzoek duurde ongeveer drie jaar en omvatte 3D-scanning, onderzoek van raketfragmenten en meer dan 270 forensische onderzoeken.
- De Russische militairen zijn aangeklaagd onder artikel 438 lid 2 van het Oekraïens Wetboek van Strafrecht; de twee broers ook onder artikel 111 lid 2 (hoogverraad).
Waarom dit belangrijk is
De aanval op Hroza was een van de dodelijkste Russische raketinslagen op burgers in 2023: 59 doden, onder wie een kind, tijdens een herdenkingsmaaltijd. Met 300 inwoners voor de oorlog betekenen de 59 slachtoffers ongeveer een zesde van het dorp. De tenlastelegging is uitzonderlijk omdat niet alleen lokale collaborateurs, maar ook de Russische commandoketen tot en met de 119e Raketbrigade van het 41e Gecombineerde Leger concreet worden genoemd. De zaak toont hoe Oekraïne structureel bewijs opbouwt voor oorlogsmisdaden: drie jaar onderzoek, 3D-scans, analyse van raketfragmenten en ruim 270 forensische expertises.
Wat er is gebeurd
Op 5 oktober 2023 sloeg een Russische Iskander-M-ballistische raket in op het Sputnik-café in Hroza, oblast Charkiv, waar op dat moment een herdenkingsmaaltijd plaatsvond na de herbegrafenis van een Oekraïense militair. Bij de inslag kwamen 59 mensen om het leven, onder wie een kind, en raakten vijf mensen gewond. De dagen erna – 6 tot en met 8 oktober 2023 – werden in de oblast Charkiv uitgeroepen tot rouwdagen.
Na ongeveer drie jaar vooronderzoek, uitgevoerd door de SBU-afdeling in de oblast Charkiv samen met het Openbaar Ministerie en de Militaire Inlichtingendienst van het ministerie van Defensie, is de zaak nu naar de rechter verwezen. Zeven verdachten worden bij verstek berecht omdat zij voortvluchtig zijn:
- Twee broers, Volodymyr en Dmytro Mamon, voormalige bewoners van Hroza. Zij zouden tijdens de bezetting van Shevchenkove in het district Kupiansk vrijwillig met Russische strijdkrachten hebben samengewerkt en zijn later naar Rusland vertrokken. Zij zouden de coördinaten van het café en het exacte tijdstip van de maaltijd aan de Russische kant hebben doorgegeven. Zij zijn aangeklaagd voor medeplichtigheid aan een oorlogsmisdrijf (artikel 27 lid 5 en artikel 438 lid 2) en voor hoogverraad gepleegd in oorlogstijd door een groep personen in voorafgaand overleg (artikel 28 lid 2 en artikel 111 lid 2). - Vijf Russische militairen die verschillende schakels in de commandoketen vertegenwoordigen: het hoofd van het inlichtingencentrum voor vijandelijke vuursteun die de informatie over burgers in het café controleerde; het hoofd van het gezamenlijke plannings- en coördinatiecentrum voor vuursteun die het voorstel voor de aanval indiende; de stafchef – eerste plaatsvervangend commandant van het gezamenlijke troepenverband die de definitieve beslissing tot aanval nam; de chef van de raket- en artillerietroepen die de uitvoering organiseerde; en de commandant van de 119e Raketbrigade van het 41e Gecombineerde Leger van het Centraal Militaire District wiens ondergeschikten de raket lanceerden. Zij zijn aangeklaagd onder artikel 438 lid 2 van het Oekraïens Wetboek van Strafrecht (schending van wetten en gebruiken van oorlog in combinatie met voorbedachten moord door een groep personen in voorafgaand overleg).
De zaak wordt behandeld door de Industriële Districtsrechtbank van Charkiv. Het onderzoek omvatte onder meer een 3D-scan van de inslaglocatie, onderzoek van raketfragmenten, vaststelling van het vliegtraject en de lanceerlocatie, en meer dan 270 forensische onderzoeken.
Waar de berichtgeving verschilt
De leeftijd van het kind dat bij de aanlag omkwam, wordt in sommige Oekraïense berichten opgegeven als 8 jaar en in andere als 6 jaar (een 6-jarig meisje of jongen). Het cijfer van 6 jaar komt onder meer uit de eerste dodelijke balans aan het eind van 5 oktober 2023.
Achtergrond
De aanval vond plaats op 5 oktober 2023 tijdens een pomenalnyi obid – een traditionele Oekraïense herdenkingsmaaltijd – in het Sputnik-café in Hroza, kort na de herbegrafenis van een Oekraïense militair. Direct na de aanval werden 6 tot en met 8 oktober 2023 in de oblast Charkiv uitgeroepen tot rouwdagen.
De twee burgerverdachten, de broers Volodymyr en Dmytro Mamon, zouden tijdens de bezetting van het dorp Shevchenkove in het district Kupiansk vrijwillig met Russische strijdkrachten hebben samengewerkt en zijn later naar Rusland vertrokken. De vijf Russische militaire verdachten vertegenwoordigen de volledige commandoketen van de aanval: inlichtingenverwerking, planning, definitieve beslissing, artillerie- en raketaansturing en feitelijke uitvoering door de 119e Raketbrigade van het 41e Gecombineerde Leger van het Centraal Militaire District.
Het vooronderzoek werd uitgevoerd door de afdeling van de SBU (Veiligheidsdienst van Oekraïne) in de oblast Charkiv, in samenwerking met een interdepartementale werkgroep onder het Openbaar Ministerie en de Militaire Inlichtingendienst van het ministerie van Defensie (HUR). De zaak zal worden behandeld door de Industriële Districtsrechtbank van Charkiv.