Trump zegt VS Zelensky en Poetin tot deal zal dwingen en noemt energiebestandschendingen aan beide zijden
VS-president Donald Trump heeft tegen journalisten gezegd dat Washington de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de Russische leider Vladimir Poetin zal dwingen een deal te sluiten om de oorlog te beëindigen. Trump stelde dat beide leiders een deal willen maar niet weten hoe, en dat hij gelooft dat Poetin daarin meer geïnteresseerd is dan Zelensky. Over het door hem op 11 oktober aangekondigde energiebestand tussen Oekraïne en Rusland zei hij eerst dat hij de berichten over schendingen zou laten verifiëren, en later dat er aan beide zijden schendingen waren. Noch Kyiv noch het Kremlin hebben het bestaan van een dergelijke bestandsafspraak publiekelijk bevestigd.
Hoofdpunten
- Trump zei tegen journalisten: „Ze willen een deal, maar weten niet hoe. Maar wij zullen hen dwingen er een te sluiten.”
- Trump verklaarde te geloven dat Poetin meer in een deal geïnteresseerd is dan Zelensky.
- Trump zei eerst de berichten over schendingen van het energiebestand te zullen verifiëren, en stelde later dat er aan beide zijden schendingen waren.
- Op 11 oktober kondigde Trump een energiebestand aan na een telefoongesprek met Poetin; Kyiv en het Kremlin bevestigden het bestaan van die afspraak niet publiekelijk.
- Op 11 oktober, na de aankondiging, vielen Russische troepen de TEC-5-warmtekrachtcentrale in Charkiv aan en sloegen ze het dorp Pisotsjyn in de oblast Charkiv met een raket; drie doden en meer dan twintig gewonden.
- Op 12 oktober voerde Rusland naar Oekraïense berichten aanvallen uit op minstens zes Oekraïense energie-installaties.
- Op 12 oktober legden EU-ministers van Buitenlandse Zaken sancties op aan bijna 1.600 nieuwe personen en organisaties uit het Russische militair-industrieel complex; meer dan de helft is gelinkt aan de productie van ballistische raketten.
- Zelensky noemde Trumps eenzijdige besluit om sancties op te heffen en Russische dieselexport toe te staan „oneerlijk en oneerlijk” ("unfair and dishonest").
Waarom dit belangrijk is
Trumps uitspraken markeren een opvallende verschuiving in de Amerikaanse opstelling: Washington presenteert zich niet meer als bemiddelaar maar als partij die beide zijden tot een akkoord zal dwingen. Zijn suggestie dat Poetin meer in een deal geïnteresseerd zou zijn dan Zelensky valt buiten het tot nu toe gehanteerde evenwichtige beeld. De erkenning dat er „aan beide zijden” schendingen van het energiebestand zouden zijn, is een opvallende afwijking van de eerdere lijn die Rusland als schender aanwees. De afspraak over Russische diesollleveranties, die door Zelensky als „oneerlijk en oneerlijk” wordt bestempeld, plaatst Oekraïne verder onder druk.
Wat er is gebeurd
VS-president Donald Trump sprak in de nacht van 12 op 13 oktober op Joint Base Andrews, voor vertrek naar Ohio, met journalisten over het energiebestand dat hij op 11 oktober na een telefoongesprek met Vladimir Poetin had aangekondigd. Eerst verklaarde hij niet zeker te weten of het bestand geschonden was en dat de VS dit zou verifiëren. Kort daarna stelde hij dat er aan beide zijden schendingen waren. Op de vraag of Oekraïne en Rusland formeel akkoord waren gegaan, antwoordde hij: „Ze zijn akkoord gegaan. Weet je waarom? Omdat ik zei: akkoord gaan. Daarom.” Over het conflict zei Trump dat hij denkt dat zowel Zelensky als Poetin een deal willen, maar niet weten hoe, en dat de VS hen daartoe zal dwingen. Hij voegde daaraan toe te geloven dat Poetin meer in een deal geïnteresseerd is dan Zelensky, en dat de VS ervoor moet zorgen dat Zelensky ook een deal wil. Tot slot noemde hij de afspraak met Rusland over diesollleveranties niet in zijn persoonlijk belang maar „voor de rest van de wereld”.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De Oekraïense berichtgeving plaatst Trump centraal als actor en beklemtoont de buitensluiting van Kyiv bij de aankondiging van het energiebestand. Oekraïne zegt pas via sociale media van de afspraak te hebben vernomen; Zelensky verklaarde dat Oekraïne bereid is de aanvallen op Russische energie-infrastructuur te stoppen als Rusland hetzelfde doet. Zelensky bestempelde Trumps eenzijdige besluit om sancties op te heffen en Russische dieselexport toe te staan als „oneerlijk en oneerlijk”. De Oekraïense media wijzen op de kloof tussen Trumps bewering dat de schendingen van beide kanten kwamen en de gedocumenteerde Russische aanvallen op de TEC-5 in Charkiv en op Pisotsjyn, waar op 11 oktober drie mensen omkwamen en meer dan twintig gewonden vielen. In dezelfde nieuwsstroom berichten zij over de EU-sanctieronde van 12 oktober, als contrast tussen de Europese vastberadenheid en de Amerikaanse ambiguïteit.
Waar de berichtgeving verschilt
Trump beweert dat het energiebestand is overeengekomen en dat beide zijden akkoord gingen omdat hij dat eiste; Kyiv zegt niet vooraf te zijn geïnformeerd en pas via sociale media van het bestand te hebben gehoord, terwijl het Kremlin het bestaan van de afspraak niet heeft bevestigd en stelt dat de besprekingen nog gaande zijn. Trump stelt eerst niet zeker te weten of het bestand is geschonden en later dat er aan beide zijden schendingen waren. Tot slot noemt Trump de dieselafspraak met Rusland in het belang van „de rest van de wereld”, terwijl Zelensky dat eenzijdige besluit om sancties op te heffen „oneerlijk en oneerlijk” noemde.
Achtergrond
Trump kondigde het energiebestand op 11 oktober aan na een telefoongesprek met Poetin, waarin ook Russische diesollleveranties ter sprake kwamen. Kyiv noch Moskou bevestigden het bestaan van de afspraak publiekelijk; het Kremlin zei dat de besprekingen nog gaande waren. Oekraïne gaf aan pas via sociale media van het bestand te hebben gehoord, maar Zelensky zei dat Oekraïne bereid is de aanvallen op Russische energie-infrastructuur te staken als Rusland hetzelfde doet. Op 9 oktober had Trump al een deal met Poetin aangekondigd over Russische diesollleveranties aan de VS en wereldmarkten, wat in Oekraïne en in Europese hoofdsteden tot verontwaardiging leidde. Op 12 oktober voerde Rusland aanvallen uit op minstens zes Oekraïense energie-installaties. Dezelfde dag legden EU-ministers van Buitenlandse Zaken sancties op aan bijna 1.600 nieuwe personen en organisaties die gelinkt zijn aan het Russische militair-industrieel complex; meer dan de helft houdt verband met de productie van ballistische raketten.