Zelensky voelt zich 'verraden' na Trumps dieseldeal en energiebestand met Rusland
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft in een interview met Piers Morgan op 14 oktober gezegd dat hij zich 'verraden' voelt door de recente stappen van de Amerikaanse president Donald Trump. Hij noemde specifiek het opheffen van sancties op Russische diesel en het aangekondigde energiebestand, en zei dat Oekraïne 'een sterke partner verliest' en dat Trump 'de verkeerde kant van de geschiedenis' kiest. Wel liet Zelensky weten niet tegen Trump als bemiddelaar te zijn, zolang die in het midden blijft.
Hoofdpunten
- Zelensky zei op 14 oktober in een interview met Piers Morgan voor 'Piers Morgan Uncensored' dat hij zich 'verraden' voelt door Trumps recente stappen.
- Op 9 oktober kondigde Trump aan dat hij na gesprek met Poetin de sancties op Russische diesel had opgeheven; het Amerikaanse ministerie van Financiën verstrekte daarvoor een tijdelijke vergunning geldig tot 7 april 2027.
- Volgens Trump zal Rusland onder de deal meer dan 4,8 miljoen ton brandstof op de wereldmarkt leveren; een ander bron noemt een eerste volume van 300.000 ton.
- Op 11 oktober kondigde Trump een 'energiebestand' tussen Oekraïne en Rusland aan, terwijl Rusland diezelfde dag de TEC-5-warmtecentrale in Charkov raakte; op 13 oktober volgden tien raketten op civiele infrastructuur in Charkov.
- Zelensky stelde dat Oekraïne twee dagen lang niet op Russische olieraffinaderijen had geslagen, terwijl Rusland de Oekraïense energie-infrastructuur bleef aanvallen.
- Zelensky noemde de dieseldeal een 'gemakkelijke overwinning' voor Poetin en bestempelde de Starlink-beperkingen die Elon Musks SpaceX oplegde aan Oekraïense drones als een 'grote fout' die tot mensenlevens zal leiden.
- Op 9 oktober vond in Miami een ontmoeting plaats tussen vertegenwoordigers van de VS (Steve Witkoff en Jared Kushner), Oekraïne, het VK, Duitsland, Frankrijk, de Europese Commissie en de NAVO over mogelijke de-escalatie vóór de winter.
Waarom dit belangrijk is
Het openlijke gebruik van het woord 'verraden' door de Oekraïense president markeert een scherpe verslechtering in de relatie tussen Kyiv en Washington op een moment dat Amerikaanse bemiddeling en mogelijke sanctieverlichting centraal staan in het verloop van de oorlog. Door de Russische dieselvergunning en het energiebestand te koppelen aan concrete Russische aanvallen op de energie-infrastructuur van Charkov, presenteert Zelensky Trumps vredesinspanningen als eenzijdig. Zijn opmerkingen reiken verder dan de dieseldeal en omvatten ook de Starlink-beperkingen die SpaceX oplegde aan Oekraïense drones, wat wijst op een breder patroon van Amerikaanse maatregelen die hij als schadelijk voor Oekraïne ziet.
Wat er is gebeurd
President Volodymyr Zelensky zei op 14 oktober in een interview met Piers Morgan voor het programma 'Piers Morgan Uncensored' dat hij zich 'verraden' voelt door recente stappen van de Amerikaanse president Donald Trump. Hij noemde specifiek het opheffen van sancties op Russische diesel en het aangekondigde energiebestand, en zei dat het 'jammer is dat we een sterke partner verliezen'. Op de vraag of Oekraïne de Verenigde Staten 'verliest', antwoordde hij bevestigend. Hij verklaarde dat Oekraïne 'haar land niet verkoopt' en benadrukte dat de strijd gaat over 'leven, land, lichaam, huis en kinderen'. Wel voegde hij eraan toe niet tegen Trump als bemiddelaar te zijn, mits die in het midden blijft en niet 'de verkeerde kant' kiest. Zelensky bestempelde Trumps adviseurs als 'mislukt' en de hele situatie als 'de verkeerde kant van de geschiedenis'. Hij noemde de dieseldeal een 'gemakkelijke overwinning' voor Poetin en voorspelde dat 'Poetin lacht'. Tot slot bestempelde hij de beperkingen die Elon Musks SpaceX oplegde aan Starlink voor Oekraïense drones als een 'grote fout' die tot mensenlevens zal leiden.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De meeste Oekraïense media leiden met Zelenky's woord 'verraden' en framen de dieseldeal en het energiebestand als schadelijke concessies aan Rusland. Ze wijzen op de Russische aanvallen op de energie-infrastructuur van Charkov op en na de dag dat het bestand werd aangekondigd, en koppelen de dieselvergunning aan eerdere Zelenky-uitspraken die de sanctieverlichting 'oneerlijk en onecht' noemden. Ook besteden ze aandacht aan de Starlink-beperkingen voor Oekraïense drones. Verschillende Oekraïense stukken citeren Zelenky's claim dat de dieseldeal een 'gemakkelijke overwinning' voor Poetin is, dat 'Poetin lacht', en dat bepaalde invloedrijke personen hem willen vervangen omdat hij Oekraïens grondgebied nooit als Russisch zal erkennen.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
De ene Engelstalige bron in het pakket, een Azerbeidzjaans persbureau, doet verslag van Zelenky's uitspraak in een neutrale, meer diplomatieke toon. Het stuk leidt met de dieseldeal en het energiebestand als aanleiding, maar laat de scherpere uitspraken van Zelensky — over Poetin die 'lacht', Rusland dat Trump zwak wil laten lijken, of de suggestie dat hij vervangen moet worden — grotendeels onvermeld.
Waar de berichtgeving verschilt
De bronnen zijn het oneens over de vraag of de Amerikaanse afgevaardigden in Florida Oekraïne hebben gedreigd met het stopzetten van inlichtingendeling als Kyiv zou doorgaan met aanvallen op Russische olieraffinaderijen: een Oekraïense bron stelde van wel, een niet nader genoemde Amerikaanse functionaris ontkende dit, en Trump zelf ontkende publiekelijk dat de inlichtingendeling was beëindigd. Daarnaast lopen de cijfers uiteen: Trump sprak van meer dan 4,8 miljoen ton Russische diesel, terwijl een andere bron het over een eerste volume van 300.000 ton had, met geplande latere verhogingen. Tot slot staan Oekraïense media en Zelensky zelf de opheffing van de diesel sancties en het energiebestand als eenzijdige concessies aan Rusland, terwijl de Amerikaanse administratie zichzelf presenteert als onpartijdige bemiddelaar tussen Kyiv en Moskou.
Achtergrond
Begin oktober 2026 gaf het Trump-kabinetitut een tijdelijke vergunning voor de import van Russische diesel tot april 2027, kondigde het een zogenaamd 'energiebestand' aan en organiseerde het gesprekken in Miami tussen Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner en vertegenwoordigers van Oekraïne, het VK, Duitsland, Frankrijk, de Europese Unie en de NAVO, gericht op de-escalatie vóór de winter. Op dezelfde dag als de aankondiging van het energiebestand sloegen Russische troepen de TEC-5-warmtecentrale in Charkov aan, en op 13 oktober werd de civiele infrastructuur in Charkov opnieuw getroffen met tien raketten. Eerder had Zelensky publiekelijk gevraagd waarom de VS geen vergelijkbare dieseldeal met Oekraïne sloten, de sanctieverlichting 'oneerlijk en onecht' genoemd, en het opheffen van de sancties zonder de-escalatieakkoord een teken van zwakte. Trump schreef de stijgende dieselprijzen eerder toe aan Oekraïense aanvallen op Russische raffinaderijen en riep Zelensky op die aanvallen te staken.