VS wil bevroren Russische tegoeden onder Amerikaanse controle plaatsen; Europeanen partnerschap wijst voorstel af

De Verenigde Staten hebben hun Europese partners voorgesteld om een deel van de ~260 miljard euro aan bevroren Russische staatsteegoeden vrij te geven en onder te brengen in een door Washington gecontroleerde financiële structuur om de vredesonderhandelingen over Oekraïne nieuw leven in te blazen. Het voorstel, gepresenteerd op bijeenkomsten in Miami door de Amerikaanse gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, werd door Europese deelnemers verworpen.

Hoofdpunten

De VS stelde voor om een deel van de ~260 miljard euro aan bevroren Russische staatsteegoeden over te hevelen naar een door Washington gecontroleerde financiële structuur.
De besprekingen vonden vorige week plaats in Miami tussen onderhandelaars van president Donald Trump en vertegenwoordigers van Oekraïne, Frankrijk, Duitsland, het VK, de EU en de NAVO.
De Amerikaanse gezant Steve Witkoff en Jared Kushner presenteerden verschillende mogelijke mechanismen, waaronder een nieuw door de VS gecontroleerd financieel vehikel.
Europese afgevaardigden verwierpen het voorstel; een bron stelde: 'er is hun gezegd dat dit gewoon niet zal gebeuren'.
Het voorstel zou Oekraïne volgens de VS moeten aanzetten tot een plan voor besteding van gelden uit elke bron, samen met anticorruptiehervormingen via de Wereldbank.
Het overgrote deel van de bevroren Russische tegoeden bevindt zich in de EU; elk besluit tot ontdooien vereist consensus van alle 27 EU-lidstaten, wat als onwaarschijnlijk wordt beschouwd.
Een soortgelijk voorstel maakte deel uit van het 28-punten vredesplan van de Trump-administration van vorig jaar, dat evenmin steun vond.

Waarom dit belangrijk is

Het voorstel zou de controle over ongeveer 260 miljard euro aan bevroren Russische staatsteegoeden verschuiven van Europa naar een door de VS gecontroleerd vehikel, en daarmee de bestaande constructie doorkruisen waarin deze tegoeden een lening van 45 miljard euro van de G7 aan Oekraïne ondersteunen. De afwijzing door Europese en Oekraïense deelnemers aan de bijeenkomst in Miami wijst op een scherpe meningsverschil tussen de VS en Europa over de inzet van Russische tegoeden in een eventuele vredesregeling. Een soortgelijk mechanisme maakte vorig jaar deel uit van het 28-punten vredesplan van de Trump-administration, dat evenmin steun kreeg. Het voorstel voegt zo een nieuwe financiële hefboom toe aan de door de VS geleide vredesinspanningen en heropent in Europa het debat over de juridische en politieke risico's van het vrijgeven van Russische tegoeden.

Wat er is gebeurd

De Verenigde Staten hebben hun Europese partners voorgesteld om een deel van de ongeveer 260 miljard euro aan bevroren Russische staatsteegoeden vrij te geven en over te dragen aan een financiële constructie onder Amerikaanse controle, met als doel de vredesonderhandelingen over Oekraïne nieuw leven in te blazen. Het voorstel werd vorige week in Miami besproken op bijeenkomsten tussen onderhandelaars van president Donald Trump en vertegenwoordigers van Oekraïne, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, de EU en de NAVO. De Amerikaanse gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, de schoonzoon van de president, presenteerden verschillende mogelijke mechanismen, waaronder de overdracht aan een nieuw, door de VS gecontroleerd financieel vehikel. Europese afgevaardigden verwierpen het voorstel; volgens een bron kregen de VS te horen dat dit 'gewoon niet zal gebeuren'. Daarnaast zou Washington Oekraïne hebben gevraagd een plan op te stellen voor de besteding van gelden uit elke bron en samen te werken met de Wereldbank aan anticorruptie- en verantwoordingsplicht-hervormingen. Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov verklaarde dat Moskou geen moeite zal sparen om de tegoeden via juridische weg terug te krijgen.

Hoe internationale bronnen het beschrijven

De Engelstalige berichtgeving van een niet-Oekraïens medium hanteert een meer neutrale toon en presenteert het voorstel als een gedeeltelijke ontdooiing bedoeld om de onderhandelingen nieuw leven in te blazen, met minder nadruk op de overdracht van controle aan de VS. Het niet-Oekraïense bronnenmateriaal besteedt relatief meer ruimte aan de omvang van de bevroren tegoeden en de bestaande G7-lening die daarop is gebaseerd, en plaatst het nieuwe voorstel in het bredere financiële kader rond Oekraïne.

Achtergrond

In 2022 bevroren westerse landen ongeveer 260 miljard euro aan Russische staatsteegoeden als reactie op de grootschalige Russische invasie van Oekraïne, waarbij het overgrote deel van deze fondsen in de EU wordt aangehouden. Kyiv heeft al een lening van 45 miljard euro ontvangen van de G7-landen, gedekt door opbrengsten uit de bevroren Russische tegoeden in de EU. Eind vorig jaar committeerden de EU-leiders zich eraan om de bevroren Russische tegoeden te gebruiken voor de wederopbouw van Oekraïne als Rusland na de oorlog geen herstelbetalingen doet; zij zien de tegoeden als de meest logische manier om het verwachte financieringsgat van Oekraïne voor 2027 te dichten. Een besluit tot ontdooien vereist consensus van alle 27 lidstaten, wat als onwaarschijnlijk wordt beschouwd, en verscheidene Europese hoofdsteden wijzen op juridische bezwaren. Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov verklaarde dat Moskou geen moeite zal sparen om de tegoeden terug te krijgen, ook via rechtszaken.