Europese leiders vrezen dat Trump de kant van Moskou kiest
Tijdens een EU-top in Brussel maken Europese leiders zich zorgen dat de Amerikaanse president Donald Trump zich effectief aan de kant van Moskou opstelt. Na een week waarin hij energiesancties tegen Rusland terugdraaide, Kyiv onder druk zette om aanvallen op Russische olieraffinaderijen te staken en de legitimiteit van president Volodymyr Zelenskyy in twijfel trok, waarschuwde de Deense premier Mette Frederiksen dat het westerse bondgenootschap zich nu in een zwakkere positie bevindt dan een paar dagen geleden.
Hoofdpunten
- Europese leiders bereiden zich voor op een scenario waarin Trump feitelijk de kant van Moskou kiest.
- In één week heeft Trump jaren aan energiesancties tegen het Kremlin effectief tenietgedaan.
- Trump eiste dat Kyiv de aanvallen op Russische olieraffinaderijen staakt.
- Trump betwistte de legitimiteit van Zelenskyy, waarbij Korea sterkstelijns eigenlijk de taal van de Russische propaganda overnam.
- Premier van Denemarken Mette Frederiksen zei in Brussel dat het westerse bondgenootschap zich in een zwakkere positie bevindt dan een paar dagen geleden.
- De EU-buitenlandchef Kaja Kallas benadrukte dat de druk op de agressor moet liggen, niet op het slachtoffer.
- Volgende maand ontmoet Trump Poetin op de APEC-top in China, zonder Zelenskyy of Europese leiders.
Waarom dit belangrijk is
De ontwikkelingen wijzen op een mogelijke fundamentele verschuiving in het Amerikaanse beleid ten aanzien van Rusland en Oekraïne. Europese leiders geven openlijk aan dat het westerse bondgenootschap verzwakt is, terwijl Trump Oekraïne actief onder druk zet om een kernonderdeel van zijn oorlogsstrategie — aanvallen op Russische energie-infrastructuur — te staken. Zijn terloopse aanvallen op de legitimiteit van Zelenskyy echoën de taal van de Russische propaganda. De geplande ontmoeting tussen Trump en Poetin volgende maand op de APEC-top in China, zonder Oekraïense of Europese leiders, versterkt de vrees dat er over Oekraïne wordt onderhandeld zonder Oekraïne zelf. Tegelijkertijd blijven de Verenigde Staten wapens verkopen en inlichtingen delen die Kyiv als essentieel voor zijn verdediging beschouwt.
Wat er is gebeurd
Tijdens de EU-top in Brussel deze week stonden de spanningen tussen de VS enerzijds en Oekraïne en Europa anderzijds centraal. Europese leiders bereiden zich volgens een rapport van Bloomberg voor op een scenario waarin Trump zich effectief aan de kant van Moskou opstelt, ondanks pogingen de banden met hem te herstellen. In één week heeft Trump jaren aan energiesancties tegen het Kremlin teruggedraaid en een deal gesloten met Poetin over de levering van Russische olie aan de Amerikaanse en wereldmarkt. Hij zette Kyiv onder druk om de aanvallen op Russische olieraffinaderijen te staken en stelde de legitimiteit van Zelenskyy openlijk in twijfel. Zelenskyy reageerde door te zeggen dat hij zich verraden voelt en bekritiseerde Trump publiekelijk.
Op de top in Brussel waarschuwde de Deense premier Mette Frederiksen dat het westerse bondgenootschap zich in een zwakkere positie bevindt dan een paar dagen geleden, en dat het niet steunen van Oekraïne heel Europa en de NAVO in een veel gevaarlijker positie zou brengen. De EU-buitenlandchef Kaja Kallas benadrukte dat de EU een duidelijk andere benadering van de oorlog heeft en pleitte opnieuw voor druk op de agressor in plaats van op het slachtoffer. Verschillende EU-leiders, waaronder die van Frankrijk en Duitsland, zeiden tijdens besloten gesprekken dat Trump geneigd is Kyiv aan te vallen en Moskou te steunen, en dat dit waarschijnlijk niet zal veranderen.
De meeste Europese leiders adviseren Zelenskyy zijn kritiek op Trump te temperen, omdat er geen alternatief is voor samenwerking met de VS. De EU-buitenlandministers hadden maandag al afgesproken dat het Europese beleid ten aanzien van Oekraïne stabiel moet blijven, ongeacht de schommelingen in Washington: samenwerken met de VS waar mogelijk, Oekraïne blijven steunen waar niet.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Beide bronnen zijn Oekraïense media die het verhaal centreren rond de bedreiging voor Oekraïne. Ze openen met Europese ongerustheid, Trumps pro-Moskou-koers en de druk op Kyiv om de aanvallen op raffinaderijen te staken. Ze benadrukken het gevoel van verraad bij Zelenskyy en zijn openlijke kritiek op Trump, en besteden veel aandacht aan het idee dat Oekraïne wordt gevraagd te capituleren. Ook de bezorgdheid van Europa over uitsluiting van een eventueel akkoord krijgt veel ruimte, geïllustreerd door de aanstaande Trump-Poetin-ontmoeting op de APEC-top in China, waar geen Oekraïense of Europese leiders aanwezig zullen zijn. Verschillende feiten komen in beide artikelen terug, wat wijst op een gedeelde redactionele lijn.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
Beide artikelen zijn Oekraïense media die een rapport van Bloomberg samenvatten, dus de input bevat geen afzonderlijk onderbouwd internationaal perspectief; het internationale perspectief is gefilterd door Oekraïens-talige verslaggeving van Bloomberg.
Achtergrond
Trump en Zelenskyy hebben eerder soortgelijke spanningen in hun relatie doorgemaakt, waaronder vorig jaar een verhitte ontmoeting in het Oval Office, gevolgd door een tijdelijke Amerikaanse beperking op het delen van inlichtingen. Washington probeerde Kyiv eerder te overtuigen een vredesplan van 28 punten te accepteren dat grotendeels in het voordeel van Rusland werd gezien. Op de G7-top in Frankrijk regelde president Emmanuel Macron een korte ontmoeting tussen Trump en Zelenskyy, waarbij Zelenskyy foto's liet zien van een door Russische raketten verwoeste kathedraal in Kyiv. Oekraïne kampt met een tekort aan Amerikaanse Patriot-interceptorraketten terwijl Rusland de aanvallen op civiele infrastructuur opvoert, waardoor in Kyiv regelmatig stroom en water uitvallen. De oorlogsuitgaven van Kyiv veroorzaken een groot begrotingstekort dat Europa steeds moeilijker kan dekken.