Zelensky in Noorwegen: drie gezamenlijke defensieprojecten en verzoek om steun voor begrotingstekort
Tijdens een bezoek op 20 en 21 oktober aan Noorwegen heeft president Zelensky drie nieuwe Oekraïens-Noorse defensieprojecten aangekondigd: één tegen Shahed-drones, één rond het Europese antiballistische programma FREYJA en één op het gebied van luchtafweer en satellietcommunicatie. Hij besprak de projecten met de Noorse premier Støre, defensieminister Sandvik en het hoofd van Kongsberg, dat NASAMS-luchtafweersystemen produceert.
Hoofdpunten
- Zelensky ontmoette op 21 oktober premier Jonas Gahr Støre, defensieminister Tore Sandvik en Kongsberg-CEO Eirik Lie.
- Oekraïne en Noorwegen werken samen aan drie defensieprojecten: één tegen Shahed-drones (eerste resultaten over 1,5–2 maanden), één rond het antiballistische programma FREYJA en één rond luchtafweer en satellietcommunicatie.
- Een van de projecten wordt samen met Kongsberg uitgevoerd, producent van de NASAMS-luchtafweersystemen.
- Zelensky vroeg Noorwegen om hulp bij het dichten van een begrotingstekort van €3,5 mld (~$4,1 mld) voor het lopende begrotingsjaar.
- Noorwegen kent Oekraïne een extra budgetsteun toe van 750 mln Noorse kroon (~$78,5 mln).
- Op 20 oktober voerde Zelensky in Oslo tripartiete gesprekken met Støre, de Finse president Stubb en de Amerikaanse gezant Steve Witkoff, en sprak hij met de Noorse koning.
Waarom dit belangrijk is
De aankondiging formaliseert een nieuwe, concrete industriële samenwerking tussen Oekraïne en Noorwegen, met een bondgenoot die al een sleutelpositie inneemt in NASAMS-leveranties. De korte termijn van 1,5–2 maanden voor het eerste Shahed-project geeft een meetbaar ijkpunt. Tegelijk vraagt Zelensky publiekelijk om hulp bij het dichten van een tekort van €3,5 miljard, wat de schaal van de Oekraïense oorlogsfinanciering onderstreept. Het bezoek plaatst deze defensie- en financieringsagenda ook in een diplomatische context, met gesprekken naast de Amerikaanse gezant Witkoff over de stand van vredesinspanningen.
Wat er is gebeurd
President Zelensky bracht op 20 en 21 oktober een bezoek aan Noorwegen. Op 20 oktober arriveerde hij in Oslo, waar hij samen met premier Støre en de Finse president Stubb onderhandelingen voerde met de Amerikaanse gezant Steve Witkoff, en een audiëntie had bij de Noorse koning. Hij sprak ook met de voorzitter van het Storting, Masud Gharahkhani, en met de leiders van alle Noorse politieke partijen.
Op 21 oktober volgde een tweede ontmoeting met premier Støre, een gesprek met defensieminister Tore Sandvik en een ontmoeting met Kongsberg-CEO Eirik Lie en andere vertegenwoordigers van Kongsberg, fabrikant van de NASAMS-luchtafweersystemen.
Zelensky maakte bekend dat Oekraïne en Noorwegen samenwerken aan drie defensieprojecten in het industriecomplex: één gericht op de bestrijding van Shahed-drones, met eerste resultaten over 1,5 tot 2 maanden; één rond het Europese antiballistische programma FREYJA, waarin Noorwegen al actief is; en één rond luchtafweer en nieuwe satelliettelecommunicatie voor de Oekraïense strijdkrachten. Hij voerde aan dat op FREYJA al eerste resultaten zijn geboekt bij de ontwikkeling van afzonderlijke systeemelementen.
Op de begrotingstafel vroeg Zelensky Noorwegen om hulp bij het dichten van een resterend tekort van €3,5 miljard (~$4,1 miljard) in het lopende begrotingsjaar. Noorwegen maakte een extra steunpakket bekend van 750 miljoen Noorse kroon (circa $78,5 miljo) voor het functioneren van de Oekraïense staat onder oorlogsomstandigheden.
Waar de berichtgeving verschilt
De bronverslagen spreken elkaar tegen over de testplanning voor FREYJA: sommige feiten vermelden 'tegen het einde van het lopende jaar', andere 'tegen het einde van 2026'. Het aangeleverde materiaal laat niet zien welke einddatum bedoeld is. Daarnaast noemen verschillende bronnen de Noorse monarch die Zelensky ontmoette afwisselend als koning Harald V en als koning Haakon VIII; het materiaal bevat beide spellingen zonder verduidelijking.
Achtergrond
Oekraïne ontvangt sinds 2022 NASAMS-systemen van Kongsberg; het bedrijf maakte eerder met een Oekraïense onderneming afspraken over gezamenlijke productie van raketten voor NASAMS. Volgens cijfers die Kongsberg deelde, hadden NASAMS-systemen tot mei 2025 meer dan 900 luchtdoelen onderschept met een effectiviteit van 94 procent. Noorwegen was vóór het bezoek al een actieve deelnemer aan het Europese antiballistische programma FREYJA. In de weken vóór het bezoek meldden de Oekraïense luchtmacht en het ministerie van Defensie experimenten met AI-robottorens tegen drones en een waarschuwing voor snellere reactieve Russische drones.