Antikorruptieautoriteiten onthullen criminele organisatie die journalisten bedreigde
De Oekraïense anti-corruptiediensten NACP en SAP hebben bij de operatie ‘Kарфаген’ een criminele organisatie ontdekt die volgens het onderzoek minstens 52 frauduleuze callcenters coördineerde, drugs verhandelde en medewerkers van de rechtshandhaving omkocht. Opgenomen gesprekken tonen dat leden gewelddaden tegen onderzoeksjournalist Denys Bigus overwogen. De zaak blijft onderzocht en de beschuldigingen zijn nog niet door de rechter definitief vastgesteld.
Hoofdpunten
- NACP en SAP startten op 5 september 2026 operatie ‘Kарфаген’ en maakten de ontdekking op 4 november 2026 bekend.
- De organisatie coördineerde volgens het onderzoek minstens 52 frauduleuze callcenters met ongeveer 2.700 medewerkers.
- In opgenomen gesprekken bespraken leden het over het belonen van invloedrijke functionarissen en het onderkopen van een minister.
- Een deelnemer met de bijnaam ‘Мексиканець’ stelde voor Denys Bigus met zuur in zijn gezicht te overgieten.
- Journalisten van Bihus.Info kochten producten in drie winkels van U420 in Kyiv en stuurden monsters voor laboratoriumonderzoek.
- Het laboratorium van het ministerie van Binnenlandse Zaken vond een verboden synthetisch cannabinoïde, gekwalificeerd als variant van spice.
- De onderzoekers stelden dat de rechtshandhaving vooraf was gewaarschuwd voor de doorzoeking van de U420-winkels.
Waarom dit belangrijk is
De zaak raakt volgens de onderzoekers niet alleen de handel in verboden substanties en oplichting, maar ook de integriteit van de Oekraïense rechtshandhaving. De organisatie zou op grote schaal Protection Money hebben betaald om callcenters en andere illegale bedrijven te laten werken. De opgenomen dreigingen tegen journalisten en de повідомлення dat vooraf over de winkeldurchsuchingen was gewaarschuwd, versterken de zorg over de bescherming van onderzoeksjournalistiek en de onafhankelijkheid van de antikorruptiediensten.
Wat er is gebeurd
NACP en SAP maakten op 4 november 2026 bekend dat zij bij operatie ‘Kарфаген’ een criminele organisatie hadden ontdekt. Volgens het onderzoek coördineerde de groep minstens 52 frauduleuze callcenters met rund 2.700 medewerkers en betaalde zij functionarissen van de veiligheidsdienst, de Nationale Politie en het|Openbaarbaaringsprotocol. De organisatie was volgens de onderzoekers ook verbonden met andere misdaden, waaronder drugshandel, ontvoeringen en mishandeling van mensen.
Eén van de leidinggevenden, een Russische burger die op de opnamen ‘Мексиканець’ wordt genoemd, stond volgens de onderzoekers aan het hoofd van het transnationale нарokartel ‘Хімпром’ en контрleerde de U420-winkels. De groep wilde een minister en andere invloedrijke functionarissen onderkopen om wijzigingen van de regels voor de productreceptuur te voorkomen. Volgens de opnames werden ook afspraken gemaakt over het betalen van 7.000 dollar per callcenter per maand.
De leden bespraken vervolgens maatregelen tegen de onderzoeksjournalistiek. Naast dreigingen, fysieke aanvallen en brandstichting werd het overgieten van Denys Bigus met zuur genoemd. Ook een aanval op blogger Igor Lach(en)kov en de auteur van het Telegram-kanaal ProKyiv kwam ter sprake. Bigus publiceerde met Bihus.Info een onderzoek naar U420. De groep overwoog zelfs Bigus naar het buitenland te lokken onder het voorwendsel van een uitnodiging voor een denkbeeldige tentoonstelling.
Journalisten van Bihus.Info kochten eerder producten in drie U420-winkels in Kyiv. Monsters werden onderzocht door een privélaboratorium en het staatsforensische onderzoeks- en expertisecentrum van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Daarin werd een verboden synthetisch cannabinoïde aangetroffen dat als variant van spice wordt beschouwd. De stof werd op 5 februari 2026 op de verboden lijst geplaatst, enkele dagen nadat de journalisten hun aankopen hadden gedaan.
Op 14 april 2026 waren de winkels onderzocht in zaken over de illegale handel in drugs, de oprichting van een criminele organisatie en het witwassen van inkomsten. De onderzoekers meldden dat de deelnemers vooraf over die doorzoekingen waren gewaarschuwd. Het onderzoek naar ‘Kарфаген’ loopt nog.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De Oekraïense berichtgeving benadrukt vooral de binnenlandse veiligheidsimplicaties. Centraal staan de vermoedelijke bescherming door functionarissen van de veiligheidsdienst, de Nationale Politie en het|Openbaarbaaringsprotocol, а також de vermeende bemoeienis met de onafhankelijkheid van NACP en SAP. Daarnaast krijgt U420 veel aandacht vanwege de volksgezondheidsrisico’s, de laboratoriumbevindingen rond synthetische cannabinoïden en de banden met het kartel ‘Хімпром’. De opgenomen gesprekken worden gepresenteerd als bewijs van dreigingen tegen Denys Bigus en andere mediapersoonlijkheden.
Achtergrond
De eerste fysieke U420-winkels openden in Kyiv in de lente van 2025. Het netwerk groeide later tot ongeveer 30 vestigingen en bereidde een uitbreiding voor naar Charkiv, Lviv, Dnipro en Odesa. Het publiek van de keten bestond uit producten die als souvenirs werden verkocht, maar volgens het laboratorium bevatten ze verboden psychotrope stoffen. Het kartel ‘Хімпром’ zou zijn invloed in Oekraïne en het buitenland hebben uitgebreid na het begin van de grootschalige Russische invasie.