EUCommissie stelt 45 miljard euro aanvullende steun voor Oekraïne voor
De Europese Commissie heeft een gecoördineerd steuninstrument van 45 miljard euro voor Oekraïne voorgesteld. Het bedrag is bestemd voor 20 miljard euro aan begrotingssteun en 25 miljard euro aan defensie, en moet ongeveer twee derde van Oekraïnes geschatte financieringsbehoefte in 2027 dekken. Het voorstel moet nog door het Europees Parlement, de Raad van de EU en de lidstaten worden goedgekeurd.
Hoofdpunten
- De voorgestelde steun voor Oekraïne bedraagt 45 miljard euro in 2027.
- 20 miljard euro is bestemd voor begrotingssteun en 25 miljard euro voor defensie.
- Het instrument moet ongeveer 64% van de geschatte financieringskloof van 70 miljard euro dekken.
- Oekraïne betaalt de rente; het EU kan die kosten met een subsidie ondersteunen.
- De hoofdsom is pas terug te betalen nadat Rusland reparaties voor oorlogsschade in Oekraïne heeft betaald.
- Voorwaarden voor begrotingssteun zijn onder meer voortgang van de rechtsstaat-, anticorruptie- en begrotingshervormingen.
- Гарантії van landen met een AAA- of Aaa-rating kunnen via Ukraine Facility nog eens 5 miljard euro opleveren.
Waarom dit belangrijk is
Het voorstel zou aanzienlijke extra financiering voor de Oekraïense begroting en defensie in 2027 opleveren. Ongeveer een derde van de projected financieringskloof zou dan moeten worden gedekt door internationale partners, waaronder landen buiten de EU. De bijzondere terugbetalingsregeling verplaatst het risico van de hoofdsom deels naar de toekomstige reparaties van Rusland. Daarnaast koppelt de Commissie nieuwe EU- en G7-leningen aan inkomsten uit bevroren Russische soevereine activa en kan zij met extra waarborgen nog eens 5 miljard euro mobiliseren.
Wat er is gebeurd
De Europese Commissie heeft op 18 november een pakket wetgevingsvoorstellen aangenomen met een nieuwe, gecoördineerde steuninstrument voor Oekraïne van 45 miljard euro in 2027. Daarvan gaat 20 miljard euro naar begrotingssteun, die gelijk wordt verdeeld tussen macro-financiële bijstand en de Ukraine Facility. De 25 miljard euro voor defensie moet Oekraïnes verdedigingscapaciteit versterken en de samenwerking tussen de Oekraïense en Europese defensie-industrie verdiepen.
De lening zou worden opgehaald via Europese leningen op de internationale kapitalmarkten, met het budgetreserve van de EU als garantie. Oekraïne betaalt de rente, terwijl de EU een subsidie voor die kosten kan verstrekken. De hoofdsom hoeft pas te worden terugbetaald wanneer Rusland reparaties voor de door de oorlog veroorzaakte schade betaalt.
De Commissie stelt tevens voor om na aflossing van eerdere G7-kredieten via het Extraordinary Revenue Acceleration-mechanisme toekomstige inkomsten uit bevroren Russische soevereine activa in te zetten voor nieuwe EU- en G7-leningen. Landen met een AAA- of Aaa-rating kunnen via Ukraine Facility aanvullende leningen of waarborgen verstrekken, wat nog eens tot 5 miljard euro kan opleveren.
Het voorstel moet worden besproken door leiders van de Coalitie van de Wil op 19 november in Berlijn en vervolgens op een vergadering van de Europese Raad over twee weken. Het Europees Parlement en de Raad van de EU moeten het nog goedkeuren.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Oekraïense berichtgeving benadrukt de omvang van de voorgestelde hulp, de verdeling tussen defensie en begrotingssteun, de terugkoppeling van de hoofdsom aan Russische reparaties en de voorwaarden voor voortzetting van de hervormingen. Ook worden de verwachte financieringskloof, de begrotingsdeficieten, eerdere EU-steun, het gebruik van bevroren Russische activa en de goedkeuringsprocedure in de context geplaatst.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
De internationale berichtgeving ziet het voorstel als onderdeel van de noodzaak om Oekraïne steeds verder tegen Rusland te ondersteunen. De nog niet bereikte consensus binnen de EU en de strategische en financiële betekenis van de lening worden benadrukt. De oorspronkelijke Duitse berichtgeving signaleert bovendien de bezwaren van sommige lidstaten tegen de extra 45 miljard euro.
Achtergrond
De voorgestelde 45 miljard euro vormt een aanvulling op de eerder overeengekomen EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne in 2026–2027. Die oorspronkelijke lening omvatte 30 miljard euro voor de begroting en 60 miljard euro voor defensie. Sinds het begin van de grootschalige Russische invasie in 2022 hebben de EU en haar lidstaten Oekraïne volgens de Commissie in totaal 235,9 miljard euro ondersteund, waarvan 3,8 miljard euro uit inkomsten van bevroren Russische activa.
De Commissie schatte de totale financieringsbehoefte van Oekraïne voor 2026–2027 op 138,6 miljard euro, uitgaande van een einde van de grootschalige oorlog eind 2026. De Nationale Bank van Oekraïne verwacht dat het begrotingsdeficit zonder internationale steun ongeveer 35% van het bbp bedraagt in 2025, in 2027 oploopt tot 37% en in 2028 daalt tot 20%.