Gepubliceerd

Antikorrupti-organen beschuldigen SBU-chef van verkoop van onderzoeksgegevens en misbruik van diensten

De Oekraïense anticorrupti-organen Nabu en Sap hebben een medewerker van de Oekraïense veiligheidsdienst SBU aangewezen als verdachte van het lekken van informatie met beperkte toegang uit een strafonderzoek en het verkrijgen van onrechtmatige voordelen. Ook een vertrouwenspersoon van een begunstigder van de Privat-groep en een voormalig boordirector van AT Ukrgazvydobuvannya kregen een aanklacht. Het onderzoek loopt door en er worden nog andere mogelijke feiten onderzocht.

Hoofdpunten

  • Verdachte is een leidinggevende van een afdeling van het Departement voor de bescherming van de nationale staatsveiligheid (DZZND) van de SBU
  • Verdachte: delen 3 en 4 van artikel 368 en deel 2 van artikel 387 van het Oekraïense strafrecht (niet misbruiken van ambt en lekken van onderzoeksgegevens)
  • Vertrouwenspersoon van een begunstigder van de Privat-groep en voormalig boordirector van AT Ukrgazvydobuvannya: beiden verdacht op grond van deel 3 van artikel 369
  • Eind 2024 sprak de SBU-man af met de vertrouwenspersoon over de doorgifte van informatie over het verloop van het onderzoek en geplande onderzoekshandelingen
  • De doorgifte van gegevens hielp betrokkenen volgens het onderzoek om beperkingen inzake sancties, assetbevriezing en opsporing te omzeilen
  • De vertrouwenspersoon betaalde 160.000 hryvnia voor een verblijf in het Radisson Blu Resort Bukovel; in december 2024 verbleef de echtgenote van de SBU-man daar met de kinderen
  • In 2023 sloot de SBU-man een corrupte deal met de toenmalige boordirector van AT Ukrgazvydobuvannya, die voor hem een BMW X5 kocht; de auto was in juni 2023 op een ondergeschikte bedrijf geregistreerd
  • De SBU-man verleende operationele ondersteuning in de Nabu- en Sap-zaak over de overname van olie en olieproducten van PAT Ukrnafta
  • AT Ukrgazvydobuvannya maakt deel uit van de Naftogaz-groep

Waarom dit belangrijk is

De beschuldigingen tonen volgens de onderzoekers hoe een hogere functionaris van de inlichtingen- en veiligheidsdienst zijn toegang tot gevoelige onderzoeksdossiers zou hebben gebruikt om er persoonlijk voordeel uit te halen. De overgedragen informatie kon betrokkenen volgens het onderzoek helpen sancties, assetbevriezingen en opsporing te omzeilen. De zaak roept daarmee vragen op over de integriteit van onderzoeken waarbij staatseigendom en grote bedrijfsgroepen betrokken zijn.

Wat er is gebeurd

Nabu en Sap hebben een onderzoek aangekondigd naar een leidinggevende van een afdeling van het Departement voor de bescherming van de nationale staatsveiligheid van de SBU. Volgens de onderzoekers richtte de verdachte een systematisch kanaal op om informatie met beperkte toegang aan geïnteresseerde partijen door te geven in ruil voor dure geschenken en diensten. Eind 2024 kwam hij overeen met een vertrouwenspersoon van een begunstigder van de Privat-groep om informatie over de voortgang van het onderzoek en de geplande onderzoekshandelingen te delen. De ontvangen gegevens hielpen de betrokkenen volgens de onderzoekers beperkingen rond sancties, assetbevriezing en opsporing te omzeilen. De vertrouwenspersoon betaalde voor de SBU-man een verblijf ter waarde van 160.000 hryvnia in het Radisson Blu Resort Bukovel, waar in december 2024 zijn echtgenote met de kinderen verbleef. In 2023 was de SBU-man al een corrupte deal aangegaan met de toenmalige boordirector van AT Ukrgazvydobuvannya, die hem voor geleverde informatie een BMW X5 schonk. Die auto was in juni 2023 op een ondergeschikte bedrijf geregistreerd, maar feitelijk gebruikte de SBU-man hem samen met zijn echtgenote. De geleverde informatie omvatte onder meer gegevens uit gesloten staatsdatabanken en informatie van telecomoperators en -aanbieders. De SBU-man verleende daarnaast operationele ondersteuning in de Nabu- en Sap-zaak over de overname van olie en olieproducten van PAT Ukrnafta. Aanklachten werden uitgebracht tegen de SBU-man (deel 3 en 4 van artikel 368 en deel 2 van artikel 387 van het Oekraïense strafrecht), tegen de vertrouwenspersoon van de begunstigder van de Privat-groep (deel 3 van artikel 369) en tegen de voormalige boordirector van AT Ukrgazvydobuvannya (deel 3 van artikel 369). Het onderzoek loopt door; ook de betrokkenheid van de begunstigders van de Privat-groep wordt nog onderzocht.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

De Oekraïense berichtgeving focust op de officiële taken van de SBU-medewerker, de aard van de gelekte onderzoeksinformatie en de materiële voordelen die daarvoor werden betaald. Er wordt veel aandacht besteed aan de strafbepalingen waaronder de drie verdachten zijn aangeklaagd en aan het lopende onderzoek naar aanvullende feiten. De verbanden met de zaken rond PAT Ukrnafta, AT Ukrgazvydobuvannya en de Naftogaz-groep krijgen ruime context.

Waar de berichtgeving verschilt

De berichten lopen uiteen over de juridische eigendom van de BMW X5 die door de SBU-man en zijn echtgenote werd gebruikt: volgens één versie stond de auto geregistreerd op een bedrijf dat door de gever van de steekpenningen werd gecontroleerd, volgens een andere op een bedrijf onder controle van de manager zelf.

Achtergrond

De gemelde gedragingen dateren uit 2023 en eind 2024 en betroffen de vermeende informatiekanalen naar een vertrouwenspersoon van een begunstigder van de Privat-groep en een voormalige boordirector van AT Ukrgazvydobuvannya, een bedrijf dat deel uitmaakt van de Naftogaz-groep. De SBU-functionaris verleende in die periode operationele ondersteuning in een zaak over de overname van olie en olieproducten die toebehoorden aan PAT Ukrnafta.