Starlink
Starlink is een satellietinternetconstellatie die wordt ontwikkeld en beheerd door SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk. Het levert breedbandinternet via een netwerk van duizenden satellieten in een lage baan om de aarde, waardoor ook afgelegen gebieden online kunnen. De dienst is wereldwijd commercieel verkrijgbaar en speelt een belangrijke rol in conflictsituaties, onder meer in Oekraïne, waar terminals worden ingezet voor communicatie.
-
Amerikaanse senatoren eisen onderzoek naar Starlink-beperkingen in Oekraïne
Amerikaanse senatoren maken zich bezorgd over de afhankelijkheid van één bedrijf voor strategische satellietcommunicatie en over de invloed van Elon Musk op nationale veiligheid. Na beperkingen die volgens Oekraïense en militaire bronnen militaire missies en communicatie verstoorden, is het gebruik van Starshield in Oekraïne niet volledig hersteld en onderzoeken verschillen wie de beperkingen heeft geïnitieerd en opgeheven.
-
Oekraïense aanvallen op Russische doelen ondanks verlies van Starlink/StarShield-verbinding
De generale staf van de Oekraïense defensie meldde dat Oekraïense troepen op 22 oktober en in de nacht van 22 op 23 oktober Russische objecten in bezet Gebied Donjetsjk, op de Krim en in Zaporigzjja hebben getroffen. Volgens de legerleiding deden de aanvallen de Russische inzet van aanvalsdrones en de bevoorrading en gevechtskracht vanRussische eenheden af, ondanks gemelde verbindingsverliezen bij Starlink en StarShield.
-
23 Amerikaanse Congresleden vragen Trump om Starlink-gebruik door Oekraïne te verbreden
Een tweepartijlijke groep van 23 leden van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, geleid door Joe Wilson, heeft president Donald Trump op 21 oktober opgeroepen Elon Musk te vragen Oekraïne toegang te geven tot Starlink voor het opsporen en treffen van Russische raketlanceerinstallaties. De oproep volgt op een snelheidsbeperking voor het militaire Starshield-pakket die de communicatie en drone-operaties van Oekraïne heeft verstoord. Wie de beperking heeft geïnitieerd, blijft betwist.
-
Trump zegt dat Musk de Starlink-beperkingen voor Oekraïne heeft opgeheven, maar Kyiv ziet nog dezelfde limiet
Donald Trump meldde op 22 oktober dat Elon Musk de snelheidsbeperkingen voor Oekraïense Starshield-terminals had opgeheven. Volgens Amerikaanse en Oekraïense functionarissen had Trump Musk op 21 oktober gebeld en gevraagd de beperkingen op te heffen. Oekraïense functionarissen en militaire bronnen zagen echter nog steeds dezelfde limiet van ongeveer 160–161 km/u en meldden verbindingverliezen rond 161 km/u.
-
Witkoff bespreekt Poetin in Sint-Petersburg over hervatting van driedelige onderhandelingen
Amerikaans gezant Steve Witkoff sprak op 21 oktober in Sint-Petersburg ongeveer drie uur met Russische president Vladimir Poetin. Volgens de Russische regering is Moskou in principe bereid rond 10 november opnieuw technische onderhandelingen met de Verenigde Staten en Oekraïne te voeren. Witkoff zei dat de bijeenkomst in Oslo productief was en documenten over mogelijke manieren om de oorlog te beëindigen heeft meegenomen.
-
VS ontkent opdracht te hebben gegeven voor beperking van Starshield in Oekraïne
Oekraïense militairen meldden dat de snelheid van het militaire Starshield-pakket werd beperkt, waardoor communicatie en verschillende drone-operaties werden verstoord. De verantwoordelijkheid is onduidelijk: The Wall Street Journal meldt dat Elon Musk de beperking persoonlijk oplegde, terwijl Amerikaanse functionarissen en de regering-Trump ontkennen dat de Amerikaanse regering een opdracht gaf.
-
Rubio: "Oekraïne zou zonder Amerikaanse steun niet meer bestaan"
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft gezegd dat Oekraïne vandaag niet zou bestaan zonder de miljarden dollars aan Amerikaanse hulp, verleend vanaf de regering-Biden en voortgezet onder de huidige regering. Rubio prees de moed van Oekraïense soldaten en reageerde op berichten dat Elon Musk persoonlijk Starlink-beperkingen voor Oekraïne zou hebben bevolen. President Zelensky omschreef een telefoongesprek met Rubio op 20 oktober als 'positief'.
-
Onderhandelingen in Oslo brengen mogelijke veiligheidsgaranties voor Oekraïne dichterbij
In Oslo overlegden president Volodymyr Zelensky, Amerikaanse gevolmachtigde Steve Witkoff, Noorse premier Jonas Gahr Støre en Finse president Alexander Stubb over een mogelijke vrede voor Oekraïne. Jared Kushner nam vanwege ziekte remotely deel. Er werden verschillende veiligheidsopties besproken, waaronder NAVO-lidmaatschap en varianten van artikel 5, die Witkoff naar Rusland zou brengen.
-
Zelensky en Rubio bespreken raketonderscheppers, vroegwaarschuwing en Starlink/Starshield
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio hebben op 20 oktober een telefonisch gesprek gevoerd over drie onderwerpen: raketonderscheppers tegen Russische ballistische aanvallen, tijdige vroegwaarschuwing voor die aanvallen, en de situatie rond Starlink en Starshield, die volgens Zelensky hersteld moet worden. Zelensky noemde het gesprek constructief en inhoudelijk. Rubio zei later die dag tegen journalisten in India dat het Amerikaanse beleid richting Oekraïne ongewijzigd is en wees storingen in de vroegwaarschuwing aan als een technisch probleem dat wordt onderzocht. De twee kwamen overeen elkaar binnenkort opnieuw te spreken.
-
Vance: Oekraïne moet niet bij NAVO en moet aanvallen op Russische energie staken opeten
De Amerikaanse vice-president J.D. Vance heeft in een interview met 2WAY TONIGHT gezegd dat Oekraïne 'in bepaalde opzichten' een partner van de VS is, maar geen formele bondgenoot, niet bij de NAVO zou moeten komen en moet stoppen met aanvallen op Russische energie- en dieselinstallaties. Die aanvallen verhogen volgens hem de energiekosten voor Amerikanen. Zijn uitspraken komen midden in de escalerende spanningen tussen Kyiv en het Witte Huis.
-
Kallas: VS proberen al 1,5 jaar Oekraïne tot capitulatie te dwingen
EU-buitenlandchef Kaja Kallas zei op 20 oktober in het Europees Parlement in Straatsburg dat Amerikaanse onderhandelaars de afgelopen anderhalf jaar hebben geprobeerd Oekraïne tot capitulatie op de voorwaarden van Vladimir Poetin te dwingen. Oekraïne is daarin niet geslaagd dankzij Europese steun, aldus Kallas, die opriep die steun voort te zetten en eigen maximale eisen aan Rusland te stellen.
-
Putin stelt ontmoeting met Trump en Xi zonder Oekraïne voor
Vladimir Putin heeft voorgesteld Donald Trump en Xi Jinping in november in Shenzhen te ontmoeten om over de oorlog in Oekraïne te spreken. De voorgestelde bijeenkomst op de marge van de APEC-top zou zonder Oekraïense president Volodymyr Zelensky plaatsvinden en volgens Kremlinbronnen naar voorwaarden van Rusland moeten leiden. Er is nog geen akkoord over locatie, agenda of deelname.
-
VS-Congres onderzoekt beperkingen op StarShield voor Oekraïne, Fitzpatrick kondigt gesprekken met Zelensky aan
De Amerikaanse Republikeinse Congreslid Brian Fitzpatrick heeft maatregelen aangekondigd om verantwoordelijken voor de beperking van Oekraïnes toegang tot het militaire StarShield-satellietplatform ter verantwoording te roepen, inclusief publieke hoorzittingen en bezuinigingen op budgetten van betrokken instanties. Senator Tom Tillis heeft de Inspecteur-Generaal van het Pentagon verzocht een officieel onderzoek te starten. De beperkingen, die in de nacht van 14 oktober door SpaceX werden ingevoerd zonder waarschuwing, blijven volgens Zelensky op sommige frontdelen van kracht en beïnvloeden Oekraïense dronemissies.
-
VS blokkeert aanzienlijke partij Patriot-raketten voor Oekraïne
De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth heeft een aanzienlijke partij Patriot-interceptoren die al door bondgenoten is betaald niet goedgekeurd. Volgens Oekraïense functionarissen liggen de contracten onondertekend op zijn bureau en weigert Washington ze politiek, terwijl de Amerikaanse regering zegt dat de vertraging samenhangt met de voorraadbehoefte van de eigen strijdmacht.
-
Oekraïense drones verliezen Starlink-verbinding te midden van Amerikaanse dreigementen over inlichtingendeling
Op 14 oktober verloren Oekraïense drones met Starlink-terminals hun verbinding, terwijl kort daarvoor ook signalen over Russische ballistische raketlanceringen vertraagd binnenkwamen. President Zelensky noemde het voorval later een 'geplande speciale operatie'. Zowel Trump als Elon Musk ontkenden iets met de vertraging te maken te hebben.
-
Zelensky: Rusland heeft Oekraïense energie-infrastructuur 76 keer aangevallen sinds 'energiebestand' Trump
De Oekraïense president Zelensky meldde op 18 oktober dat Rusland sinds de aankondiging van een 'energiebestand' door de Amerikaanse president Trump een week eerder 76 keer doelbewust de Oekraïense energie- en olie- en gasinfrastructuur heeft aangevallen. Door nachtelijke Russische aanvallen op onderstations in vier oblasts zaten tienduizenden huishoudens zonder stroom. Zelensky riep de Verenigde Staten op druk uit te oefenen op Moskou.
-
Zelensky: VS hervatten delen van inlichtingen met Oekraïne na blokkade van drie dagen
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft zondag 18 oktober in een interview met NBC's Meet the Press verklaard dat de Verenigde Staten het delen van inlichtingen met Oekraïne hebben hervat, nadat dit "gedurende een bepaalde periode" was geblokkeerd. Volgens Zelensky duurde de blokkade drie dagen en vielen deze samen met Russische ballistische raketaanvallen op Oekraïense energievoorzieningen op 12 en 14 oktober. Hij benadrukte dat alleen de VS Oekraïne tijdig kan waarschuwen voor Russische ballistische raketaanvallen, hoewel Kiev met tientallen andere landen samenwerkt op het gebied van inlichtingen.
-
SpaceX beperkt snelheid Starshield-terminals in Oekraïne zonder waarschuwing
In de nacht van 14 oktober heeft SpaceX eenzijdig de snelheid van Starshield-satellietterminals in Oekraïne beperkt. Daardoor verliezen drones die Russische Shahed-drones moeten onderscheppen boven circa 161 km/h hun verbinding. President Zelensky noemde de beperking een "geplande operatie" tegen Oekraïne, nadat een test in EU-landen uitwees dat Starlink daar wel boven 180 km/h werkt.
-
Polen heeft sinds 2022 meer dan 480 miljoen zloty uitgegeven aan Starlink voor Oekraïne
Polen financiert sinds 2022 Starlink-terminals en abonnementen voor Oekraïne en heeft daarvoor in totaal meer dan 480 miljoen zloty uitgegeven. Het huidige contract ter waarde van 143,3 miljoen zloty loopt tot eind december 2026; daarna zijn er nog geen nieuwe contracten getekend. De Poolse minister-coördinator van de bijzondere diensten zegt geen twijfel te hebben over Russische betrokkenheid bij een brandstichting bij een Starlink-grondstation in Mazovië.
-
Trump schort sancties tegen Rusland op en zet steun aan Oekraïne onder druk
De Amerikaanse president Donald Trump heeft op 16 oktober een uitvoerend bevel ondertekend dat de sancties en tarieven uit de zogeheten Graham-wet opschort. Daarmee wordt de druk op Moskou vlak voor de inwerkingtreding opgeheven. Tegelijk trof hij een deal met Poetin over levering van honderdduizenden tonnen Russische diesel. Het leidde tot een scherpe woordenwisseling met Zelensky, die waarschuwde dat Oekraïne een keuze van de VS voor Rusland niet zou overleven. Intussen legde SpaceX de militaire versie van Starlink, Starshield, aan banden, wat de luchtverdediging en frontbevoorrading bemoeilijkt.