FAO-prijsindex bereikt hoogste niveau sinds eind 2022 door Oekraïense graanexport en suikermarkt
De wereldwijde voedselprijzen stegen in augustus naar het hoogste niveau sinds eind 2022. De FAO Food Price Index kwam uit op 133,3 punten, een stijging van 1,9% ten opzichte van juli. Alle vijf de sub-indices gingen omhoog, met suiker als uitschieter (+11,9%). De Oekraïense graanexport via de Zwarte Zee kelderde na Russische aanvallen op haveninfrastructuur, terwijl Europese droogte en een verwacht El Niño-verschijnsel de aanvoer verder onder druk zetten.
Hoofdpunten
- FAO-voedselprijsindex augustus: 133,3 punten, +1,9% versus juli, hoogste niveau sinds november 2022
- Alle vijf FAO-sub-indices stegen; suiker +11,9% was de grootste uitschieter
- FAO verlaagde prognose wereldwijde graanproductie 2026 met 3,4 mln ton naar 2,980 mrd ton
- Oekraïne exporteerde in augustus 981.000 ton graan, 2,5 keer minder dan dezelfde maand een jaar eerder
- Aanvallen in de Zwarte Zee beperken graanverschepingen uit Rusland en Oekraïne
- Europese hitte en droogte verslechteren vooruitzichten voor mais- en suikerbietenoogst
- Volgens hoofdeconoom Máximo Torero van FAO wijst de stijging op terugkeer van een risicopremie op voedselmarkten
Waarom dit belangrijk is
De FAO-index bereikte in augustus het hoogste niveau sinds november 2022, wat wijst op hernieuwde opwaartse druk op wereldwijde voedselprijzen. Alle vijf sub-indices stegen, met suiker als grootste uitschieter (+11,9%). FAO verlaagde tegelijk de productieprognose voor 2026 en kapte de eindvoorraad, wat de markt verder verkrapt. Door aanvallen in het Zwarte Zee-gebied en extreme weersomstandigheden in Europa en Azië staat de mondiale graanaanvoer onder druk — met directe gevolgen voor importeurende landen en voor Oekraïne als grote graanexporteur.
Wat er is gebeurd
De FAO Food Price Index steeg in augustus naar 133,3 punten, 1,9% boven het herziene juliniveau van 130,8 punten. Daarmee bereikte de index het hoogste peil sinds november 2022, al blijft hij nog bijna 17% onder het record van maart 2022. Alle vijf sub-indices gingen omhoog. De suikerindex sprong met 11,9% naar het hoogste niveau sinds juni 2025, deels door productiekrimp in de Centraal-Zuidelijke regio van Brazilië. De graanindex steeg 2,2% naar het hoogste niveau sinds mei 2024, met 2,6% hogere tarweprijzen. Plantaardige oliën werden 0,6% duurder, een hoogtepunt sinds juni 2022. FAO verlaagde de prognose voor de wereldwijde graanproductie in 2026 met 3,4 mln ton naar 2,980 mld ton — nog altijd de op één na grootste oogst ooit gemeten, maar de grootste jaarlijkse daling sinds 2018. De eindvoorraad voor het seizoen 2026/27 werd met 1,1% verlaagd naar 947,2 mln ton. Hoofdeconoom Máximo Torero van FAO stelde dat de prijsstijging een waarschuwing is voor de terugkeer van een risicopremie door klimaatschokken, geopolitieke spanningen en verstoorde handelslogistiek. Achtergrondfactoren zijn onder meer extreme hitte en droogte in Europa — slecht voor de oogst van mais en suikerbieten — en het verwachte El Niño, dat zorgen oproept over de productie van palmolie en suiker in Azië.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Oekraïense media leggen sterk de nadruk op de ineenstorting van de eigen graanuitvoer. Volgens cijfers van het ministerie van Landbouwbeleid exporteerde Oekraïne in augustus 981.000 ton graan, 2,5 keer minder dan dezelfde maand een jaar eerder: 605.000 ton tarwe, 306.000 ton mais, 69.000 ton gerst en 11.500 ton meel. Over de eerste twee maanden van het marketingjaar 2026/27 daalde de totale graan- en peulvruchtenuitvoer met 7,2% tot 3,726 mln ton; tarwe leverde 34,3% in tot 1,6 mln ton en gerst 34,5% tot 368.000 ton, terwijl mais bijna verdubbelde naar 1,62 mln ton. De uitvoer via de Zee van Azov en de Zwarte Zee-havens stortte in na intensivering van Russische aanvallen op haveninfrastructuur en burgerlijke schepen in de tweede helft van juli 2026; volgens Oekraïense berichten is sprake van een de facto-blokkade vergelijkbaar met die in 2022. Op de Donau-route vertragen wachttijden de afvoer. De totale export van agrarische basisgoederen zakte in augustus naar circa 2,15 mln ton, tegen 3,67 mln ton in juli — de laagste maand sinds het begin van 2026.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
FAO en internationale analisten plaatsen de prijsstijging in een breder kader van klimaat- en aanvoerschokken. De combinatie van Europese hitte en droogte, een verwacht El Niño boven Azië en productieproblemen in de Braziliaanse suikersector wordt gezien als aanwijzing dat het wereldwijde voedselaanbod onder meervoudige druk staat. Torero van FAO sprak over de terugkeer van een risicopremie op voedselmarkten. Daarnaast bemoeilijkt het conflict tussen de VS en Iran de aanvoer van kunstmest, wat de productiekosten verder opstuwt. Futures op tarwe en mais bereikten meerjarige hoogtepunten.
Waar de berichtgeving verschilt
Oekraïense bronnen spreken van een effectieve blokkade van de Oekraïense havens, vergelijkbaar met de situatie in 2022, terwijl andere berichten voorzichtiger formuleren en het duiden als een scherpe daling van het aantal scheepvaartbewegingen in plaats van een volledige blokkade.
Achtergrond
De FAO-index van augustus 2026 blijft met 133,3 punten ongeveer 17% onder het record van maart 2022. FAO verwacht voor 2026 nog altijd een graanproductie van 2,980 mld ton — de op één na grootste ooit gemeten, ook na de verlaging. Ondanks de belemmeringen in de Zwarte Zee wordt nog steeds opbouw van tarwevoorraden in Rusland en Oekraïne voorzien. Het VS–Iran-conflict bemoeilijkt de kunstmestbevoorrading.