SAPO-chef onthult codenamen van anti-corruptieoperaties ‘Femida’ en ‘Forest Gamp’
Het hoofd van het gespecialiseerde anti-corruptiepogoraat (SAPO), Oleksandr Klymenko, heeft bekendgemaakt dat operatie ‘Femida’ aanvankelijk de werktitel ‘Disneiland’ had, omdat de hoofdverdachte de bijnaam ‘Miky Mikä’ droeg. De operatie werd later opgesplitst in de zaken ‘Forest Gamp’ en ‘Femida’. De zaken omvatten een reeks verdachten, onder wie een plaatsvervangend hoofd van het kantoor van de president, voormalig parlementslid Maksym Mykytas en functionarissen van staatsbanken.
Hoofdpunten
- SAPO-chef Oleksandr Klymenko zei dat operatie ‘Femida’ aanvankelijk de codenaam ‘Disneiland’ had en later werd opgesplitst in ‘Forest Gamp’ en ‘Femida’.
- Klymenko legde uit dat speurders en aanklagers in informeel overleg echte namen van verdachten vermijden om lekken te voorkomen.
- Op 19 augustus maakten NABU en SAPO bekend dat zij in de zaak ‘Forest Gamp’ een aantal functionarissen op de hoogte hebben gesteld van verdenking van witwassen.
- Op 29 juni zou de groep volgens het onderzoek 150 miljoen Oekraïense hryvnia aan borg hebben betaald zodat de borgtocht voor een figuur uit de zaak ‘Midas’ kon worden gestort.
- De groep omvatte volgens het onderzoek een plaatsvervangend hoofd van het kantoor van de president, een voormalig parlementslid, de voorzitter van de raad van bestuur van een staatsbank en de voorzitter van de raad van toezicht van een staatsbank.
- Op 25 augustus legde HACC (Hoogste Anti-Corruptierechtbank) Iryna Mudra voorlopige hechtenis op met alternatief van 20 miljoen hryvnia borg; de appèlkamer bevestigde die maatregel ongewijzigd.
- Voor voormalig parlementslid Maksym Mykytas koos HACC hechtenis met alternatief van 30 miljoen hryvnia borg; op 1 september bevestigde de appèlkamer van HACC die maatregel ongewijzigd.
Waarom dit belangrijk is
De zaken ‘Femida’ en ‘Forest Gamp’ richten zich op vermeende grootschalige corruptieschandalen die reiken tot in het kantoor van de president en de staatsbanken. Het feit dat een zittend plaatsvervangend hoofd van het presidentiële kantoor, Iryna Mudra, werd ontslagen, doorzocht en in voorlopige hechtenis is genomen, maakt dit tot een opvallende anti-corruptieactie tegen de presidentiële administratie. De zaken maken deel uit van de bredere NABU/SAPO-anticorruptiecampagne, die via de verwante zaak ‘Midas’ ook de voormalige minister van Energie heeft getroffen.
Wat er is gebeurd
SAPO-chef Oleksandr Klymenko maakte bekend dat operatie ‘Femida’ aanvankelijk de werktitel ‘Disneiland’ droeg, omdat de hoofdverdachte de bijnaam ‘Miky Mikä’ had. Naarmate het schema zich ontwikkelde, werd de operatie opgesplitst in de zaken ‘Forest Gamp’ en ‘Femida’. Klymenko verklaarde dat speurders en aanklagers in informeel overleg geen echte namen van verdachten gebruiken om lekken te voorkomen, onder meer vanwege mogelijke surveillance door de SBU. Op 19 augustus maakten NABU en SAPO bekend dat in de zaak ‘Forest Gamp’ een aantal functionarissen op de hoogte werd gesteld van verdenking van witwassen van misdaadgeld. Volgens het onderzoek zou de groep op 29 juni 150 miljoen hryvnia aan borg hebben geregeld via een storting in de zaak ‘Midas’, met behulp van onwettige gelden. Tot de groep behoorden een plaatsvervangend hoofd van het kantoor van de president, een voormalig parlementslid, de voorzitter van de raad van bestuur van een staatsbank, de voorzitter van de raad van toezicht van een staatsbank en andere personen. Bij de toenmalige plaatsvervangend hoofd van het presidentiële kantoor, Iryna Mudra, werden doorzoekeningen uitgevoerd. Op 19 augustus ontsloeg president Volodymyr Zelensky Mudra; zij verklaarde later zelf ontslag te hebben aangevraagd. Op 20 augustus maakte NABU bekend ook deelnemers aan een criminele organisatie op de hoogte te stellen van verdenking in de zaak ‘Femida’, die volgens het onderzoek gericht was op het onteigenden van onroerend goed en andere activa van rechtspersonen door ongeautoriseerde inmenging in de informatiesystemen van het ministerie van Justitie en het vervalsen van rechterlijke beslissingen en eigendomsdocumenten. Op 25 augustus koos HACC voor Mudra voorlopige hechtenis met alternatief van 20 miljoen hryvnia borg; de appèlkamer bevestigde die maatregel ongewijzigd. Voor voormalig parlementslid Maksym Mykytas koos HACC hechtenis met alternatief van 30 miljoen hryvnia borg; op 1 september bevestigde de appèlkamer die maatregel ongewijzigd. Volgens Transparency International Ukraine koos een onderzoeksrechter van HACC op 21 augustus voor Office of the President-functionaris Viktor Doetov Kollekiefov-achtige maatregel voor Viktor Dubovyk met 7 miljoen hryvnia borg; Dubovyk verliet daarna het detentiecentrum na betaling van de borg. Voor voormalig hoofd van de afdeling financieel toezicht van Sense Bank, Liudmyla Snihur, koos HACC borg van 3 miljoen hryvnia; indien de borg wordt betaald, moet zij onder meer haar buitenlands paspoort inleveren. Volgens het onderzoek zou Snihur op de hoogte zijn geweest van de illegale herkomst van de fondsen die via de bank werden doorgesluisd voor de borg voor voormalig minister van Energie Herman Halushchenko.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De Oekraïense bronnen richten zich op de operationele en procedurele details van het NABU/SAPO-onderzoek, inclusief de codenamen en de redenen om die te gebruiken. Zij benadrukken de doorzoekeningen, de kennisgevingen van verdenking en de specifieke preventieve maatregelen die HACC voor de afzonderlijke verdachten heeft gekozen.
Waar de berichtgeving verschilt
Volgens Oekraïense bronnen bestaat er een meningsverschil over het vertrek van Iryna Mudra uit het kantoor van de president: de ene kant stelt dat zij door president Zelensky werd ontslagen, terwijl Mudra zelf verklaart zelf ontslag te hebben aangevraagd.