Oekraïens anti-corruptiehof keurt plea deal goed met voormalig adviseur Shylo in Ukrzaliznytsia-affaire
Het Hoog Anti-Corruptiehof (ВАКС) heeft op 13 oktober een plea agreement goedgekeurd met Artem Shylo, voormalig adviseur van het kantoor van de president. Shylo werd veroordeeld tot acht jaar cel (met drie jaar proeftijd), een boete van 204 miljoen hryvnia's en bijzondere verbeurdverklaring van circa 325 miljoen hryvnia's en drie appartementen in een zaak over verduistering van Ukrzaliznytsia-middelen via opgeblazen transformatoraankopen.
Hoofdpunten
- ВАКС keurde op 13 oktober een plea agreement goed met voormalig presidentieel adviseur Artem Shylo.
- Shylo werd schuldig bevonden aan artikel 27 lid 3, artikel 191 lid 5 en artikel 209 lid 3 van het Oekraïense Wetboek van Strafrecht.
- Hij kreeg 8 jaar cel, maar werd op grond van artikel 75 vrijgelaten met een proeftijd van 3 jaar.
- Boete van 204 miljoen hryvnia's, te betalen in vier kwartaaltermijnen van 51 miljoen hryvnia.
- Bijzondere verbeurdverklaring van 325,7 miljoen hryvnia's en drie appartementen (183,5 m² en twee keer 102,3 m²) in Kyiv.
- De zaak draait om een 'achterkantoor'-regeling die van juni tot december 2022 Ukrzaliznytsia-fondsen zou hebben weggesluisd via opgeblazen transformatoraankopen; geschatte schade circa 95 miljoen hryvnia.
- Het is de derde plea deal in deze zaak; een vierde verdachte, Kostiantyn Melnyk, wil ook een deal maar die is nog niet goedgekeurd.
Waarom dit belangrijk is
De verdachte was een voormalig adviseur binnen het kantoor van de president, wat de zaak politiek gevoelig maakt voor de regering-Zelensky. De vermeende regeling zou tijdens oorlogstijd ongeveer 95 miljoen hryvnia's hebben weggehaald bij Ukrzaliznytsia, de staatsspoorweg die onder oorlogsomstandigheden opereert. De verbeurdverklaring van circa 325,7 miljoen hryvnia's aan contanten en drie appartementen in Kyiv behoort tot de grotere vermogensafnames in een Oekraïense anti-corruptiezaak. De deal verplicht Shylo bovendien tot medewerking aan het onderzoek en een donatie aan de charitatieve stichting 'Come Back Alive', die de Oekraïense strijdkrachten steunt. Het is de derde plea deal binnen dezelfde 'achterkantoor'-episode, wat wijst op een bredere groep die wordt vervolgd.
Wat er is gebeurd
Op dinsdag 13 oktober keurde het Hoog Anti-Corruptiehof (ВАКС) een plea agreement goed met Artem Shylo, voormalig adviseur van het kantoor van de president. Shylo werd schuldig bevonden aan het organiseren van verduistering van eigendom op bijzonder grote schaal en het witwassen van criminele opbrengsten (artikel 27 lid 3, artikel 191 lid 5 en artikel 209 lid 3 van het Oekraïense Wetboek van Strafrecht). De rechtbank legde hem acht jaar cel op, maar liet hem op grond van artikel 75 van het Wetboek van Strafrecht vrij met een proeftijd van drie jaar, inclusief meldingsplicht bij verandering van woonplaats, werk of studie en een verbod op reizen naar het buitenland zonder toestemming. Daarnaast kreeg hij een driejarig verbod op functies met organisatorisch-bestuurlijke of administratief-economische bevoegdheden bij militaire formaties en handhavingsinstanties. Onder de overeenkomst moet hij een boete van 204 miljoen hryvnia's betalen, in vier kwartaaltermijnen van 51 miljoen hryvnia, en 60 miljoen hryvnia's schadevergoeding betalen plus 80 miljoen hryvnia's overmaken aan de charitatieve stichting 'Come Back Alive' (Повернись живим). Verder moet hij belastende verklaringen afleggen over andere personen. De rechtbank paste bijzondere verbeurdverklaring toe op 325,7 miljoen hryvnia's aan fondsen en drie appartementen in Kyiv (183,5 m² en twee keer 102,3 m²), maar hief het beslag op zijn persoonlijke Mercedes-Benz. Het vonnis kan binnen 30 dagen na uitspraak worden aangevochten bij de Appelkamer van het Hoog Anti-Corruptiehof.
Waar de berichtgeving verschilt
De gerapporteerde schade aan Ukrzaliznytsia loopt uiteen tussen bronnen: 94,7 miljoen hryvnia's, 94,8 miljoen hryvnia's, circa 95 miljoen hryvnia's, en bijna 100 miljoen hryvnia's volgens NABU/SAP per 10 maart 2025. Het totaalbedrag van de verbeurdverklaarde fondsen wordt door de meeste bronnen op 325,7 miljoen hryvnia's gesteld, maar Бабель noemt 325,78 miljoen hryvnia's.
Achtergrond
У шоаapvallende zaak draait om gebeurtenissen in 2021–2022, toen een georganiseerde groep volgens het onderzoek Ukrzaliznytsia-functionarissen beïnvloedde om een vooraf gekozen leverancier van vermogenstransformatoren tegen opgeblazen prijzen te selecteren. De winnende leverancier zou zijn gecontroleerd door een Wit-Russische burger met banden met Rusland en zou transformatoren uit Oezbekistan via een Bulgaarse schilvennootschap hebben doorverkocht tegen bijna dubbele prijs. Op 2 april 2024 maakten NABU en SAP de ontmanteling van de groep bekend; Shylo werd op 4 april 2024 gearresteerd en kort daarna vrijgelaten op een borgsom van 30 miljoen hryvnia's. Shylo werkte eerder bij de SBU vanaf 2012 voor hij buiten dienst adviseur werd van het kantoor van de president; in onderzoeksjournalistiek wordt hij beschreven als nauw verbonden met de plaatsvervangend chef van het kantoor van de president, Oleh Tatarov. Twee andere verdachten — makelaar Oleksandr Liskovatsky en SBU-medewerker Oleksandr Kovalyuk — hadden eerder plea deals gesloten in dezelfde zaak, en een vierde mede-organisator, Kostiantyn Melnyk, heeft de wens te plooien uitgesproken maar zijn deal is nog niet goedgekeurd.