VS proberen Oekraïense en Russische onderhandelingen nieuw leven in te blazen na missie Witkoff en Kushner
De Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner bezochten Moskou op 5 september en Kyiv op 6 september voor gesprekken over beëindiging van de oorlog. President Trump voerde op 8 september een telefoongesprek met Vladimir Poetin en zei dat Poetin "een deal wil sluiten". Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio stelde dat een routekaart voor hervatting van de onderhandelingen binnen enkele weken kan worden uitgewerkt. Het Kremlin ontkende het bestaan van concrete plannen maar sprak van een gedeelde politieke wil om de trilaterale gesprekken te hervatten.
Hoofdpunten
- Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner bezochten Moskou op 5 september (ontmoeting met Poetin) en Kyiv op 6 september (ontmoeting met Zelensky) — hun eerste bezoek aan Oekraïne.
- Trump voerde op 8 september een telefoongesprek met Poetin van bijna een uur en zei dat Poetin "een deal wil sluiten".
- Minister Rubio zei op 8 september dat een routekaart of actieplan om de onderhandelingen te hervatten binnen enkele weken kan worden ontwikkeld; hij noemde de gesprekken "inhoudelijk".
- Kremlin-woordvoerder Peskov ontkende het bestaan van concrete plannen of routekaarten, maar zei dat er een gedeelde politieke wil is om de trilaterale onderhandelingen te hervatten.
- Zelensky verklaarde na de ontmoeting dat de VS-bemiddelaars de boodschap hadden overgebracht dat "de Russen klaar zijn voor onderhandelingen".
- Er is een voorlopige afspraak voor een persoonlijke ontmoeting tussen Zelensky en Trump in de tweede helft van september.
- Volgens Europese functionarissen, aangehaald door Bloomberg, heeft Poetin geen blijk gegeven van bereidheid zijn positie te verzachten en houdt hij vast aan volledige controle over de oblast Donetsk.
Waarom dit belangrijk is
Deze missie markeert de eerste keer dat Amerikaanse gezanten in één reis zowel Moskou als Kyiv bezochten, wat duidt op een hernieuwde Amerikaanse diplomatieke poging om de oorlog te beëindigen. De uitspraken van Rubio over een mogelijke routekaart binnen enkele weken en Trumps bewering dat Poetin "een deal wil sluiten" suggereren potentieel momentum, maar deze worden tegengesproken door Europese functionarissen die tegenover Bloomberg zeiden dat Poetin zijn positie niet heeft verzacht. Ondertussen meldt het Institute for the Study of War (ISW) dat Poetin het telefoongesprek met Trump waarschijnlijk heeft gebruikt om een vertekend beeld van het slagveld te schetsen, en schatten Europese functionarissen dat de oorlog minstens tot volgend jaar zal voortduren, met verwachteRussische druk op de Oekraïense energie-infrastructuur tijdens de winter.
Wat er is gebeurd
De Amerikaanse speciale gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner bezochten op 5 september Moskou, waar zij Vladimir Poetin ontmoetten, en reisden op 6 september door naar Kyiv — hun eerste bezoek aan Oekraïne — waar zij president Zelensky en vertegenwoordigers van Frankrijk, Duitsland en het VK spraken. Na de missie voerde president Trump op 8 september een telefoongesprek van bijna een uur met Poetin, dat het Kremlin "positief" noemde; het Witte Huis publiceerde geen eigen samenvatting. Op 8 september, tijdens een persconferentie in Colombia, zei minister Rubio dat de Verenigde Staten de mogelijkheid zien om binnen enkele weken een routekaart of actieplan te ontwikkelen om de onderhandelingen te hervatten, hoewel hij benadrukte dat er "veel werk" en significante obstakels blijven. Zelensky verklaarde na de gesprekken in Kyiv dat Oekraïne bereid is terug te keren naar een trilateraal format en dat de Amerikaanse bemiddelaars de boodschap hadden overgebracht dat "de Russen klaar zijn voor onderhandelingen". Het Kremlin ontkende via woordvoerder Peskov het bestaan van concrete plannen, maar sprak van een gedeelde politieke wil om de trilaterale gesprekken te hervatten. Er werd een voorlopige afspraak bereikt voor een persoonlijke ontmoeting tussen Zelensky en Trump in de tweede helft van september.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Oekraïense media leggen sterk de nadruk op Rubio's uitspraken over een routekaart en op Zelensky's framing van de missie als een kans om het diplomatieke proces te "ontgrendelen", waarbij zij benadrukken dat de gezanten "verschillende" nieuwe ideeën presenteerden. De Oekraïense berichtgeving benadrukt de bereidheid van Oekraïne om terug te keren naar een trilateraal format en noemt mogelijke locaties voor de volgende bijeenkomst: de Algemene Vergadering van de VN in New York, of de VAE, Zwitserland of Turkije. Commentatoren wijzen op de aanwezigheid van de E3 (Frankrijk, Duitsland, VK) bij de gesprekken in Kyiv en framen die als resultaat van Europese druk op Washington. Oekraïense bronnen benadrukken ook het contrast tussen dit eerste bezoek van de gezanten aan Kyiv en de eerdere herhaalde bezoeken van Witkoff aan Moskou. Zelensky's boodschap dat "de Russen klaar zijn voor onderhandelingen" krijgt veel aandacht, evenals de waarschuwing van ambassadeur Serhiy Korsunsky dat de Russische positie impliceert dat Oekraïne zou moeten ophouden te bestaan. Sommige Oekraïense artikelen halen ook de analyse van Bloomberg aan dat de oorlog waarschijnlijk tot volgend jaar zal voortduren.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
De internationale berichtgeving, met name de Franse bron Le Monde, opent met de ontkenning door het Kremlin dat er een routekaart bestaat, waarbij de "geen plannen"-lijn van Peskov en de kloof tussen Amerikaans optimisme en Russische berichtgeving centraal staan. Internationale berichtgeving, waaronder de via Oekraïense media geciteerde Bloomberg-stukken, legt de nadruk op Europese scepsis: geen significante vooruitgang, Poetin's onveranderde maximalistische eisen ten aanzien van Donetsk, verwachte winterescalatie tegen het Oekraïense elektriciteitsnet en hybride operaties in Europa. De verslaggeving over het telefoongesprek van Trump met Poetin op 8 september benadrukt de lezing van het Kremlin (Ushakov: "positief beoordeeld") en het ontbreken van een Witte Huis-samenvatting, wat vragen oproept over wat er werkelijk is besproken. De uitspraken van Trump — dat Poetin "een deal wil sluiten" maar dat de twee leiders "elkaar haten" — worden gerapporteerd als de hoofdlijn van de Amerikaanse administratie, waarbij Rubio's "niet overdreven optimistisch, niet pessimistisch"-framing ernaast wordt geplaatst. De ISW-beoordeling dat Poetin het gesprek heeft gebruikt om een vertekend beeld van het slagveld te schetsen, evenals de twijfels van Amerikaanse en Europese inlichtingendiensten over Poetin's oprechtheid, vormen in internationale berichtgeving een voorzichtig kader rond de diplomatieke impuls.
Waar de berichtgeving verschilt
Er bestaan aanzienlijke meningsverschillen tussen de bronnen over de vraag of Poetin daadwerkelijk bereid is te onderhandelen. Trump zei na het telefoongesprek van 8 september dat Poetin "een deal wil sluiten", Zelensky verklaarde dat de Amerikaanse gezanten de boodschap hadden overgebracht dat "de Russen klaar zijn voor onderhandelingen", en Kremlin-woordvoerder Peskov bevestigde een "algemene politieke wil" om de gesprekken te hervatten — maar Europese functionarissen, aangehaald door Bloomberg, zeiden dat Poetin geen blijk heeft gegeven van bereidheid zijn positie te verzachten en vasthoudt aan volledige controle over de oblast Donetsk. Een tweede meningsverschil betreft de vraag of de Witkoff-Kushner-missie vooruitgang heeft opgeleverd: Rubio noemde de gesprekken "inhoudelijk" met "nieuwe ideeën" en "algemene openheid", Witkoff zei dat "significante vooruitgang" was geboekt en Zelensky zei dat de gezanten "verschillende" goede ideeën hadden meegebracht — maar Europese functionarissen, evenals een bron binnen het kantoor van de Oekraïense president, zeiden dat er geen significante vooruitgang was geboekt en dat geen doorbraak werd verwacht. Ten derde zijn de bronnen het oneens over het bestaan van een routekaart: Rubio stelde dat een dergelijk plan binnen enkele weken kan worden opgesteld, terwijl Peskov zei dat er momenteel geen plannen of routekaarten bestaan. Een vierde meningsverschil betreft de termijn: Rubio en Zelensky spraken over weken, terwijl Europese functionarissen zeiden dat serieuze onderhandelingen onwaarschijnlijk zijn vóór volgend jaar en ook na de Russische Doema-verkiezingen niet significant zouden opschieten. Ten slotte meldde de Financial Times, aangehaald door Kyiv Independent, dat CIA-directeur John Ratcliffe een grotere rol krijgt in de onderhandelingen; de Trump-administratie ontkende dit.
Achtergrond
De reis was de eerste keer dat Witkoff en Kushner naar Oekraïne reisden, hoewel Witkoff Poetin eerder meerdere keren in Moskou had ontmoet. Trump had eerder een bilaterale ontmoeting met Poetin afhankelijk gemaakt van het bestaan van een vredesakkoord. CIA-directeur John Ratcliffe zou in augustus in Moskou met Russische inlichtingenvertegenwoordigers hebben gesproken om aan te dringen op beëindiging van de invasie. De vermeende territoriale eis van Rusland — controle over de hele oblast Donetsk als onderdeel van een staakt-het-vuren — is niet publiekelijk ingetrokken. Nationale-veiligheidsadviseurs van Frankrijk, Duitsland en het VK (de E3) woonden de gesprekken in Kyiv bij; de Finse MEP Pekka Toveri stelde dat hun aanwezigheid het resultaat was van Europese druk op Washington, niet van een Amerikaans initiatief. Het telefoongesprek tussen Poetin en Trump op 8 september duurde volgens Kremlin-medewerker Joeri Oesjakov bijna een uur; het Witte Huis publiceerde geen eigen samenvatting. Tijdens het gesprek kwamen volgens Peskov ook kwesties rondom gevangenenuitwisselingen tussen Rusland en Oekraïne en tussen Rusland en de VS aan de orde.