Gepubliceerd · Bijgewerkt

Oekraïense drones treffen olieraffinaderij in Moskou, raffinaderij staakt productie

In de nacht van 20 september voerden de Oekraïense strijdkrachten een grootschalige drone- en raketaanval uit op Moskou en de regio Moskou, waarbij de Gazpromneft-olieraffinaderij in de wijk Kapotnya werd getroffen. Beide primaire distillatie-eenheden vlogen in brand en de raffinaderij staakte volledig de verwerking van ruwe olie. Volgens de generale staf van Oekraïne heeft de cumulatieve reeks aanvallen op Russische raffinaderijen inmiddels meer dan 45% van de ontwerpcapaciteit van de Russische olieraffinage buiten werking gesteld.

Hoofdpunten

  • In de nacht van 20 september troffen Oekraïense strijdkrachten de Gazpromneft-Moscow-olieraffinaderij (Moscow NPZ) in de wijk Kapotnya in Moskou.
  • De generale staf van Oekraïne meldde dat de primaire verwerkingseenheid AVT-6, een complexe verwerkingseenheid en een isomerisatie-eenheid werden getroffen.
  • Volgens bronnen van Reuters en OSINT-analyse van Astra vatten beide primaire distillatie-eenheden vlam en staakte de raffinaderij volledig de olieverwerking; brandstof van de raffinaderij wordt sinds 21 september niet meer aangeboden op de goederenbeurs van Sint-Petersburg.
  • Volgens de generale staf van Oekraïne hebben cumulatieve Oekraïense aanvallen op Russische raffinaderijen meer dan 45% van de ontwerpcapaciteit van de Russische olieraffinage buiten werking gesteld.
  • Het Russische ministerie van Defensie beweerde dat meer dan 1.900 drones en andere projectielen gedurende de nacht werden onderschept; burgemeester van Moskou Sergej Sobjanin zei dat de 'grootste' drone-aanval op Moskou was afgeslagen.
  • Volgens ISW activeerde de Russische autoriteiten in de regio Moskou geen luchtalarmsirenes en waarschuwden ze de bevolking niet via sms, terwijl ze wel de mobiele communicatie beperkten.
  • ISW concludeerde dat de Russische autoriteiten blijkbaar een hoge opkomst bij de Doema-verkiezingen prioriteit gaven boven de veiligheid van de bevolking, en benadrukte dat de Oekraïense strijdkrachten strategische olie-infrastructuur aanvielen en niet bewust stembureaus of andere verkiezingsinfrastructuur viseerden.
  • Volgens de Russische autoriteiten kwamen er bij de aanval in de regio Moskou minstens twee mensen om het leven en werden meerdere woongebouwen beschadigd.

Waarom dit belangrijk is

De Moskouse raffinaderij is een van de grootste van Rusland, met een capaciteit van circa 11–12 miljoen ton olie per jaar, en voorziet een aanzienlijk deel van de brandstofmarkt van Moskou. Het volledig stilleggen van de verwerking heeft daardoor directe gevolgen voor de binnenlandse brandstofvoorziening. Volgens de generale staf van Oekraïne heeft de reeks Oekraïense aanvallen op Russische raffinaderijen inmiddels meer dan 45% van de ontwerpcapaciteit van de Russische olieraffinage buiten werking gesteld, met gemelde tekorten aan Euro-5/K5-benzine en diesel tot gevolg. De aanval vond plaats op de dag van de Doema-verkiezingen; ISW oordeelde dat het niet activeren van sirenes of sms-waarschuwingen een keuze was vóór opkomst en tegen burgerveiligheid. De gecombineerde drone- en raketaanval werd door de Moskouse autoriteiten omschreven als de grootste drone-aanval op de hoofdstad tot nu toe, wat de groeiende schaal en reikwijdte van Oekraïense aanvalscapaciteit onderstreept.

Wat er is gebeurd

In de nacht van 20 september voerden de Oekraïense strijdkrachten een grootschalige drone- en raketaanval uit op Moskou en de regio Moskou. Daarbij werd de Gazpromneft-Moscow-olieraffinaderij (Moscow NPZ) in de wijk Kapotnya getroffen. De generale staf van Oekraïne meldde dat de primaire verwerkingseenheid AVT-6 (21.400 ton olie per dag, 53% van de capaciteit), een complexe verwerkingseenheid (het Euro+-complex, 18.800 ton per dag, 47%) en een isomerisatie-eenheid werden geraakt. Volgens OSINT-analyse van Astra en drie industriebronnen van Reuters vatten beide primaire distillatie-eenheden vlam en staakte de raffinaderij volledig de verwerking van ruwe olie. Brandstof van de raffinaderij wordt sinds 21 september niet meer aangeboden op de internationale goederenbeurs van Sint-Petersburg. Het Russische ministerie van Defensie beweerde dat meer dan 1.900 drones en andere projectielen gedurende de nacht werden onderschept; burgemeester Sergej Sobjanin stelde dat meer dan 1.600 drones waren onderschept, waarvan 450 op weg naar Moskou, en noemde het de 'grootste' drone-aanval op de hoofdstad tot nu toe. Sobjanin bevestigde tevens dat een industriële faciliteit op het raffinaderijterrein was beschadigd. Volgens Russische autoriteiten kwamen er bij de aanval in de regio Moskou minstens twee mensen om het leven en werden meerdere woongebouwen beschadigd.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

Oekraïense bronnen plaatsen de aanval centraal als een strategisch succes: ze benadrukken treffers op specifieke raffinage-eenheden (AVT-6, het Euro+-complex en een isomerisatie-eenheid), het volledig stilleggen van de verwerking, brand bij beide primaire distillatie-eenheden en de claim van de generale staf dat cumulatieve Oekraïense aanvallen meer dan 45% van de ontwerpcapaciteit van de Russische olieraffinage hebben uitgeschakeld, met als gevolg tekorten aan Euro-5/K5-benzine en diesel in Rusland. Oekraïense media belichten de openbare bevestiging door president Zelensky, zijn boodschap dat Moskou de oorlog moet beëindigen, en de geplande ontmoeting met de Amerikaanse president Donald Trump in New York tijdens de Algemene Vergadering van de VN. Ze wijzen ook op het feit dat de Russische autoriteiten geen luchtalarmsirennes activeerden of sms-waarschuwingen uitstuurden, en citeren de ISW-beoordeling dat de burgerveiligheid werd ondergeschikt gemaakt aan een hoge opkomst bij de Doema-verkiezingen, terwijl Oekraïense strijdkrachten geen stembureaus of andere verkiezingsinfrastructuur bewust zouden hebben geviseerd. Tot slot worden binnenlandse wapensystemen genoemd, waaronder FP-1-drones van Fire Point, FP-5 'Flamingo'-kruisraketten en diverse andere dronetypes.

Hoe internationale bronnen het beschrijven

Het ene Duitstalige artikel (Der Spiegel) framet de aanval vooral als een 'grootschalige Oekraïense aanval' op Moskou met 'honderden drones' op de dag van de Russische verkiezingen, meer dan op technische details van de raffinaderij. Via Reuters gerepliceerde internationale berichtgeving benadrukt de operationele gevolgen voor de raffinaderij: een volledige stop op de olieverwerking, brand bij beide primaire distillatie-eenheden, een reparatietermijn van enkele weken en het verdwijnen van brandstof van de Moscow NPZ van de goederenbeurs van Sint-Petersburg vanaf 21 september — harde marktindicatoren in plaats van politieke inkadering. Russische officiële claims (meer dan 1.600 onderschepte drones, 450 op weg naar Moskou; 1.900+ drones en projectielen onderschept volgens het Russische ministerie van Defensie) worden doorgegeven zonder onafhankelijke verificatie. Internationale berichtgeving combineert de door Russische autoriteiten gemelde slachtoffers (minstens twee doden in de regio Moskou, schade aan woongebouwen) met de analytische kanttekening van ISW dat Oekraïne niet bewust verkiezingsinfrastructuur viseerde.

Waar de berichtgeving verschilt

Er bestaan duidelijke meningsverschillen over het verloop en de effecten van de aanval. Burgemeester Sobjanin stelde dat de 'grootste' drone-aanval op Moskou was afgeslagen met meer dan 1.600 onderschepte drones (450 op weg naar de hoofdstad), terwijl rapportage van Reuters en de generale staf van Oekraïne aangeeft dat meerdere drones de raffinaderij bereikten, beide primaire distillatie-eenheden in brand vlogen en de installatie volledig werd stilgelegd, met een reparatietermijn van enkele weken en het terugtrekken van brandstof van de beurs. Daarnaast beweerden de Russische autoriteiten en Sobjanin dat de aanval bedoeld was om de Doema-verkiezingen te verstoren, terwijl ISW-analisten concludeerden dat de Russische autoriteiten zelf de opkomst boven burgerveiligheid stelden door geen sirenes te activeren of sms-waarschuwingen te versturen, en benadrukten dat Oekraïense strijdkrachten strategische olie- en logistieke infrastructuur aanvielen en niet bewust stembureaus of andere verkiezingsinfrastructuur viseerden. Tot slot framet Rusland de aanval als ineffectief met alleen neergehaalde drones en projectielen, terwijl Oekraïense bronnen (generale staf, Fire Point, industriebronnen van Reuters, OSINT-analisten van Astra) treffers op AVT-6, een complexe verwerkingseenheid en een isomerisatie-eenheid documenteren, samen met brand bij beide primaire distillatie-eenheden en een volledige stop van de raffinage.

Achtergrond

De Gazpromneft-Moscow NPZ beschikt over twee primaire verwerkingseenheden: AVT-6 (21.400 ton per dag, 53% van de capaciteit) en het Euro+-complex (18.800 ton per dag, 47%). In 2024 verwerkte de raffinaderij 11,6 miljoen ton ruwe olie (circa 230.000 vaten per dag) en produceerde 2,9 miljoen ton benzine, 3,2 miljoen ton diesel en 1,3 miljoen ton bitumen. Volgens Russische berichten werden bij de aanval FP-1-, RZ-100-, MICH-2000-, 'Palanytsia'-, Vendetta-, 'Liutyi'-, 'Bars'- en 'Sichen'-drones ingezet, evenals FP-5 'Flamingo'-kruisraketten; het Oekraïense defensiebedrijf Fire Point bevestigde FP-1-treffers op de raffinaderij. OSINT-analisten telden 91 aanvallen op diverse Russische olieraffinaderijen sinds het begin van 2026, en de aanval van 20 september was de zevende die maand. Volgens in de berichtgeving geciteerde exitpolls leidde Verenigd Rusland de Doema-verkiezingen met circa 49,4%.