NATO-topman Grinkevich waarschuwt Poetin: “Hij kan het maar beter niet proberen”

Waarom dit belangrijk is

Het is zeldzaam dat de hoogste militaire commandant van de NAVO openlijk individuele incidenten framedeelt als onderdeel van een door Rusland gesteunde hybride campagne tegen bondgenoten. De uitspraken verhogen de politieke inzet voor de Europese veiligheid en verbinden recente gebeurtenissen — een droneaanvalpoging op een Duitse luchthaven, een Russisch schip dat raketten op een Deense helikopter vuurt — met een breder patroon. Grinkevich' directe waarschuwing aan Poetin markeert een meer confronterend publiek standpunt, terwijl Deense en Poolse inlichtingeninput het beeld versterken dat hybride en mogelijk beperkte militaire acties tegen NAVO-landen een risico op korte termijn vormen.

Wat er is gebeurd

In een interview met Reuters zei de Amerikaanse luchtmachtgeneraal Alexus Grinkevich, opperbevelhebber van de NAVO in Europa (SACEUR), dat de NAVO de uitwisseling van inlichtingen tussen lidstaten opschroeft als reactie op een reeks sabotageacties en andere incidenten die vermoedelijk met Rusland in verband staan. Hij noemde expliciet twee recente voorvallen: een poging tot een droneaanval op de Duitse luchthaven Leipzig/Halle en een Russisch schip dat signaalraketten afvuurde op een Deense militaire helikopter.

Grinkevich riep op tot kalmte en stelde dat de NAVO ‘het machtigste bondgenootschap uit de geschiedenis’ is en over de instrumenten beschikt om deze risico's te beheersen. Hij beoordeelde de kans op een beperkte Russische aanval op NAVO-gebied als ‘onwaarschijnlijk, maar niet uit te sluiten’ en wees de veronderstelling van de hand dat Vladimir Poetin een kans zou zien om de NAVO aan te vallen omdat de VS een groot deel van zijn voorraden langeafstandsprecisiemunitie zou hebben verbruikt in een oorlog met Iran. Op de vraag of Poetin daartoe zou overgaan, antwoordde hij: ‘Absoluut niet. Hij kan dit maar beter niet proberen zolang ik in deze functie zit.’

Volgens Grinkevich heeft de NAVO de capaciteit om elke centimeter van het bondgenootschapsgebied te verdedigen en beschikt hij over het noodzakelijke mandaat om maatregelen te nemen om elke agressie tegen het bondgenootschap af te schrikken. Eerder in dezelfde context wezen de Deense militaire inlichtingendienst op een ‘laag maar groeiend’ risico dat Rusland een beperkte militaire aanval zou lanceren op een of meer NAVO-landen die aan Rusland grenzen, en zei de Poolse premier Donald Tusk dat inlichtingen wijzen op Russische ‘plannen voor hybride aanvallen’ tegen landen die Oekraïne steunen.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

Alle zes aangeleverde artikelen komen uit Oekraïens-talige bronnen. Zij plaatsen het opschroeven van de NAVO-inlichtingendeling naar aanleiding van vermoedelijk Russisch-gelinkte sabotage centraal en benadrukken de dreiging die van Rusland uitgaat voor Europa. De berichtgeving koppelt de waarschuwingen van de NAVO-commandant consequent aan de bredere context van Russische aanvallen op Oekraïne, waarbij de oproep van NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte om Oekraïne niet uit het oog te verliezen veel aandacht krijgt. De Oekraïense coverage benadrukt de samenhang tussen de hybride dreigingen tegen Europa en de Russische oorlog tegen Oekraïne, en presenteert Europese veiligheid en steun aan Oekraïne als onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Waar de berichtgeving verschilt

Over de vraag hoe reëel en hoe dichtbij een Russische militaire stap tegen de NAVO is, lopen de inlichtingenbeoordelingen uiteen. De Deense inlichtingendienst schetste een ‘laag maar groeiend’ risico op een beperkte aanval op een aan Rusland grenzend NAVO-land. De Poolse premier Donald Tusk sprak over Russische ‘plannen voor hybride aanvallen’ tegen landen die Oekraïne steunen. Tsjechische inlichtingendiensten voorspelden dat Rusland mogelijk binnen ‘maanden, niet jaren’ zou kunnen overgaan tot een beperkte militaire operatie of een valse-vlag-operatie op NAVO-grondgebied. Het Litouwse ministerie van Defensie stelde daar tegenover dat er op dit moment geen objectieve aanwijzingen zijn dat het agressieland zich voorbereidt op een grootschalige aanval op de Baltische staten.

Een tweede verdeeldheidspunt betreft de vermeende CIA-waarschuwing over mogelijke Russische drone-aanvallen op Spanje, Frankrijk of Italië: de Italiaanse minister van Defensie Guido Crosetto ontkende de berichtgeving van El Mundo, en de Franse president Emmanuel Macron zei dat de CIA dergelijke gegevens niet had verstrekt, terwijl andere berichten de waarschuwing bleven citeren.

Ten derde verschillen de bronnen van mening over de vraag of de VS een groot deel van zijn voorraden langeafstandsprecisiemunitie heeft verbruikt in een oorlog met Iran, en of dit het risico voor de NAVO beïnvloedt. Grinkevich verwierp het idee dat Poetin dit zou kunnen uitbuiten, terwijl de bredere contextrapportage waarnaar het interview verwijst het gebruik van Amerikaanse raketten wel als relevante factor in de afweging behandelt.

Achtergrond

NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte heeft Europese leiders opgeroepen zich niet door Russische aanvallen — inclusief aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur — te laten afleiden van de steun aan Oekraïne. Rapporten van verschillende Europense inlichtingendiensten, The Wall Street Journal en CNN schetsten mogelijke Russische hybride operaties, tests van de paraatheid van het NAVO-bondgenootschap op grond van Artikel 5, en zelfs de mogelijkheid van een beperkte inval in een Baltische staat. Verschillende regeringen — waaronder Italië, Frankrijk en Litouwen — hebben publiekelijk afstand genomen van specifieke gemelde dreigingen of beoordelingen, wat de verdeeldheid onder bondgenoten over de schaal en de nabijheid van het risico illustreert. Rusland ontkent traditioneel elke betrokkenheid bij sabotage of de voorbereiding van een conflict tegen westerse landen.