Oekraïne: minister van Financiën splitst kwestie van $29,5 miljard begrotingssteun en $27 miljard defensiebehoefte
De Oekraïense minister van Financiën Serhiy Marchenko heeft de financieringsbehoeften van Oekraïne voor 2026 gespecificeerd: $29,5 miljard van internationale partners voor niet-militaire begrotingsuitgaven en een extra $27 miljard voor defensie, die niet gedekt is door het resterende bedrag van het EU-steunprogramma Ukraine Support Loan (USL). Daarmee reageert hij op de verklaring van de Europese Commissie van 2 oktober dat er geen extern financieringsgat voor Oekraïne in 2026 zou zijn.
Hoofdpunten
- Minister van Financiën Serhiy Marchenko maakt onderscheid tussen niet-militaire begrotingssteun ($29,5 mld) en defensie-uitgaven.
- Op 2 oktober ontving Oekraïne meer dan $3 mld van de benodigde $29,5 mld voor de staatsbegroting.
- Binnen het Ukraine Support Loan (USL) van de EU resteert tot eind 2026 nog €17 mld opneembaar voor defensie; Marchenko noemt deze middelen onvoorwaardelijk.
- Het Ministerie van Defensie meldde in augustus 2026 een extra defensiebehoefte van $27 mld, ook na volledige opname van de USL-middelen.
- Oekraïne wil ruim $7 mld van die $27 mld dekken uit binnenlandse middelen en circa $12 mld samen met internationale partners vinden; de bron voor het resterende deel is nog niet bepaald.
- Op 2 oktober verklaarde woordvoerder van de Europese Commissie Paula Pinho dat er na de EU-Oekraïense ontmoeting van 1 oktober geen extern financieringsgat voor 2026 is — Marchenko stelt dat de Commissie voor een deel van de defensiebehoefte de instrumenten in 2026 niet heeft.
- Op 2 oktober ontving Oekraïne ook €2,9 mld van de EU in het kader van het Ukraine Facility-programma.
Waarom dit belangrijk is
De uitspraken van Marchenko splitsen de externe financieringsbehoefte van Oekraïne voor 2026 in twee afzonderlijke componenten — $29,5 miljard voor niet-milaire begrotingsuitgaven en $27 miljard extra defensie-uitgaven — en maken duidelijk dat zelfs na volledige benutting van de resterende €17 miljard in het EU-steunprogramma USL een aanzienlijk financieringstekort voor defensie blijft bestaan. Dat plaatst de verzekering van de Europese Commissie dat er in 2026 geen extern financieringsgat is in een ander daglicht: het tekort op defensiegebied is volgens de minister niet met de huidige EU-instrumenten te dichten.
Wat er is gebeurd
Minister van Financiën Serhiy Marchenko reageerde op de verklaring van 2 oktober van de Europese Commissie dat er voor 2026 geen extern financieringsgat voor Oekraïne zou zijn. Hij maakte onderscheid tussen twee financieringsstromen. Voor de niet-militaire staatsbegroting heeft Oekraïne tot eind 2026 $29,5 miljard nodig van internationale partners; op 2 oktober arriveerde al meer dan $3 miljard van dat bedrag. Marchenko benadrukte dat dit bedrag alleen wordt veiliggesteld als Oekraïne al haar afgesproken verplichtingen jegens partners nakomt.
Voor defensie is het beeld anders. In het EU-steunprogramma Ukraine Support Loan (USL) is tot eind 2026 nog €17 miljard opneembaar; volgens Marchenko is dit geld onvoorwaardelijk. Het Ministerie van Defensie meldde in augustus 2026 echter een extra defensiebehoefte van $27 miljard die ook na volledige opname van de USL-middelen blijft bestaan. Vertegenwoordigers van het ministerie van Financiën, het ministerie van Defensie en de Europese Commissie spraken deze week in Brussel over manieren om dit bedrag te dekken. Oekraïne wil ruim $7 miljard uit eigen middelen financieren (besparingen en herallocatie), circa $12 miljard samen met partners vinden en zoekt nog een bron voor het resterende deel. Marchenko stelde dat de Europese Commissie in 2026 niet over de juiste instrumenten beschikt om dat laatste deel te dekken.
Op 2 oktober maakte de Europese Commissie ook €2,9 miljard over aan Oekraïne in het kader van het Ukraine Facility-programma. Eerder, op 24 augustus, had president Volodymyr Zelenskyy tijdens een bijeenkomst van de Coalition of the Willing al gezegd dat Oekraïne in 2026 $27 miljard nodig heeft voor het leger, waarvan $8–10 miljard voor wapeninkopen — waaronder luchtverdediging — in januari–februari 2027.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Beide gebruikte bronnen — ЛІГА.net LB.ua en Forbes Ukraine — zijn Oekraïens en brengen het dubbele verhaal van $29,5 miljard benodigde begrotingssteun en $27 miljard extra defensiebehoefte, waarmee zij onderstrepen dat er ondanks de verzekering van de Commissie een onopgelost financieringsgat blijft bestaan. De berichtgeving benadrukt de kanttekening van Marchenko dat het bedrag van $29,5 miljard alleen wordt veiliggesteld als Oekraïne al haar met partners overeengekomen verplichtingen nakomt, en plaatst de ontmoetingen in Brussel tussen Financiën, Defensie en de Europese Commissie centraal als zoektocht naar een oplossing voor het defensietekort.
Waar de berichtgeving verschilt
De woordvoerder van de Europese Commissie, Paula Pinho, verklaarde op 2 oktober dat na de EU-Oekraïense ontmoeting van 1 oktober partijen tot de conclusie kwamen dat er geen extern financieringsgat voor Oekraïne in 2026 is. Minister Marchenko spreekt dat impliciet tegen door te stellen dat Oekraïne naast de $29,5 miljard voor de staatsbegroting een extra defensiebehoefte van $27 miljard heeft die niet door de USL wordt gedekt en waarvoor de Commissie in 2026 de juiste instrumenten niet heeft. De Oekraïense bronnen (ЛІГА.net LB.ua, Forbes Ukraine) plaatsen die spanning centraal door de $27 miljard defensiebehoefte als nog niet gedekt tekort te framen.
Achtergrond
Het Ukraine Support Loan (USL) is een EU-instrument dat onvoorwaardelijke financiering verstrekt voor Oekraïense defensie-uitgaven. Volgens Marchenko beschikt de Europese Commissie in 2026 niet over de instrumenten om een deel van de extra Oekraïense defensiebehoefte te dekken. Op 14 september beschreef premier Serhiy Koretskyi de staat van de Oekraïense overheidsfinanciën als ‘dichtbij kritiek’. Op 2 oktober ontving Oekraïne €2,9 miljard van de EU in het kader van het Ukraine Facility-programma.