Zelensky belooft sluiting begrotingstekort dit jaar
President Volodymyr Zelensky heeft in een interview met Reuters verklaard dat Oekraïne zijn huidige begrotingstekort vóór het einde van het jaar zal dichten. Een deel van de lening die voor volgend jaar bestemd was, wordt volgens hem naar voren gehaald om drones te bestellen voor januari en februari 2027. Kyiv en de Europese Commissie blijven het oneens over de omvang van het tekort.
Hoofdpunten
- President Zelensky zei in een interview met Reuters dat Oekraïne het huidige begrotingstekort vóór het einde van het jaar zal dichten.
- Een deel van de lening voor volgend jaar wordt naar voren gehaald om drones te bestellen voor januari en februari 2027.
- Het Oekraïense defensietekort bedraagt volgens de regering 27 miljard dollar; daarvan is inmiddels 7 miljard gedekt via binnenlandse besparingen en wordt circa 12 miljard verwacht via gezamenlijke inspanningen.
- Premier Serhiy Koretsky noemt als oorzaken de gestegen oorlogskosten door technologische wapens, financiering van H1 2026 door het ministerie van Defensie ten koste van H2, en het niet nakomen van alle verplichtingen jegens partners.
- Minister van Financiën Serhiy Marchenko waarschuwde dat sommige niet-militaire betalingen vertraging kunnen oplopen en vergeleek de situatie met het liquiditeitstekort van 2022.
- De Europese Commissie liet op 2 oktober via woordvoerder Paula Pinho weten geen begrotingstekort voor 2026 in Oekraïne te zien; Marchenko stelde daartegenover dat de Commissie het tekort dit jaar niet kan dekken wegens het ontbreken van passende instrumenten.
- Op 2 oktober ontving Oekraïne 2,9 miljard euro van de EU in het kader van de Ukraine Facility.
Waarom dit belangrijk is
De uitspraak is de duidelijkste publieke garantie van de president dat Oekraïne vóór het einde van het jaar niet zonder begrotingsfinanciering komt te zitten, ondanks een gemeld tekort van 27 miljard dollar op defensie. Het tekort wordt geframed als een gezamenlijke prestatie met de EU, wat verdere westerse financiële steun — gekoppeld aan hervormingsvoorwaarden — veiligstelt. De ongebruikelijke budgettaire zet om leningen voor volgend jaar naar voren te halen voor dronebestellingen voor begin 2027 toont aan dat de wapenplanning aan het front doorgaat ondanks de financiële druk.
Wat er is gebeurd
President Volodymyr Zelensky verklaarde in een interview met Reuters, waarvan hij fragmenten op zijn sociale media deelde, dat Oekraïne zijn huidige begrotingstekort vóór het einde van het jaar zal dichten. Hij zei dat sommige kwesties nog uitgewerkt moeten worden, maar dat het tekort gesloten zal worden. Een deel van de lening die oorspronkelijk voor volgend jaar bestemd was, wordt volgens hem naar voren gehaald om drones te bestellen voor januari en februari 2027. Zelensky bestempelde het sluiten van het tekort als een groot succes voor Oekraïne, zijn team en de Europese Unie, en meldde dat zijn team na onderhandelingen in Brussel terugkeerde met de boodschap dat alles goed verloopt. Hij herhaalde de eerdere melding dat het defensietekort 27 miljard dollar bedraagt en dat Oekraïne zonder dekking mogelijk niet kan betalen voor dronebestellingen voor januari-februari, wat in de winter voor "ernstige uitdagingen" voor het leger kan zorgen. Volgens minister van Financiën Serhiy Marchenko is van het tekort inmiddels 7 miljard dollar gedekt via binnenlandse besparingen en wordt circa 12 miljard dollar verwacht via gezamenlijke inspanningen. Op 2 oktober ontving Oekraïne 2,9 miljard euro van de EU in het kader van de Ukraine Facility.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De zes aangeleverde artikelen zijn allemaal Oekraïens-talige media. Zij presenteren de belofte van Zelensky dat het tekort vóór het einde van het jaar wordt gedicht als de openingshook. Zij benadrukken het verhaal van de Oekraïense regering dat het om een tekort op de defensiespoor gaat, niet op de staatsbegroting, en contrasteren dit met het publieke standpunt van de Europese Commissie. Zij citeren de binnenlandse oorzaken die premier Koretsky noemde — de gestegen technologische kosten van de oorlog, de financiering door het ministerie van Defensie van uitgaven in de eerste helft van 2026 ten koste van de tweede helft, en het niet nakomen van alle verplichtingen jegens partners — en de waarschuwing van Marchenko dat niet-militaire betalingen vertraging kunnen oplopen, inclusief de vergelijking met de liquiditeitscrisis van 2022. Ook melden zij dat sommige Europese gesprekspartners de doelmatigheid van de uitgaven of mogelijke opgeblazenheid van de behoeften in twijfel trokken, en presenteren dit als externe scepsis.
Waar de berichtgeving verschilt
Oekraïense functionarissen rapporteren een defensietekort van 27 miljard dollar voor 2026, terwijl de Europese Commissie via woordvoerder Paula Pinho op 2 oktober na een gezamenlijke bijeenkomst stelde dat Oekraïne géén begrotingstekort voor 2026 heeft. Minister van Financiën Marchenko voegde daaraan toe dat de Commissie het tekort dit jaar niet kan dekken omdat passende instrumenten ontbreken. Daarnaast heeft Zelensky het verdedigingstekort enerzijds als 27 miljard dollar geframed, maar anderzijds het acute tekort aan middelen voor staatsbehoeften op circa 4 miljard dollar geschat, waarvan de minister van Financiën al 3 miljard heeft toegewezen.
Achtergrond
Op 24 augustus zei Zelensky dat het defensietekort 27 miljard dollar bedroeg; op 29 augustus bevestigde minister van Defensie Yevheniy Khmara dat cijfer en stelde dat het ministerie opties had om het op te lossen. Op 1 september maakte premier Koretsky bekend dat de regering een strakke besparingsregime invoerde voor niet-defensiegerelateerde begrotingsmiddelen. Op 4 september waarschuwde minister Marchenko dat de begrotingssituatie zo gespannen was als sinds het begin van de grootschalige invasie in 2022. Op 14 september waarschuwde Koretsky dat vertraging bij het aannemen van vereiste wetsvoorstellen de ontvangst van 29,5 miljard dollar aan internationale steun in gevaar kon brengen; op 15 september stuurden EU-commissarissen Dombrovskis en Kos een brief aan Oekraïense parlementsleden met een lijst van wetten die Oekraïne moet aannemen om reeds afgesproken EU-financiering vrij te spelen. Op 25 september besprak Koretsky het sluiten van de aanvullende defensievraag dit jaar; op 30 september meldde hij dat het kabinet 17 van de 42 geplande besluiten had afgerond die nodig zijn om partnerfinanciering vrij te spelen. Op 28 september vertelde defminister Khmara EU-collega's via videoverbinding dat circa een derde van de 27 miljard dollar aanvullende defensiebehoefte bestaat uit vooruitbetalingen voor drones die begin 2027 worden geleverd, en dat 7 miljard dollar voor militaire lonen en betalingen binnenlands zal worden gedekt. Op 2 oktober ontving Oekraïne 2,9 miljard euro van de EU in het kader van de Ukraine Facility.