Trump wijt stijgende benzineprijzen in VS aan Oekraïense aanvallen op Russische raffinaderijen

Waarom dit belangrijk is

Met deze uitlatingen zet Trump Kyiv publiekelijk onder druk om de aanvallen op de Russische energie-infrastructuur te staken of te beperken, en legt hij deels de verantwoordelijkheid voor de stijgende Amerikaanse brandstofprijzen bij Oekraïne. De uitspraken van zijn ministers versterken die politieke lijn en koppelen de Oekraïense acties aan een mondiale energiecrisis.

Wat er is gebeurd

Op maandag 5 oktober plaatste de Amerikaanse president Donald Trump een bericht op Truth Social waarin hij de stijgende benzineprijzen in de Verenigde Staten toeschreef aan Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen. Hij voerde aan dat de straat van Hormuz niet langer de oorzaak kon zijn, omdat er dagelijks recordvolumes olie op de markt zouden komen. Daarnaast gaf hij de Democratische Partij de schuld voor de sluiting van Amerikaanse raffinaderijen in staten die traditioneel Democratisch stemmen, met Californië als voorbeeld.

Reuters schreef dat Trumps administratie onder druk staat door de oplopende energieprijzen, mede door de oorlog rond Iran, en dat een scherpe prijsstijging begon nadat Teheran de toegang tot de straat van Hormuz blokkeerde. De Amerikaanse ministers van Financiën, Scott Bessent, en van Energie, Chris Wright, stelden beiden dat Oekraïense aanvallen op de Russische energie-infrastructuur bijdragen aan een energiecrisis en aan recorddieselprijzen, doordat Rusland na schade aan zijn raffinaderijen de brandstofexport heeft beperkt.

Sinds 22 september zouden Oekraïense drones volgens berichten minstens vijf Russische olieraffinaderijen hebben aangevallen. Eerder, op 13 september, had Trump Zelensky al publiekelijk opgeroepen de aanvallen op de Russele dieselproductie te staken. Eind september beweerde Trump dat hij Zelensky had gevraagd de aanvallen op Russische olieraffinaderijen te vertragen en dat Zelensky daarmee had ingestemd; Zelensky zei op 22 september echter dat in besloten gesprekken niet was geprobeerd Kyiv eenzijdig te laten stoppen met aanvallen op raffinaderijen, en verklaarde na de ontmoeting in New York dat Trump niet om een dergelijke stop had gevraagd.

Waar de berichtgeving verschilt

De versies van Trump en Zelensky over de gesprekken over de aanvallen op Russische raffinaderijen botsen. Trump stelt dat hij Zelensky heeft gevraagd de aanvallen te beperken of te stoppen en dat Zelensky instemde, met als citaat "we zullen dat waarschijnlijk doen". Zelensky ontkent dat zo'n eenzijdig verzoek in besloten gesprekken is gedaan en verklaarde na de ontmoeting in New York dat de Amerikaanse leider niet om een stop op de aanvallen heeft gevraagd. Oekraïense media (Українська правда, Європейська правда, ZN.UA, hromadske, НВ) registreren deze tegenstelling, die door geen van beide partijen publiekelijk is bijgelegd.

Achtergrond

Onder normale omstandigheden passeert ongeveer een vijfde van de wereldwijde olieaanvoer de straat van Hormuz. Op 13 september riep Trump Zelensky publiekelijk op de aanvallen op de Russische dieselproductie te staken; eind september zei hij dat hij Zelensky had gevraagd de aanvallen op Russische olieraffinaderijen te vertragen en dat Zelensky akkoord ging, terwijl Zelensky op 22 september stelde dat zo'n verzoek niet in besloten gesprekken was gedaan. Naar verluidt bereikten de twee rond 20 september een ontmoeting in New York in de marge van de VN-Algemene Vergadering. Sinds 22 september hebben Oekraïense drones volgens berichten minstens vijf olieraffinaderijen in Rusland aangevallen. Moskou verlengde het verbod op dieselexport voor producenten tot eind oktober en beperkte de export van benzine en vliegtuigbrandstof vanwege een binnenlandse brandstofschaarste. De Trump-administratie overweegt maatregelen om de prijzen te drukken, zoals een beperking of verbod op de export van diesel, en heeft de EU gevraagd een deel van de strategische dieselreserves vrij te geven; Trump liet eerder weten een Amerikaans dieselexportverbod in overweging te nemen.