Erdogan belt Poetin na drone-aanvallen op vrachtschepen in Zwarte Zee
De Turkse president Erdogan heeft op 7 oktober telefonisch overlegd met de Russische president Poetin over de veiligheid op de Zwarte Zee, kort na dodelijke drone-aanvallen op koopvaardijschepen in de Bulgaarse en Roemeense wateren op 5 en 6 oktober. Zelensky schreef beide aanvallen toe aan Rusland; de EU veroordeelde de aanvallen en zal satellietbeelden aan Roemenië en Bulgarije verstrekken.
Hoofdpunten
- Erdogan en Poetin voerden op woensdag 7 oktober een telefoongesprek; Erdogan benadrukte het belang van veilige navigatie op de Zwarte Zee.
- Erdogan verklaarde dat Turkije altijd bereid is bij te dragen aan directe contacten tussen Rusland en Oekraïne.
- Op 6 oktober werden in de exclusieve economische zone van Bulgarije twee vrachtschepen aangevallen door drones: ALFA WATAN (vlag van Togo) en ABLE (vlag van Palau).
- De ALFA WATAN zonk en op de ABLE brak brand uit; volgens het Roemeense ministerie van Binnenlandse Zaken kwamen twee mensen om het leven.
- Op 5 oktober werd bij de Roemeense kust het schip Royad Mammadov, dat graan van Oekraïne naar Italië vervoerde, getroffen door drones; volgens Zelensky kwamen twee bemanningsleden om, onder wie de kapitein, en werden 11 opvarenden gered.
- President Zelensky zei dat de Oekraïense marine contact opnam met Bulgaarse collega's over de aanval en schreef beide aanvallen toe aan Rusland.
- De EU noemt de recente Russische aanvallen op koopvaardijschepen in de Zwarte Zee onaanvaardbaar en zal op verzoek van Roemenië en Bulgarije satellietbeelden van de betreffende zeegebieden verstrekken.
- Alle drie de getroffen schepen hebben eigendomsbanden met Turkse bedrijven.
Waarom dit belangrijk is
De president van een NAVO-lidstaat sprak de Kremlinleider rechtstreeks aan op de veiligheid van scheepvaart na dodelijke aanvallen op koopvaardijschepen in de wateren van bondgenoten Bulgarije en Roemenië. Twee drone-aanvallen op de burgerlijke scheepvaart in twee dagen in het westelijke deel van de Zwarte Zee kostten minstens drie bemanningsleden het leven, waardoor de economische en humanitaire impact van de oorlog op neutrale vaarroutes groeit. Alle drie de getroffen schepen hebben eigendomsbanden met Turkse bedrijven, wat Ankara een direct materieel belang en een diplomatieke opening geeft om te bemiddelen. De EU heeft de aanvallen openlijk onaanvaardbaar genoemd en satellietbeelden aan Roemenië en Bulgarije toegezegd, wat mogelijk op een escalatie van de westerse reactie wijst.
Wat er is gebeurd
Op woensdag 7 oktober voerden de Turkse president Recep Tayyip Erdogan en de Russische president Vladimir Poetin een telefoongesprek, dat door het kantoor van de Turkse president via X werd aangekondigd. Zij bespraken de bilaterale betrekkingen en regionale en mondiale kwesties. Erdogan benadrukte het belang van maatregelen om veilige navigatie op de Zwarte Zee te waarborgen en verklaarde dat Turkije altijd bereid is bij te dragen aan inspanningen voor directe contacten tussen Rusland en Oekraïne. Turkije had eerder al voorstellen aan Oekraïne en Rusland overgebracht om de vijandelijkheden en aanvallen in de Zwarte Zee te stoppen.
Het telefoongesprek volgde op twee drone-aanvallen op koopvaardijschepen. Op 5 oktober werd bij de Roemeense kust, nabij het gasplatform Pescăruș, het schip Royad Mammadov getroffen; het voer onder Azerbeidzjaanse vlag, vervoerde maïs van Oekraïne naar Italië, en had volgens de Turkse ambassadeur in Boekarest een Turkse mede-eigenaar. Volgens Zelensky werd het schip door twee Russische drones getroffen; de kapitein en een tweede bemanningslid kwamen om, terwijl 11 opvarenden werden gered.
Op 6 oktober werden in de exclusieve economische zone van Bulgarije twee vrachtschepen aangevallen: de ALFA WATAN (vlag van Togo) en de ABLE (vlag van Palau). De ALFA WATAN zonk, op de ABLE brak brand uit, en volgens het Roemeense ministerie van Binnenlandse Zaken kwamen twee mensen om. Beide schepen zijn eigendom van Turkse bedrijven. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky schreef beide aanvallen toe aan Rusland en zei dat de Oekraïense marine contact had opgenomen met Bulgaarse collega's. De Europese Unie noemde de aanvallen op koopvaardijschepen in de Zwarte Zee onaanvaardbaar en zal op verzoek van Roemenië en Bulgarije satellietbeelden van de betreffende zeegebieden verstrekken.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De zes aangeleverde bronnen zijn allen Oekraïens-talige media. Zij plaatsen de verklaringen van Zelensky centraal, die beide aanvallen aan Rusland toeschrijft, en benadrukken de gevolgen van de aanvallen voor de burgerlijke scheepvaart en de Oekraïense graanexport. Het telefoongesprek tussen Erdogan en Poetin wordt gepresenteerd als diplomatieke reactie op aanvallen op schepen die aan Turkse bedrijven gelinkt zijn, waarbij de bemiddelende rol van Ankara en de eerdere Turkse voorstellen om de vijandelijkheden in de Zwarte Zee te stoppen worden uitgelicht. Ook de EU-veroordeling en het aanbieden van satellietbeelden aan Roemenië en Bulgarije worden naar voren geschoven als westerse reactie op de Russische escalatie op zee.
Waar de berichtgeving verschilt
Over het aantal slachtoffers van de aanval op de Royad Mammadov op 5 oktober lopen de berichten uiteen: een eerdere versie spreekt van minstens één dode, terwijl latere berichten, waaronder die op basis van uitspraken van Zelensky, twee doden vermelden, onder wie de kapitein.
Achtergrond
Turkije had eerder aan Oekraïne en Rusland voorstellen overgebracht om de vijandelijkheden en aanvallen in de Zwarte Zee te stoppen; volgens Erdogan ontving hij een positief signaal van de Oekraïense president over het hervatten van graanexporten via de Zwarte Zee. De aanvallen van 5 en 6 oktober kwamen in een context van groeiende spanningen rond de scheepvaart in het westelijke deel van de Zwarte Zee, in de nabijheid van NAVO-bondgenoten Roemenië en Bulgarije.