Gepubliceerd · Bijgewerkt

EU-topdiplomaat Kallas pleit voor moratorium op aanvallen in Zwarte Zee om graanexport te herstellen

De hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlands beleid, Kaja Kallas, heeft op een door de EU georganiseerd thematisch evenement tijdens de Algemene Vergadering van de VN opgeroepen tot een moratorium op aanvallen in de Zwarte Zee-regio. Daarmee wil zij de Oekraïense graanuitvoer via deze corridor herstellen. Kallas wees erop dat de maritieme graanexport van Oekraïne sinds augustus feitelijk stilligt door escalerende Russische aanvallen.

Hoofdpunten

  • EU hoge vertegenwoordiger Kaja Kallas riep op tot een moratorium op aanvallen in de Zwarte Zee om de graanexport te herstellen.
  • Kallas deed de oproep op de opening van een thematisch evenement over de Zwarte Zee en mondiale voedselzekerheid, georganiseerd onder EU-voorzitterschap tijdens de Algemene Vergadering van de VN.
  • Volgens Kallas is de Oekraïense maritieme graanexport sinds augustus feitelijk stilgevallen door escalerende Russische aanvallen.
  • Oekraïne levert circa 15% van de wereldwijde maïs-export, 10% van de tarwe, 15–20% van de gerst en ongeveer 50% van de zonnebloemolie, waarvan circa 90% via de Zwarte Zee-corridor wordt vervoerd.
  • De EU heeft in 2025 2,1 miljard euro vrijgemaakt om de mondiale voedselzekerheid te versterken.
  • Het EU-initiatief 'Solidariteitscorridors' heeft sinds mei 2022 ongeveer 304 miljard euro aan handel mogelijk gemaakt.
  • Turkije heeft apart voorstellen aan Oekraïne en Rusland overgbracht gericht op het beëindigen van vijandelijkheden en aanvallen in de Zwarte Zee.

Waarom dit belangrijk is

Oekraïens graan is een belangrijke bron voor wereldwijde voedselmarkten, met name voor maïs, tarwe, gerst en zonnebloemolie. Nu maritieme export sinds augustus stilligt, loopt de mondiale voedselzekerheid direct gevaar. Een moratorium kan de basis leggen voor een vergelijkbaar akkoord als het Zwarte Zee-graaninitiatief van 2022–2023, dat volgens de EU beslissend was om de mondiale voedselcrisis te beteugelen.

Wat er is gebeurd

Tijdens een door de EU georganiseerd thematisch evenement in de marge van de Algemene Vergadering van de VN heeft de hoge vertegenwoordiger voor buitenlands beleid, Kaja Kallas, opgeroepen tot een moratorium op aanvallen in de Zwarte Zee-regio. Doel is het herstellen van de Oekraïense graanuitvoer, die sinds augustus door Russische aanvallen feitelijk is gestopt. Kallas benadrukte dat Oekraïne verantwoordelijk is voor circa 15% van de wereldwijde maïs-export, 10% van de tarwe, 15–20% van de gerst en ongeveer 50% van de zonnebloemolie, waarvan circa 90% via de Zwarte Zee-corridor wordt vervoerd. Ze stelde expliciet dat voedsel nooit als wapen mag worden ingezet en wees Rusland aan als degene die de export blokkeert en bewust een mondiale voedselcrisis veroorzaakt.

Achtergrond

De oproep tot een moratorium is een stap richting een竟nvoud van de Zwarte Zee-graandeal van 2022–2023, die volgens de EU beslissend was in het beteugelen van de mondiale voedselcrisis. Sinds mei 2022 heeft het EU-initiatief 'Solidariteitscorridors' ongeveer 304 miljard euro aan handel mogelijk gemaakt, en in 2025 mobiliseerde de EU 2,1 miljard euro om de mondiale voedselzekerheid te versterken. Daarnaast heeft Turkije afzonderlijke voorstellen aan Oekraïne en Rusland overgebracht om de vijandelijkheden in de Zwarte Zee te beëindigen.