h.ua

Gepubliceerd · Bijgewerkt

Drones vallen twee vrachtschepen aan voor Bulgaarse kust; één schip gezonken

In de nacht van 12 op 13 oktober hebben drones twee vrachtschepen aangevallen in de Zwarte Zee voor de kust van Bulgarije. Het Maltese vrachtschip CHELSEA 3, geregistreerd in Odessa en eigendom van een Oekraïense eigenaar, werd geraakt door drie drones; alle 15 opvarenden werden geëvacueerd naar Varna. Een tweede schip zonk en één opvarende werd gered. Bulgarije riep de Russische ambassadeur op het mat en vroeg EU- en NAVO-hulp bij het onderzoek.

Hoofdpunten

  • Drones vielen in de nacht van 12 op 13 oktober twee vrachtschepen aan voor de Bulgaarse kust; van één schip werd om 01:30 lokale tijd een noodsignaal ontvangen.
  • Het Maltese vrachtschip CHELSEA 3, geregistreerd in Odessa en eigendom van een Oekraïense eigenaar, werd door drie drones getroffen op circa 33 km ten oosten van Byala.
  • Alle 15 opvarenden van CHELSEA 3 – zeven Oekraïense en acht Azerbeidzjaanse staatsburgers – werden geëvacueerd naar Varna; vijf kregen medische hulp voor lichte verwondingen.
  • Een tweede schip zonk op circa 31 km ten oosten van Krapets; één opvarende werd gered.
  • De Bulgaarse premier Rumen Radev kondigde aan de Russische ambassadeur Eleonora Mitrofanova te zullen uitnodigen voor gesprek, en met NAVO-chef Mark Rutte te zullen spreken.
  • Bulgarije heeft de EU en NAVO om technische hulp gevraagd bij het onderzoek en bij de versterking van toezicht op lucht- en zeegebied.
  • President Zelensky en minister Sybiha schreven de aanval toe aan Rusland en noemden die een poging om de westelijke Zwarte Zee onbevaarbaar te maken.

Waarom dit belangrijk is

Een NAVO- en EU-lidstaat zag drones aanvallen uitvoeren op burgerlijke vrachtvaart in zijn wateren, met één gezonken schip en gewonden – onder wie Oekraïense en Azerbeidzjaanse opvarenden. Bulgarije riep de Russische ambassadeur op het mat en deed een beroep op de EU en NAVO voor assistentie en versterkt toezicht. Het incident onderstreept de kwetsbaarheid van de westelijke Zwarte Zee voor scheepvaart en voedselzekerheid, en zet de diplomatieke spanningen tussen Bulgarije, de EU, de NAVO en Rusland verder op scherp.

Wat er is gebeurd

In de nacht van 12 op 13 oktober ontvingen de Bulgaarse autoriteiten om 01:30 lokale tijd een noodsignaal van een schip dat door drones was aangevallen. Het Maltese vrachtschip CHELSEA 3, geregistreerd in Odessa en in handen van een Oekraïense eigenaar, werd op circa 33 km ten oosten van de stad Byala getroffen door drie luchtdrones. De bemanning – zeven Oekraïeners en acht Azerbeidzjanen – werd geëvacueerd naar de haven van Varna; vijf opvarenden kregen medische hulp voor lichte verwondingen. Een tweede schip zonk op circa 31 km ten oosten van Krapets, van waar één opvarende werd gered. De Bulgaarse premier Rumen Radev kondigde aan de Russische ambassadeur Eleonora Mitrofanova voor gesprek te zullen uitnodigen en met NAVO-chef Mark Rutte te zullen overleggen; Bulgarije schakelde de EU en NAVO in voor technische hulp bij het onderzoek en bij versterking van het toezicht op lucht- en zeegebied. Radev stelde dat er nog geen doorslaggevend bewijs is over de herkomst van de drones, maar wees erop dat de logica van de gebeurtenissen Rusland als begunstigde aanwijst.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

Oekraïense bronnen en functionarissen schrijven de aanvallen rechtstreeks aan Rusland toe. President Zelensky sprak na contact met de Bulgaarse zijde van een gecombineerde Russische aanval met zee- en luchtdrones en noemde die een nieuwe poging om de westelijke Zwarte Zee volledig ongeschikt te maken voor scheepvaart. Minister van Buitenlandse Zaken Andriy Sybiha benadrukte dat Oekraïense en Azerbeidzjaanse opvarenden gewond raakten en riep op tot sterkere sancties, meer druk op Moskou en maatregelen om de vrijheid van scheepvaart te beschermen. Het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken stelde dat Rusland de Zwarte Zee aanvalt om honger als wapen in te zetten.

Hoe internationale bronnen het beschrijven

De Bulgaarse regering leidde met terughoudendheid: premier Radev verklaarde dat er geen categorisch bewijs is om de drones aan een specifieke staat toe te schrijven, maar voegde daaraan toe dat de logica van de gebeurtenissen in het voordeel van Rusland wijst. Bulgarije nam tegelijk diplomatieke stappen door de Russische ambassadeur uit te nodigen voor gesprek en de permanente vertegenwoordigers bij de NAVO en de EU te informeren. Westerse institutionele stemmen – NAVO-chef Mark Rutte, voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen en de Bulgaarse minister van Buitenlandse Zaken Velislava Petrova – bestempelden de aanvallen als onaanvaardbare escalatie in de Zwarte Zee, riepen op tot accountability en beloofden hulp bij onderzoek en surveillance; de EU maakte satellietbeelden beschikbaar. Internationale berichtgeving benadrukte de gevolgen voor de mondiale scheepvaart en voedselzekerheid.

Waar de berichtgeving verschilt

Bulgarije bleef voorzichtig over de toedracht: premier Radev zei dat er geen categorisch bewijs is om de aanvallen aan een specifiek land toe te schrijven, terwijl president Zelensky, minister Sybiha en het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken Rusland openlijk als dader aanwezen; een reactie van de Russische zijde was er op het moment van berichtgeving niet. Over de eerdere aanval op de ALFA WATAN op 6 oktober lopen de cijfers uiteen: de meeste berichten spreken van 12 vermiste opvarenden, terwijl het Roemeense ministerie van Binnenlandse Zaken twee doden en 11 geredde opvarenden noemde. Over de identiteit van het op 13 oktober gezonken tweede schip bestaat eveneens onduidelijkheid – de meeste bronnen noemen alleen de locatie, één bron identificeert het als de Azov Concord.

Achtergrond

Op 6 oktober werden in de exclusieve economische zone van Bulgarije al twee vrachtschepen aangevallen: de ALFA WATAN (onder Togolese vlag) zonk binnen ongeveer drie minuten, terwijl de ABLE (onder Palause vlag) vlam vatte; de 18-koppige bemanning van de ABLE werd gered, de 12 opvarenden van de ALFA WATAN worden vermist. Eerder, op 5 oktober, werd voor de Roemeense kust een schip met graan uit Oekraïne naar Italië door drones getroffen, waarbij minstens één dodelijk slachtoffer viel. De EU bestempelde de aanvallen op koopvaardijschepen in de Zwarte Zee als onaanvaardbaar en stelde op verzoek van Roemenië en Bulgarije satellietbeelden beschikbaar. President Zelensky omschreef de aanvallen als een gecombineerde Russische operatie met zee- en luchtdrones, bedoeld om de westelijke Zwarte Zee volledig ongeschikt te maken voor scheepvaart. NAVO-chef Mark Rutte sprak met premier Radev en zei dat de NAVO haar defensieve maatregelen zo nodig zou aanpassen; voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen veroordeelde de aanvallen en riep op de verantwoordelijken ter verantwoording te roepen.