Zelensky ondertekent decreten: nieuwe sancties tegen 70 raketmedewerkers, cryptobeurzen en bezetingsondernemingen
Op 11 oktober 2026 ondertekende de Oekraïense president Volodymyr Zelensky drie decreten die besluiten van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad (RNBO) in werking zetten. De sancties richten zich op drie categorieën: 70 Russische staatsburgers die betrokken zijn bij de productie van Iskander-M- en Zirkon-raketten, 28 personen en 27 bedrijven die Rusland helpen financiële sancties te omzeilen (waaronder cryptobeurzen en het schaduwbankennetwerk A7), en 10 personen, 21 bedrijven en twee zeeschepen die op de tijdelijk bezette Oekraïense gebieden in Russisch belang handelen.
Hoofdpunten
- President Zelensky ondertekende op 11 oktober 2026 drie decreten (nrs. 1035/2026, 1036/2026 en 1037/2026) tot uitvoering van RNBO-besluiten.
- Eerste pakket: 70 Russische staatsburgers werkzaam bij de productie van Iskander-M- en Zirkon-raketten, waaronder personeel van de Votkinsk-fabriek, het V.V. Bakhirev Instituut voor Werktuigbouw, Radar MMS, Granit-Elektron, Anozit, Aviatek, Metafrax Chemicals, Altai, Nevinnomyssk Azot, Azot, Salyut, Strila, VNIIR-Progress, Mashinostroitel, Avangard, de fabrieken Sverdlov en Morozov, de Voskresenskiy Aggregaatfabriek en de onderzoeksinstituten Polyus en Submikron.
- Tweede pakket: 28 personen en 27 bedrijven die Rusland helpen financiële sancties te omzeilen, met name exploitanten en eigenaren van cryptobeurzen en het A7-schaduwbankennetwerk (de Verenigde Staten hadden het A7-netwerk eerder al gesanctioneerd).
- Derde pakket: 10 personen, 21 bedrijven en twee zeeschepen die in Russisch belang handelen op tijdelijk bezette Oekraïense gebieden, waaronder collaborateurs en ondernemingen die internet, tv, geologisch onderzoek, elektronica en metaalproducten leveren; onder hen bevinden zich ook burgers van Kirgizië, Roemenië en Belarus.
- Volgens het kabinet van de president doodde Rusland in de week voorafgaand aan de aankondiging 153 mensen en verwondde er 723 in Oekraïene, met ongeveer 1.450 luchtbommen, meer dan 1.640 aanvalsdrones en 75 raketten van diverse types, waaronder ballistische raketten.
- Vladyslav Vlasjoek, adviseur en sanctiecommissaris van de president, verklaarde dat de 70 gesanctioneerden sleutelmedewerkers zijn in de rakettenproductieketen, van chemische fabrieken die brandstof en explosieve componenten leveren tot de assemblagehallen van Votkinsk.
- Op 7 oktober 2026 bereikten de EU-ambassadeurs overeenstemming over sancties tegen 743 personen en 826 bedrijven gelieerd aan het Russische militair-industriële complex — volgens EU-cheftopdiplomaat Kaja Kallas de grootste EU-sanctielijst ooit.
Waarom dit belangrijk is
Met dit pakket verschuift Oekraïne de druk op de Russische rakettenproductie van het niveau van ondernemingen naar dat van individuen — ingenieurs, technologen en productieleiders — en voegt het daarmee een persoonlijke aansprakelijkheidsdimensie toe aan een reeds bestaand bedrijvenregime. De targeting van de chemische toeleveringsketen die brandstof en explosieve componenten levert aan de Votkinsk-fabriek toont een poging om de Iskander- en Zirkon-productie verder stroomopwaarts af te knijpen. Door de financiële sancties tegen cryptobeurzen en het A7-schaduwbankennetwerk — eerder al aangepakt door de Verenigde Staten — sluit Oekraïne aan bij de Amerikaanse lijn om ontsnappingsroutes voor sancties te blokkeren. Het bezettingspakket, dat medeburgers van Kirgizië, Roemenië en Belarus treft, verbreedt de druk op de Russische bezettingsadministratie en de haar dienstbare ondernemingen.
Wat er is gebeurd
Op zondag 11 oktober 2026 ondertekende de Oekraïense president Volodymyr Zelensky drie presidentiële decreten (nummers 1035/2026, 1036/2026 en 1037/2026) die besluiten van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad (RNBO) in werking zetten. Het eerste decreet sanctioneert 70 Russische staatsburgers die betrokken zijn bij de productie van Iskander-M- en Zirkon-raketten, met name medewerkers van de Votkinsk-fabriek, het V.V. Bakhirev Instituut voor Werktuigbouw en een lange lijst defensie- en chemiebedrijven waaronder Radar MMS, Granit-Elektron, Anozit, Aviatek, Metafrax Chemicals, Altai, Nevinnomyssk Azot, Azot, Salyut, Strila, VNIIR-Progress, Mashinostroitel, Avangard, de Sverdlov- en Morozov-fabrieken, de Voskresenskiy Aggregaatfabriek en de onderzoeksinstituten Polyus en Submikron. Deze ondernemingen stonden al onder Oekraïense sancties en deels onder die van de VS, de EU, het VK, Zwitserland, Australië, Japan, Canada en Nieuw-Zeeland. Het tweede pakket richt zich op 28 personen en 27 rechtspersonen die Rusland helpen financiële sancties te omzeilen, onder meer via cryptobeurzen en het A7-schaduwbankennetwerk; de Verenigde Staten hadden A7 eerder gesanctioneerd. Het derde pakket treft 10 personen, 21 rechtspersonen en twee zeeschepen die in Russisch belang handelen op tijdelijk bezette Oekraïense gebieden — waaronder collaborateurs en bedrijven actief in internet, televisie, geologisch onderzoek, elektronica en metaalproducten. Onder de gesanctioneerden in dit derde pakket bevinden zich volgens decreet 1037/2026 ook burgers van Kirgizië, Roemenië en Belarus. Het kabinet van de president meldde dat Rusland in de week voorafgaand aan de aankondiging 153 mensen doodde en 723 verwondde in Oekraïne, en daarbij circa 1.450 luchtbommen, meer dan 1.640 aanvalsdrones en 75 raketten van diverse types, waaronder ballistische, inzette. Oekraïne gaf aan met internationale partners te zullen werken aan synchronisatie van de sancties tegen deze defensie- en chemiebedrijven en hun sleutelmedewerkers. Dagen eerder, op 7 oktober 2026, hadden EU-ambassadeurs al overeenstemming bereikt over sancties tegen 743 personen en 826 bedrijven gelieerd aan het Russische militair-industriële complex — volgens EU-cheftopdiplomaat Kaja Kallas de grootste EU-sanctielijst ooit.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Alle twaalf aangeleverde bronnen zijn Oekraïens en plaatsen de sancties eensgezind als een soevereine Oekraïense handeling via presidentiële decreten en RNBO-besluiten, met president Zelensky als ondertekenaar en zijn sanctieadviseur Vladyslav Vlasjoek als hoofdcommentator. De eerste lijst wordt gepresenteerd als een escalatie van persoonlijke aansprakelijkheid — 'ingenieurs, technologen, productieleiders' — bovenop de bestaande sancties tegen ondernemingen. De Oekraïense bronnen koppelen het pakket aan de wekelijkse cijfers van het kabinet van de president (153 doden, 723 gewonden; circa 1.450 bommen, 1.640+ drones, 75 raketten) om het als reactie op de aanhoudende Russische aanvallen te legitimeren. Het financiële pakket wordt gepresenteerd als synchronisatie met de eerdere Amerikaanse maatregel tegen het A7-schaduwbankennetwerk, en het bezettingspakket als gericht tegen internetaanbieders, tv-aanbieders, geologische onderzoeksbedrijven, producenten van elektronica en metaalproducten, plus collaborateurs. Sommige bronnen vermelden dat decreet 1037/2026 ook burgers van Kirgizië, Roemenië en Belarus treft, wat de geografische reikwijdte van de Oekraïense sancties verbreedt.
Achtergrond
Het eerste sanctiepakket richt zich op medewerkers van ondernemingen die al onder Oekraïense en deels Amerikaanse, EU-, Britse, Zwitserse, Australische, Japanse, Canadese en Nieuw-Zeelandse sancties staan; de nieuwe maatregel verlegt het bestaande regime dus van ondernemingen naar individuele personen. President Zelensky heeft in 2026 gestaag sancties opgestapeld, met maatregelen op 21 augustus tegen een voormalig Oekraïens parlementslid, de makers van de Russische tekenfilmserie 'Masha en de Beer' en Russische en Chinese entiteiten die onderdelen leveren aan de Russische defensie-industrie, en op 26 september tegen degenen die hielpen bij het organiseren van Russische 'verkiezingen' in de bezette gebieden. Op 7 oktober 2026 bereikten EU-ambassadeurs overeenstemming over wat wordt omschreven als de grootste EU-sanctielijst ooit — 743 personen en 826 bedrijven gelieerd aan het Russische militair-industriële complex — oorspronkelijk eind augustus aangekondigd door EU-cheftopdiplomaat Kaja Kallas; het oorspronkelijke EEAS-voorstel in september bevatte één persoon en één bedrijf meer dan de uiteindelijke lijst. Volgens het kabinet van de president doodde Rusland in de week voorafgaand aan de aankondiging 153 mensen en verwondde er 723 in Oekraïne, met circa 1.450 luchtbommen, meer dan 1.640 aanvalsdrones en 75 raketten van diverse types, waaronder ballistische raketten.