Zelensky ontmoet de Poolse premier Tusk in Brussel

Waarom dit belangrijk is

De ontmoeting wijst op mogelijke verbetering van de Oekraïens-Poolse betrekkingen na een periode van spanning over historische kwesties en de intrekking van een Poolse onderscheiding door Zelensky. Het toont concrete Poolse militaire steun, waaronder 20mm-luchtafweerammunitie en niet-openbare hulp voor de verdediging van Kyiv. Door dit gesprek tegen de achtergrond van hevige Russische aanvallen op Oekraïense infrastructuur benadrukt Tusk publiekelijk dat Oekraïne op Polen en de EU kan rekenen en wijst hij elke verzwakking van EU-sancties af.

Wat er is gebeurd

Op 15 oktober ontmoette de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in Brussel de Poolse premier Donald Tusk, aan de zijlijn van een Europese Raad. Tusk betuigde zijn condoleances voor de burgerdoden door Russische aanvallen en verzekerde Zelensky dat Oekraïne niet alleen staat en kan rekenen op hem persoonlijk, op Polen en op de EU. Na gesprekken met andere Europese leiders stelde Tusk dat alles wat Poetin en Rusland in deze oorlog kan helpen onaanvaardbaar is en dat er geen reden is de EU-sancties te verzwakken of de Russische oorlogsmachine te financieren.

Zelensky bedankte Polen voor politieke, geopolitieke en andere steun en wees op een niet-openbaar onderdeel van het Poolse hulppakket voor de verdediging tegen Russische aanvallen, met name voor de bescherming van Kyiv. Hij noemde daarbij expliciet 20mm-luchtafweerammunitie en zei dat Oekraïneinmiddels bij diverse Europese landen aanklopt voor dergelijke hulp. Volgens Zelensky raakten die dag 52 mensen gewond door Russische aanvallen die een winkel, een farmaceutische fabriek en logistieke voorzieningen troffen; de Russische zijde gebruikt voortdurend Shahed-drones.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

De Oekraïense berichtgeving legt de nadruk op de dankbaarheid van Zelensky en op de hint over niet-openbare Poolse hulp die specifiek gericht is op de verdediging van Kyiv. Het citaat van Zelensky dat een deel van deze hulp tussen hen beiden moet blijven, wordt uitgespeeld om de verstandhouding te presenteren als een intieme, op vertrouwen gebaseerde partnerschap. Daarnaast verbinden de artikelen de ontmoeting met bredere Poolse veiligheidsmaatregelen, zoals de levering van Patriot-raketten, aanpassingen in de Poolse luchtafweerprocedures sinds 1 oktober en de versterking van de militaire aanwezigheid in het Poolse woiwodschap Lublin.

Achtergrond

De Oekraïens-Poolse betrekkingen waren eerder onder spanning komen te staan door historische meningsverschillen over onder meer de activiteiten van de UPA en de Volhynië-tragedie. De Poolse president Karol Nawrocki trok de Orde van de Witte Adelaar, die aan Zelensky was toegekend, in; Zelensky stuurde de onderscheiding per post terug. Daarna vermeed hij aanvankelijk Poolse luchthavens voor buitenlandse reizen. Op 14 oktober, op weg naar Londen, gebruikte hij voor het eerst sinds juni weer de Poolse luchthaven Rzeszów, een mogelijk teken van dooi.

Sommige Poolse politici, onder wie PiS-leider Jarosław Kaczyński en voormalig defensieminister Mariusz Błaszczak, hebben gedreigd de EU-toetreding van Oekraïne te blokkeren. De Poolse autoriteiten benadrukken echter dat historische meningsverschillen de defensieve steun aan Oekraïne niet in de weg mogen staan, omdat het vermogen van Oekraïne om Russische agressie te weerstaan samenvalt met het eigen veiligheidsbelang van Polen. Polen heeft al eerder besloten een partij Patriot-raketten aan Oekraïne over te dragen, wijzigde op 1 oktober zijn luchtafweerprocedures vanwege Russische luchtaanvallen op Oekraïne, en breidt zijn militaire aanwezigheid in het aan Oekraïne grenzende woiwodschap Lublin uit. In Brussel sprak Zelensky ook met NAVO-chef Mark Rutte over nieuwe luchtafweerpakketten.