VS overwegen hervatting Russisch gas door Oekraïne als onderdeel van vredesakkoord
De Trump-administratie overweegt de transitroute van Russisch gas via Oekraïne naar Europa te heropenen als economische stimulans in een mogelijk vredesakkoord met Rusland. Speciale gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner bespraken het idee met president Volodymyr Zelensky en Europese functionarissen. Het voorstel botst met het Europese energiebeleid en stuit op scherpe kritiek, met name uit Duitsland.
Hoofdpunten
- Witkoff en Kushner bespraken het heropenen van Russische gastransit via Oekraïne met Zelensky en Europese functionarissen.
- De VS ziet hervatting van het gastransit als economische prikkel voor Moskou om de oorlog te beëindigen; Oekraïne zou inkomsten uit transitrechten ontvangen.
- Het voorstel past in een breder vredesraamwerk dat ook de relatie tussen Rusland en de NAVO, veiligheidsgaranties en territoriale kwesties omvat.
- Europese onderhandelaars reageerden negatief; Duitsland is de luidste tegenstander en was vóór 2022 de grootste afnemer van Russisch gas.
- Op 16 oktober schorste Trump de sancties tegen de grootste kopers van Russische olie en gas, verwijzend naar Amerikaanse nationale belangen.
- Een bron noemde herstart van Nord Stream 2 bij een vredesakkoord 'de eenvoudigste stap'; het Witte Huis ontkende dat het onderwerp recent is besproken.
Waarom dit belangrijk is
Het voorstel zou jarenlang door de VS gesteund Europees beleid om zich van Russische energie los te weken, terugdraaien. Het plaatst inkomsten uit Russisch gas als mogelijke vredesprikkel in plaats van als sanctiemiddel. De maatregel valt samen met de opschorting door Trump van verplichte sancties tegen kopers van Russische olie en gas, wat de druk op Moskou verder verlicht. Het meningsverschil met Duitsland — voor de oorlog de grootste afnemer — vergroot de spanningen binnen het Westen over de koers naar Moskou.
Wat er is gebeurd
De Trump-administratie onderzoekt de hervatting van Russisch gastransit via Oekraïne naar Europa als onderdeel van een mogelijk vredesakkoord. Speciale gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner bespraken het idee met president Volodymyr Zelensky en Europese functionarissen. Washington ziet hervatting van het transit als economische stimulans die Rusland kan bewegen de oorlog te beëindigen, terwijl Oekraïne inkomsten uit transitrechten zou ontvangen. De hervatting wordt overwogen binnen een breder langetermijnakkoord dat ook de relatie tussen Rusland en de NAVO, veiligheidsgaranties voor Oekraïne en territoriale kwesties kan omvatten.
Een bron meldde dat de gesaboteerde Nord Stream 2-pijpleiding eveneens ter sprake kwam in de Amerikaans-Russische contacten en noemde herstart daarvan 'de eenvoudigste stap' bij een vredesakkoord. Het Witte Huis ontkende dat het onderwerp recent is besproken. Het Witte Huis verklaarde dat de VS nauw samenwerkt met Oekraïne en Europese partners aan een alomvattend vredesvoorstel dat economische prikkels voor zowel Rusland als Oekraïne omvat.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
De internationale berichtgeving legt de nadruk op interne westerse verdeeldheid, met name de Duitse tegenstand en de positie van Berlijn dat Russisch gas Russisch blijft, ook als het via tussenpersonen wordt verkocht. De context benadrukt de tegenstelling met jaren EU-beleid om de afhankelijkheid van Russische energie te verminderen — beleid dat eerder door Washington werd gesteund. Daarnaast wordt gewezen op de binnenlandse politieke druk in Duitsland van de AfD, die in peilingen rond de 30% staat en openlijk pleit voor de terugkeer van Russisch gas om de inflatie te bestrijden.
Waar de berichtgeving verschilt
Een meningsverschil betreft de vraag of Nord Stream 2 recent in Amerikaans-Russische contacten is besproken. Volgens een bron werd de pijpleiding — die na sabotage buiten gebruik is — ter sprake gebracht en zou herstart ervan bij een vredesakkoord 'de eenvoudigste stap' zijn. Het Witte Huis ontkende dat het onderwerp onlangs is besproken. Dit verschil komt naar voren in de vier Oekraïense bronnen in dit artikel.
Achtergrond
Vóór de grootschalige Russische invasie van Oekraïne was Duitsland de grootste afzonderlijke afnemer van Russisch gas. Op 18 september ondertekende Trump HR 5334, dat de sancties op de Russische energiehandel uitbreidde. Op 16 oktober schorste Trump de oplegging van die sancties tegen de grootste kopers van Russische olie en gas, met als reden Amerikaanse nationale belangen. De Duitse AfD, die in peilingen rond de 30% staat, roept openlijk op tot de terugkeer van Russisch gas om de inflatie te beperken.