Finland en Noorwegen belden met Poetin na overleg met Zelenskyj
De Finse president Alexander Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre belden op 27 oktober met Vladimir Poetin om de oorlog in Oekraïne. De oproep was na consultatie met Volodymyr Zelenskyj goedgekeurd en verliep volgens Støre niet naar zijn zin, omdat hij geen aanwijzingen zag voor echte openheid van Poetin tot een akkoord.
Hoofdpunten
- Stubb en Støre belden op 27 oktober ongeveer 90 minuten met Vladimir Poetin.
- Zelenskyj had de oproep goedgekeurd; de onderwerpen en Oekraïense positie werden vooraf met Kiev afgesproken.
- Støre en Stubb informeerden Zelenskyj na het gesprek over de inhoud en het verloop.
- De oproep volgde op een ontmoeting in Oslo met Zelenskyj en Stephen Witkoff op 20 oktober.
- Støre zei dat de oproep hem niet overtuigde van Poetins bereidheid om een vredesakkoord te sluiten.
- Støre wilde de Europese stem versterken omdat hij vreesde dat onderhandelingen tussen de VS en Rusland de belangen van de EU en Oekraïne zouden negeren.
- Het gesprek leidde tot scherpe meningsverschillen binnen Europa over de juiste houding tegenover Moskou.
Waarom dit belangrijk is
Het gesprek liet zien dat een deel van Europa rechtstreeks invloed op de onderhandelingen over Oekraïne wil uitoefenen in plaats van buiten de onderhandelingen te blijven. Het versterkte tegelijk de discussie over wie Europa moet vertegenwoordigen en of contact met Moskou bijdraagt aan vrede. Ook belangrijk was dat de Oekraïense positie vooraf met Kiev werd afgestemd en tijdens de oproep aan Poetin werd meegedeeld.
Wat er is gebeurd
De Finse president Alexander Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre bereidden de telefonische oproep enkele maanden vooraf geheim voor. Na hun ontmoeting in Oslo op 20 oktober met Zelenskyj en Trumps afgezant Stephen Witkoff overlegden zij met Kyiv over de onderwerpen en de Oekraïense positie. Zelenskyj ondersteunde hun initiatief, waarna Stubb en Støre op 27 oktober ongeveer 90 minuten met Poetin spraken. Daarna brachten zij Zelenskyj op de hoogte. Støre oordeelde dat Poetin tijdens het gesprek rationeel was en zijn argumenten helder uiteenzette, maar de oproep veranderde zijn scepsis over diens bereidheid om een vredesakkoord te sluiten niet. Hij noemde de bereidheid om de telefoon op te nemen althans een signaal dat Poetin bereid zou kunnen zijn om aan tafel te gaan zitten.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De Oekraïense berichtgeving benadrukt dat Stubb en Støre hun onderwerpen en de Oekraïense positie vooraf met Kyiv afstemden en na de oproep bij Zelenskyj terugkwamen. Daarmee wilden de Scandinavische leiders zowel de Oekraïense belangen als de Europese stem in de onderhandelingen behouden, terwijl de Verenigde Staten en Rusland die belangen mogelijk zouden negeren.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
De internationale context wordt in verband gebracht met Tramps hernieuwde directe contacten met Poetin, het stopzetten van Amerikaanse financiële steun aan Kiev en Witkoffs contacten met Moskou. Støre twijfelde aan Trumps voorspelling dat snel een vredesakkoord zou worden ondertekend. Tegelijkertijd onderstreepten critici zoals de Estse premier Kristen Michal dat Europa volgens hen geen tussenpersoon voor een dictator moet willen zijn.
Waar de berichtgeving verschilt
Binnen Europa bestaan meningsverschillen over de vraag wie Europa in toekomstige onderhandelingen moet vertegenwoordigen en of rechtstreekse interactie met Poetin bevorderend werkt voor vrede. Ook is onduidelijk of Poetin tijdens het gesprek een historische lezing hield. Europische functionarissen ontkenden dat, terwijl Støre het bericht niet bevestigde.
Achtergrond
Stubb en Støre bereidden hun oproep enkele maanden vooraf geheim voor en zagen hem als een vervolg op hun ontmoeting in Oslo van 20 октября. Sinds Tramps terugkeer naar het Witte Huis in het begin van 2025 had hij zijn directe contacten met Poetin hernieuwd en was de Amerikaanse financiële steun aan Kyiv gestopt. Europese leiders vreesden dat onderhandelingen tussen Washington en Moskou de belangen van de EU, Oekraïne en andere Europese partners onvoldoende zouden meenemen.