Deense inlichtingendienst waarschuwt: Rusland plant sabotage bij defensiebedrijven

Waarom dit belangrijk is

De openbare waarschuwing van PET — ongebruikelijk voor de normaal gesloten Deense inlichtingendienst — geeft aan dat de dreiging als concreet en urgent wordt beoordeeld. De doelwitten zijn direct gelinkt aan militaire steun aan Oekraïne, waardoor de sabotagecampagne een directe bedreiging vormt voor de westerse wapenleveringen aan Kyiv. De inzet van online werving van gewone burgers die zich niet bewust zijn van hun rol voor Moskou, wijst op een verbreding van hybride methoden. De waarschuwing past in een patroon van vermoedelijke Russische sabotage in Europa, van Leipzig/Halle en Polen tot Zweden en Slowakije.

Wat er is gebeurd

Op donderdag 3 september maakte de Deense veiligheids- en inlichtingendienst PET via de krant Berlingske openbaar dat de Russische inlichtingendiensten concrete sabotage plannen voorbereiden tegen Deense defensiebedrijven. Het hoofd van de contraspionagedivisie, Emil Græsholm, leidde de waarschuwing in en stelde dat de dreiging specifiek genoeg was om openlijk te communiceren. Voorrang krijgen bedrijven die betrokken zijn bij militaire steun aan Oekraïne; als mogelijke sabotagemethoden noemde PET brandstichting.

PET beschikt volgens eigen zeggen over concrete voorbeelden van Russische wervingspogingen onder Deense burgers via sociale media en online- of spelplatformen. Geworven personen krijgen taken als het fotograferen of filmen van bedrijven en infrastructuur, vaak zonder te beseffen dat ze voor de Russische inlichtingendiensten werken. Græsholm riep defensiebedrijven op hun beveiligingsmaatregelen te versterken en burgers verdachte verzoeken te melden. De dienst verwacht dat de dreiging verder zal groeien in omvang en complexiteit, en dat Rusland naast Deense ook andere Europese defensiebedrijven viseert.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

Alle zeven bronpublicaties zijn Oekraïens-talig en benaderen de Deense waarschuwing eenduidig vanuit de invalshoek van de Oekraïense militaire steun. De Oekraïense media kaderen de Russische werving van Deense burgers als onderdeel van een bredere campagne om defensieleveringen aan Oekraïne stop te zetten en verdere westerse steun te ontmoedigen. Ze verbinden de waarschuwing expliciet met recente vermoedelijke Russische sabotage-incidenten in Europa — de drone met explosieven bij een Oekraïense An-124 op luchthaven Leipzig/Halle, de brand bij een Poolse dronefabriek, de Zweedse veiligheidsraad en de verijdelde aanslag in Slowakije — en schetsen zo een beeld van een gecoördineerde Russische hybride campagne tegen de militaire steun aan Oekraïne.

Achtergrond

Denemarken levert sinds 2022 wapens aan Oekraïne en heeft de eigen defensie-industrie uitgebreid, waardoor Deense defensiebedrijven een logisch doelwit vormen voor Moskou. In juni 2026 kondigde het Deense ministerie van Defensie het 30e steunpakket aan Oekraïne aan, ter waarde van circa 4,4 miljard kronen (590 miljoen euro). Sinds 2022 is de totale Deense militaire steun aan Kyiv uitgekomen op ongeveer 76,8 miljard kronen (meer dan 10 miljard euro).

Eind augustus werd op de Duitse luchthaven Leipzig/Halle een drone met een explosieve lading ontdekt naast een Oekraïense An-124; de federale politie defuseerde het toestel. Op 1 september beschuldigde de Duitse regering Rusland openlijk van deze hybride aanval en kondigde tegenmaatregelen aan, waaronder de sluiting van het Russische consulaat-generaal in Bonn en het 'Russisches Haus' in Berlijn. Duitsland identificeerde twee verdachten — een in Rusland geboren man met een Lets paspoort en een in Belarus geboren man met een Russisch paspoort. Na het Duitse optreden riep Zweden zijn Nationale Veiligheidsraad bijeen, noemde de Poolse premier Donald Tusk een brand bij een Poolse dronefabriek sabotage, en meldde de Slowaakse politie dat een aanslag bij een dronefabriek was verijdeld. The Telegraph schreef dat Rusland ook bendes rekruteert voor sabotage bij Europese defensiebedrijven.