Deense inlichtingendienst: Rusland voert sabotage uit tegen Deense bedrijven die aan Oekraïne leveren
De Deense veiligheids- en inlichtingendienst PET heeft op 7 oktober in Kopenhagen bekendgemaakt dat Rusland een sabotagecampagne is begonnen tegen Deense bedrijven die goederen aan Oekraïne leveren. Volgens de PET-analyst Josefine Christensen gaat het om een significante escalatie van de hybride oorlogsvoering van Moskou, die zich nu richt op productie die direct invloed heeft op het front.
Hoofdpunten
- PET-analyst Josefine Christensen verklaarde op 7 oktober op een interne veiligheidsconferentie in Kopenhagen dat Rusland sabotageoperaties is begonnen tegen Deense bedrijven die aan Oekraïne leveren.
- Christensen omschreef de verschuiving als een significante escalatie van de hybride oorlogsvoering van Moskou.
- In het voorjaar was er volgens PET veel Russische planning maar weinig uitvoering; begin van de zomer nam het aantal uitgevoerde operaties sterk toe.
- Rusland zou tot de conclusie zijn gekomen dat eerdere grootschalige aanvallen de steun van NAVO-landen aan Oekraïne niet hebben afgeschrikt.
- Moskou houdt politieke controle over de operaties, maar de operationele durf op de grond neemt toe, aldus PET.
- Rusland probeert doelen met directe invloed op het front te raken, met name wapenproductie.
- Volgens PET gebruikt Rusland steeds vaker ongetrainde tussenpersonen, waaronder daklozen en drugsverslaafden, geronseld via Telegram en sociale media; de rekrutering begint vaak met eenvoudige taken als verkenning of fotograferen.
Waarom dit belangrijk is
Een NAVO-lidstaat heeft openlijk Rusland beschuldigd van het voeren van een sabotagecampagne op eigen grondgebied, gericht tegen bedrijven in de defensieleveringsketen aan Oekraïne. De Deense inlichtingendienst beschouwt de verschuiving — van planning naar daadwerkelijke operaties in de vroege zomer, en naar doelen met directe frontinvloed — als een belangrijke escalatie van de hybride oorlogvoering. Het gebruik van ongetrainde tussenpersonen, geronseld via sociale media, verlaagt de drempel voor sabotage verder. De verklaring past in een bredere reeks vermeende Russische sabotage- en hybride incidenten in Europa, van Denemarken en Duitsland tot Estland en Polen.
Wat er is gebeurd
Op 7 oktober sprak Josefine Christensen, lead analyst bij de Deense veiligheids- en inlichtingendienst PET, op een interne veiligheidsconferentie in Kopenhagen. Zij stelde dat Rusland een sabotagecampagne is begonnen tegen Deense bedrijven die goederen aan Oekraïne leveren, en sprak van een significante escalatie van de hybride oorlogsvoering van Moskou. Volgens PET was er in het voorjaar veel Russische planning maar weinig uitvoering; begin zomer nam het aantal uitgevoerde operaties sterk toe. Rusland zou hebben vastgesteld dat eerdere grootschalige aanvallen de westerse steun aan Oekraïne niet hebben afgeschrikt en probeert nu doelen met directe frontinvloed te treffen, in het bijzonder de wapenproductie. Moskou behoudt politieke controle, terwijl de operationele durf op de grond toeneemt. PET stelt verder dat Rusland steeds vaker ongetrainde tussenpersonen inzet — onder wie daklozen en drugsverslaafden — die via Telegram en sociale media worden geronseld. De rekrutering begint doorgaans met eenvoudige taken als verkenning of fotograferen en escaleert naar feitelijke sabotage. Christensen merkte op dat Rusland bij falen steeds een nieuwe tussenpersoon op de taak zet totdat de operatie slaagt. De Russische ambassade in Kopenhagen verwierp de beschuldigingen als ongegrond.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De Oekraïense berichtgeving over de Deense verklaring is eenduidig: alle in het bronnenmateriaal opgenomen media zijn Oekraïens-talig en plaatsen Denemarken nadrukkelijk als leverancier van goederen, defensiematerialen of wapens aan Oekraïne. De doelwitten van de vermeende Russische sabotage worden zo geframed als onderdeel van de Oekraïense defensieleveringsketen. Daarnaast benadrukken de Oekraïense media de eigen waarschuwing van begin oktober van de Hoofdinlichtingendirectie van het Oekraïense Ministerie van Defensie aan EU- en NAVO-lidstaten over de voorbereiding van Russische sabotage op hun grondgebied. De koptitels benadrukken dat de bedreiging specifiek gericht is op de Oekraïense defensieleveringsketen.
Waar de berichtgeving verschilt
Volgens de synthese is er één duidelijk meningsverschil: de Russische ambassade in Kopenhagen heeft de beschuldigingen van PET afgedaan als ongegronde claims van de Deense autoriteiten. PET en andere Westerse inlichtingendiensten schrijven de sabotagecampagne daarentegen openlijk toe aan Russische diensten. De Oekraïense media die over de zaak berichten volgen de lezing van PET.
Achtergrond
De verklaring van PET past in een reeks recente vermeende Russische sabotage- en hybride incidenten in Europa. In september 2025 leidden dronewaarnemingen tot verstoringen van het luchtverkeer op zes Deense luchthavens, waaronder Kopenhagen, kort voor een EU-top; premier Mette Frederiksen sprak van een hybride aanval. Begin september waarschuwde Emil Grøsholm, hoofd van de contraspionage van de Deense politie-inlichtingendienst, al voor de voorbereiding van Russische sabotage tegen Deense defensiebedrijven die betrokken zijn bij militaire steun aan Oekraïne. Op 24 september zei de hoogste NAVO-commandant in Europa, generaal Alexus Grynkewich, dat het bondgenootschap de uitwisseling van inlichtingen opvoert in reactie op een reeks incidenten die vermoedelijk met Rusland samenhangen; dezelfde dag meldde de Deense militaire inlichtingendienst een "klein maar groeiend" risico dat Rusland de komende maanden een beperkte militaire aanval op een buurland van de NAVO zal lanceren. Op 5 oktober waarschuwde BND-chef Martin Jäger dat Duitsland riskeert in een gewapend conflict te worden meegetrokken door de "schaduworlog" van Rusland tegen Europese democratieën. Tot de genoemde incidenten behoren een drone-aanslag op Leipzig/Halle Airport in augustus — in verband gebracht met de aan de Russische militaire inlichtingendienst gelieerde Rus Oleg Levushkin — en de brandstichting bij het defensiebedrijf Milrem Robotics in Tallinn in de nacht van 15 augustus, die door Estland formeel aan Russische diensten is toegeschreven.