Chefs van Europese inlichtingendiensten waarschuwen voor toenemende Russische sabotage in Europa
De hoofden van de inlichtingendiensten van Tsjechië, Letland en Zweden zeiden in interviews met die krant dat de Russische sabotagecampagne in Europa de komende maanden waarschijnlijk zal intensiveren. Over de kans op een Russische invasie van NAVO-grondgebied lopen hun beoordelingen uiteen.
Hoofdpunten
- De drie chefs van de inlichtingendiensten van Tsjechië (BIS), Letland (VDD) en Zweden verwachten dat de Russische sabotagecampagne in Europa de komende maanden zal toenemen.
- De Tsjechische BIS-chef Michal Koudelka acht een beperkte Russische invasie van een NAVO-land of valse-vlag-provocaties mogelijk binnen 'maanden, niet jaren'.
- De Letse VDD-chef Normunds Mežvietks zegt geen tekenen van een aanstaande Russische aanval te zien.
- De Zweedse militaire inlichtingenchef Thomas Nilsson ziet geen aanwijzingen dat Moskou serieus bereid is te onderhandelen over een einde aan de oorlog in Oekraïne.
- Nilsson bestempelde het incident met een explosieve drone op de luchthaven van Leipzig, dat de Duitse autoriteiten aan Russische inlichtingendiensten toeschrijven, als een 'keerpunt'.
- Nilsson noemde als doelen van de Russische sabotage: vermindering van de steun aan Oekraïne, het verdelen van de NAVO en het intimideren van de Europese bevolking.
- Mežvietks stelde dat Rusland overgaat van chaotische sabotage en brandstichting naar aanvallen op specifieke objecten die verband houden met westerse steun aan Oekraïne.
Waarom dit belangrijk is
Drie vooraanwijzen Europese inlichtingenchefs waarschuwen openlijk voor een escalerende Russische sabotagecampagne die gericht is op Europese staten die Oekraïne steunen. Tegelijk verschillen zij van mening over de kans dat Rusland daadwerkelijk een NAVO-land zal binnenvallen, wat de onzekerheid over de Russische intenties op korte termijn onderstreept. De genoemde Russische doelen — vermindering van de westerse steun aan Oekraïne, het verdelen van de NAVO en het intimideren van de Europese bevolking — raken direct aan de veiligheid van zowel Europa als Oekraïne.
Wat er is gebeurd
De hoofden van de Tsjechische Security Information Service (BIS), de Letse State Security Service (VDD) en de Zweedse militaire inlichtingen- en veiligheidsdienst gaven in de afgelopen week afzonderlijke interviews aan The Guardian over de dreiging vanuit Rusland. Alle drie verwachten dat de Russische sabotagecampagne in Europa de komende maanden zal toenemen. De Tsjechische chef Michal Koudelka achtte een Russische inval in een NAVO-land, valse-vlag-provocaties of een grootschalige beïnvloedingscampagne mogelijk binnen 'maanden, niet jaren' en beschreef de huidige Russische aanpak als 'escalatie om te de-escaleren'. De Letse chef Normunds Mežvietks zei geen tekenen van een aanstaande aanval te zien, maar erkende voorbereidingen voor meer beslissende acties en wees op een verschuiving van chaotische sabotage naar aanvallen op specifieke objecten die verband houden met westerse steun aan Oekraïne. De Zweedse chef Thomas Nilsson zag geen tekenen dat Moskou serieus bereid is tot echte onderhandelingen over een einde aan de oorlog in Oekraïne en noemde het incident met een explosieve drone op de luchthaven van Leipzig — door Duitse autoriteiten toegeschreven aan Russische inlichtingendiensten — een 'keerpunt'.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Oekraïense media leggen de nadruk op de waarschuwingen van de drie diensthoofden over de escalerende Russische sabotagecampagne in Europa, met name de risico's van Russische provocaties tegen NAVO-landen die aan Rusland grenzen. Ze benadrukken de door Nilsson genoemde Russische doelen — vermindering van de steun aan Oekraïne, het verdelen van de NAVO en het intimideren van de Europese bevolking — en plaatsen de waarschuwingen in de context van recente uitspraken van de Poolse premier en de Litouwse minister van Buitenlandse Zaken over vermeende Russische hybride voorbereidingen.
Waar de berichtgeving verschilt
Michal Koudelka, hoofd van de Tsjechische BIS, beoordeelt dat een beperkte Russische invasie van een NAVO-land, valse-vlag-provocaties of een grootschalige beïnvloedingscampagne zich zou kunnen voordoen binnen 'maanden, niet jaren'. Normunds Mežvietks, hoofd van de Letse VDD, stelt daar tegenover dat zijn dienst geen tekenen van een aanstaande aanval waarneemt. De twee inlichtingenchefs geven daarmee een verschillende inschatting van de waarschijnlijkheid van een Russische invasie op NAVO-grondgebied.
Achtergrond
De interviews werden gepubliceerd door The Guardian en vonden plaats op verschillende locaties. Het incident met een explosieve drone op de luchthaven van Leipzig, dat de Duitse autoriteiten aan Russische inlichtingendiensten toeschrijven, werd door de Zweedse chef aangewezen als een 'keerpunt'. De Poolse premier Donald Tusk verklaarde op 17 september dat Rusland mogelijk hybride aanvallen met drones en raketten tegen NAVO-staten voorbereidt. De Litouwse minister van Buitenlandse Zaken Kęstutis Budrys zei op 18 september dat de Litouwse inlichtingendienst gegevens had ontvangen over de voorbereiding van een Russische hybride operatie tegen staten die Oekraïne steunen. Baltische politici, die West-Europa jarenlang bekritiseerden om een zachte houding tegenover Rusland, vragen nu om terughoudendheid in publieke uitspraken over een aanstaande invasie, uit vrees dat die hun samenlevingen en economieën kunnen schaden.