Witkoff en Kushner in Kyiv voor eerste bezoek aan Oekraïne in het kader van vredesinspanningen
De Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner hebben op 6 september voor het eerst Oekraïne bezocht in hun rol als vredesonderhandelaars. Een dag eerder spraken ze in Moskou ruim drie uur met Vladimir Poetin. In Kyiv voerden ze drie ronden gesprekken met president Volodymyr Zelensky, waarvan de laatste twee ook werden bijgewoond door nationale veiligheidsadviseurs van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland. Zelensky noemde de gesprekken "zeer inhoudelijk" en bevestigde dat een nieuwe bijeenkomst in Oekraïne-Europa-VS-formaat in de nabije toekomst zal plaatsvinden.
Hoofdpunten
- Witkoff en Kushner arriveerden op 6 september per trein in Kyiv, nadat Russische aanvallen een vliegreis onmogelijk maakten.
- Op 5 september spraken de gezanten meer dan drie uur met Poetin in Moskou; het Kremlin noemde die gesprekken "inhoudelijk, zeer openhartig en constructief".
- In Kyiv vonden drie onderhandelingsrondes plaats, waarvan de tweede en derde werden bijgewoond door nationale veiligheidsadviseurs van het VK, Frankrijk en Duitsland.
- Zelensky sprak van een "winterpakket" met luchtverdediging, energie-steun en mogelijk Amerikaans LNG, en zei dat het territoriale vraagstuk enkel op leidersniveau kan worden beslist.
- Er werd afgesproken dat een nieuwe bijeenkomst in Oekraïne-Europa-VS-formaat in de nabije toekomst zal plaatsvinden; een mogelijke trilaterale bijeenkomst Oekraïne-Rusland-VS zou snel kunnen worden aangekondigd.
Waarom dit belangrijk is
Het bezoek van Witkoff en Kushner markeert de eerste keer dat de twee Amerikaanse gezanten sinds ze een leidende rol kregen in de Amerikaanse vredesinspanningen naar Oekraïne afreizen, na maanden van stilstaande onderhandelingen. Deelname van nationale veiligheidsadviseurs van het VK, Frankrijk en Duitsland aan de latere rondes verbreedde het diplomatieke format boven een bilaterale spoor VS-Rusland. Zelensky kondigde een akkoord aan voor een nieuwe bijeenkomst in Oekraïne-Europa-VS-formaat, en de Amerikanen zeiden dat een trilaterale bijeenkomst Oekraïne-Rusland-VS binnenkort kan worden aangekondigd. Trump zou naar verluidt op 7 september telefonisch overleg voeren met Poetin en Zelensky.
Wat er is gebeurd
De Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner arriveerden op 6 september per trein in Kyiv voor hun eerste bezoek aan Oekraïne in hun rol als vredesonderhandelaars. Een dag eerder hadden zij in het Kremlin meer dan drie uur met de Russische president Vladimir Poetin gesproken. Op het station in Kyiv werden zij verwelkomd door leden van de Oekraïense onderhandelingsgroep, waaronder het hoofd van de presidentiële administratie Kyrylo Boedanov, eerste plaatsvervangend chef Serhiy Kyslytsya, het hoofd van de buitenlandse inlichtingendienst Roestem Oemerov en fractieleider van "Sluha narodu" Davyd Arachamiya. Zelensky ontmoette de gezanten op het Sofivskiplein, waarna een korte rondleiding in de Sint-Sofiakathedraal volgde. Rond 14:20 begonnen de onderhandelingen, die in drie rondes werden gevoerd. Nationale veiligheidsadviseurs van het VK, Frankrijk en Duitsland sloten bij de tweede en derde ronde aan. Zelensky omschreef de gesprekken als "zeer inhoudelijk". Thema's waren onder meer een "winterpakket" met luchtverdediging, energie-steun en mogelijk gebruik van Amerikaans LNG, veiligheids- en economische garanties, wederopbouw en het territoriale vraagstuk. Zelensky bevestigde een akkoord over een nieuwe bijeenkomst in Oekraïne-Europa-VS-formaat in de nabije toekomst. Het Witte Huis noemde de gesprekken in Moskou "inhoudelijk" en kondigde aan dat de volgende stappen de komende weken bekendgemaakt zullen worden. Het Kremlin had voorafgaand aan het bezoek een pauze van drie dagen op aanvallen op Kyiv aangekondigd; Zelensky verklaarde dat Oekraïne had aangeboden gedurende die periode geen aanvallen op Moskou uit te voeren.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Oekraïense bronnen leggen sterk de nadruk op de stem van president Zelensky en de Oekraïense onderhandelingsgroep. Zij benadrukken de constructieve houding van Oekraïne, de voorbereiding van voorstellen, de paraatheid om in meerdere formaten te praten (bilateraal, trilateraal, Oekraïne-Europa-VS) en Zelensky's typering van de gesprekken als "zeer inhoudelijk". Veel aandacht gaat uit naar het "winterpakket" (luchtverdediging, energie, LNG), de versterking van Oekraïens positie op het slagveld in de afgelopen 10-12 maanden en het feit dat het Donbas-vraagstuk de kern van de oorlog is. Ook krijgen de symbolische details van het bezoek veel ruimte: de treinreis, de ontvangst op het Sofivskiplein, het bezoek aan de Sint-Sofiakathedraal en Zelensky's T-shirts met de tekst "Kyiv regime". De door Poetin geuite "achterliggende oorzaken" (opgeven NAVO-ambities, ontwapening) worden als maximalistisch en onaanvaardbaar bestempeld.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
Internationale media (Reuters, AP, Bloomberg, FT, Axios, BBC) richten zich sterk op de procedure: eerst Moskou, daarna Kyiv, een driesporenformat met deelname van E3-adviseurs, en de mogelijkheid van een aanstaande trilaterale bijeenkomst. Westerse berichtgeving wijst nadrukkelijker op de kloof tussen de twee partijen: bronnen tegenover Bloomberg en Reuters schetsen de gesprekken in Moskou als zonder doorbraak, met verhardende Russische eisen en de overtuiging van Poetin dat hij nog meer Oekraïens grondgebied kan veroveren, mogelijk inclusief de Donbas tegen eind 2026. De Amerikaanse zijde (Witkoff, Kushner, het Witte Huis, Trump) benadrukt Trumps "vredesidee", een "vredespakket" en de noodzaak tot compromis van beide partijen. Internationale media besteden ook aandacht aan Trumps verwachte telefoongesprekken met Poetin en Zelensky op 7 september en aan analyses die wijzen op een mogelijk diplomatiek venster in het voorjaar van 2026.
Waar de berichtgeving verschilt
De gebeurtenissen van 5-6 september worden in de meeste Oekraïense en westerse bronnen in 2025 geplaatst, maar een aantal artikelen dateert het bezoek op 6 september 2026. Dit jaartalverschil is binnen de aangeleverde feiten niet opgelost.
Achtergrond
De Amerikaanse president Donald Trump maakte een einde aan de oorlog tussen Rusland en Oekraïne tot prioriteit bij zijn aantreden in januari 2025, maar de onderhandelingen lagen stil door de oorlog tussen de VS en Israël tegen Iran. Trilaterale vredesbesprekingen tussen Oekraïne, de VS en Rusland staan al sinds eind februari op pauze. Een eerder gepland bezoek van Witkoff en Kushner aan Kyiv in augustus werd uitgesteld vanwege geïntensiveerde Russische aanvallen. Het Oekraïense luchtruim is sinds de start van de grootschalige Russische invasie in 2022 gesloten voor burgerluchtvaart, wat verklaart waarom westelijke functionarissen normaal per trein naar Kyiv reizen.