Commandant Oekraïense F-16-eskader bevestigt tekort aan lucht-luchtraketten
De commandant van een Oekraïens F-16-eskader, met de roepnaam Phantom, heeft in een interview met de Amerikaanse zender Newsmax verklaard dat Oekraïne een ernstig tekort heeft aan lucht-luchtraketten van het type AIM-9 en AIM-120. Piloten zouden hun raketten moeten rantsoeneren en tijdens sommige gevechtsmissies Russische luchtdreigingen uitsluitend met het ingebouwde 20mm-kanon van de F-16 bestrijden. Een fragment van het interview werd op 16 september verspreid door de Luchtmacht van Oekraïne.
Hoofdpunten
- Commandant van F-16-eskader 'Phantom' bevestigt een kritiek tekort aan AIM-9- en AIM-120-lucht-luchtraketten.
- Piloten rantsoeneren hun raketten en schieten in sommige missies Russische luchtdreigingen alleen met het ingebouwde 20mm M61A1 Vulcan-kanon neer.
- Phantom deed de uitspraken in een interview met de Amerikaanse zender Newsmax; de Luchtmacht van Oekraïne verspreidde een fragment op 16 september.
- Ook de voorraad Patriot-luchtafweerraketten is onvoldoende.
- Phantom vraagt om meer leveringen of een vergunning om de raketten zelf te produceren.
- Een eerder incident mei 2025: een piloot moest zich redden met de schietstoel na gebruik van het boordkanon.
Waarom dit belangrijk is
De verklaring komt van de commandant van Oekraïnes F-16-eskader zelf en is daarmee een autoritatieve bevestiging van een munitietekort dat tot nu toe alleen door buitenlandse media was gemeld. Het gebruik van het 20mm-kanon tegen luchtdoelen — inclusief kleine, langzame drones, soms 's nachts — is een riskant noodmiddel dat al tot incidenten met schietstoelgebruik heeft geleid. Het tekort reikt verder dan F-16-raketten en raakt ook Patriot-luchtafweerraketten, wat wijst op bredere druk op Oekraïnes luchtafweer- en lucht-luchtketen. Phantom vraagt westerse partners openlijk om versnelde leveringen of een productievergunning, waarmee het onderwerp direct op de agenda van bondgenootschappelijke besprekingen komt te staan.
Wat er is gebeurd
Op 16 september verspreidde de Luchtmacht van Oekraïne een fragment van een interview dat de commandant van een F-16-eskader, met de roepnaam Phantom, gaf aan de Amerikaanse zender Newsmax. Daarin bevestigt Phantom dat Oekraïne een ernstig tekort heeft aan lucht-luchtraketten van het type AIM-9 en AIM-120, de wapens die de F-16 onder andere inzet tegen Russische drones met straalmotor. Door het tekort moeten piloten hun raketten rantsoeneren, en in een deel van de gevechtsmissies bestrijden ze Russische luchtdreigingen uitsluitend met het ingebouwde 20mm zesloops M61A1 Vulcan-kanon. Phantom riep daarnaast op tot meer leveranties van lucht-luchtraketten én Patriot-luchtafweerraketten, ofwel via versnelde leveringen, ofwel via een vergunning voor Oekraïne om deze wapens zelf te produceren. Een vliegtuig zonder bewapening is volgens hem 'een instrument dat geen zin heeft'. De Luchtmacht van Oekraïne publiceerde het fragment op 16 september; de Newsmax-journalist Shelby Wilder had op 3 september al uit een gesprek met een hoge Oekraïense luchtmachtofficier gemeld dat F-16-piloten op sommige dagmissies uitsluitend op hun boordkanon vertrouwden.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
De internationale inkadering in de beschikbare bronnen blijft beperkt tot het Newsmax-interview zelf en de eerdere berichtgeving van het gespecialiseerde medium War Zone. Beide leggen de nadruk op de operationele noodgreep van het inzetten van het F-16-boordkanon en op de extra risico's daarvan, met name bij het bestrijden van kleine, langzame luchtdoelen en bij nacht. De Oekraïense mediaberichtgeving vertaalt deze signalen in een direct beroep op westerse partners voor leveringen of een productievergunning.
Achtergrond
Op 3 september meldde Newsmax-journalist Shelby Wilder, op basis van een gesprek met een hoge Oekraïense luchtmachtofficier, een acuut tekort aan lucht-luchtraketten voor F-16's en het gebruik van uitsluitend boordkanonnen op sommige dagmissies. Volgens die bron telden Oekraïense militairen 'de uren en minuten' tot nieuwe raketleveringen de grens overkwamen. Op 14 september, tijdens een bezoek aan Canada, zei president Volodymyr Zelensky dat F-16's waren ingezet tegen aanvallen met door een straalmotor aangedreven drones, en noemde AIM-9- en AIM-120-raketten duur maar soms de enige manier om die drones te neutraliseren. Het gespecialiseerde medium War Zone schreef al eerder over het tekort en het gedwongen terugvallen op boordkanonnen. De F-16 is standaard uitgerust met een 20mm zesloops M61A1 Vulcan-kanon.