Oekraïens parlement ontslaat procureur-generaal Kravchenko na NABU-onthullingen
Het Oekraïense parlement heeft procureur-generaal Ruslan Kravchenko op 15 september 2026 ontslagen met een grondwettelijke meerderheid van 317 stemmen, een dag nadat hij verdenkingen had aangekondigd tegen NABU-directeur Semen Kryvonos en een persoon dicht bij het hoofd van de SAP, en vervolgens Oekraïne had verlaten. President Zelensky schorste hem diezelfde avond al en ondertekende zijn ontslag dezelfde dag als de parlementsstemming. De zaak draait om operatie "Carthago" van NABU en SAP, die een corruptieschandaal blootlegt binnen het kantoor van de procureur-generaal zelf.
Hoofdpunten
- Kravchenko diende op 7 september 2026 zijn ontslag in als procureur-generaal
- 14 september: Kravchenko kondigde verdenkingen aan tegen NABU-directeur Kryvonos en een persoon dicht bij SAP-hoofd Klymenko
- Dezelfde avond schorste president Zelensky hem en publiceerde het kantoor van de procureur-generaal een weerlegging dat geen verdenking rechtsgeldig was betekend
- 15 september: de Verkhovna Rada ontsloeg Kravchenko met 317 stemmen voor; Zelensky ondertekende het ontslagbesluit
- Kravchenko verliet Oekraïne in de nacht van 14 september in een dienstauto, met een dienstreis via Litouwen naar Frankrijk voor vermeende PACE-verhoren
- NABU en SAP voerden op 15 september een huiszoeking uit bij Lesia Karnauch, voormalig adjunct van Kravchenko en voormalig waarnemend hoofd van de Belastingdienst
- President Zelensky benoemde Anton Kovalsky, hoofd van de oblast-procureur van Chmelnytsky, tot waarnemend procureur-generaal
Waarom dit belangrijk is
Het ontslag markeert een openlijke breuk tussen het kantoor van de president en het hoofd van de Oekraïense procureur-generaal, op een moment dat operatie "Carthago" het Openbaar Ministerie zelf als broeinest van corruptie blootlegt. De opvolgingskwestie raakt direct aan de EU-toetredingsverplichting om een concurrerende benoemingsprocedure met internationale experts in te voeren, en daarmee aan de rechtsstaat- hervormingen die Brussel van Kyiv eist.
Wat er is gebeurd
Op 7 september 2026 diende procureur-generaal Ruslan Kravchenko zijn ontslag in na berichten over mogelijke betrokkenheid bij corruptieschema's. In de nacht van 13 op 14 september verliet hij Oekraïne per dienstauto via Litouwen, met een dienstreis van vijf dagen naar Frankrijk, ogenschijnlijk voor PACE-verhoren — zijn naam stond echter niet op de PACE-agenda. Op 14 september kondigde hij verdenkingen aan tegen NABU-directeur Semen Kryvonos wegens vermeende vervalsing van documenten en tegen een persoon dicht bij SAP-hoofd Oleksandr Klymenko. Kryvonos noemde de zaak verzonnen en zei dat hem geen verdenking was betekend; NABU sprak van een voortzetting van een aanval op anticorruptie-organen. Diezelfde avond schorste president Zelensky Kravchenko per decreet en publiceerde het kantoor van de procureur-generaal een weerlegging: geen verdenking was rechtsgeldig betekend, juridische gronden ontbraken en de ERDR-registraties waren geschrapt. Op 15 september stemde de Verkhovna Rada met 317 stemmen voor zijn ontslag; Zelensky tekende het decreet dezelfde dag. Op 15 september vielen NABU en SAP ook binnen bij Lesia Karnaukh, voormalig adjunct van Kravchenko en voormalig waarnemend hoofd van de Belastingdienst; de regering had haar bevoegdheden al op 14 september beëindigd. Anton Kovalsky, hoofd van de procureursof Chmelnytsky, werd benoemd tot waarnemend procureur-generaal.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De Oekraïense berichtgeving legt het zwaartepunt bij de confrontatie tussen de Bankova (presidentieel kantoor) en de anticorruptie-infrastructuur. Politicoloog Volodymyr Fesenko schetst een anticiperende strategie van de Bankova: afstand nemen van Kravchenko, zijn vlucht faciliteren als veiligheidsgarantie, en indirect zijn aanvallen op NABU en SAP steunen via een "procureur in ballingschap". Fesenko meent dat de aankondiging van de verdenking tegen Kryvonos tegelijk met Kravchenko's vertrek een eigen initiatief was dat de plannen van de Bankova doorkruiste. Darija Kalenjoek van het Anticorruptiecentrum (TsPK) gaat verder en suggereert dat Kravchenko bewust is laten vertrekken om de voorbereide verdenkingen vanuit het buitenland te uiten. De berichtgeving beklemtoont de EU-toetredingsverplichting om een concurrerende benoemingsprocedure met internationale experts in te voeren, eerder dan de identiteit van de volgende kandidaat.
Waar de berichtgeving verschilt
Bronnen zijn het oneens of er daadwerkelijk een verdenking is betekend aan NABU-directeur Kryvonos: Kravchenko kondigde die op 14 september aan, Kryvonos zelf ontkende dat, en het kantoor van de procureur-generaal stelde later dat er geen rechtsgeldige betekening was geweest en dat de ERDR-registraties waren geschrapt. Over Kravchenko's vertrek lopen de versies uiteen tussen een nacht vóór 14 september en de dag 14 september zelf. Daarnaast verschilt de inschatting: Fesenko acht de door de Bankova gecoördineerde variant plausibel maar ziet het gelijktijdige aankondigen van de verdenking als Kravchenko's eigen initiatief, terwijl Kalenjoek stelt dat Kravchenko bewust is laten vertrekken om de aanval vanuit het buitenland voort te zetten.
Achtergrond
Operatie "Carthago" werd uitgevoerd door NABU samen met de SAP en onthulde een corruptieschema waarbij medewerkers van het kantoor van de procureur-generaal betrokken zijn, onder wie plaatsvervangend hoofd van de afdeling Internationale Samenwerking Serhi Kropyva. Kravchenko, de jongste procureur-generaal ooit in Oekraïne, is de vierde tijdens het presidentschap van Zelensky wiens aftreden eindigde buiten de landsgrenzen, na Riaboshapka, Venediktova en Kostin. Oekraïne heeft zich in het kader van de EU-toetreding en de beloften sinds 2014 verplicht tot een concurrerende benoemingsprocedure via de Hoge Raad voor Justitie, met een beslissende stem van internationale experts; de regering had op het moment van publicatie nog geen eigen wetsvoorstel ingediend. Lesia Karnaukh, voormalig adjunct van Kravchenko en voormalig waarnemend hoofd van de Belastingdienst, werd op 14 september door de regering ontheven en op 15 september door NABU/SAP doorzocht.