Ontslagen Oekraïens hoofdparket-generaal Kravchenko na afloop buitenlandse reis niet teruggekeerd
Voormalig hoofdparket-generaal Ruslan Kravchenko heeft zich op 21 september niet bij het kantoor van het parket-generaal gemeld, nadat zijn zelf goedgekeurde vijfdaagse buitenlandse dienstreis naar Parijs op 18 september was afgelopen. Hij was een week eerder al door president Zelensky geschorst en op 15 september door de Verchovna Rada ontslagen als hoofdparket-generaal; op 21 september werd hij op eigen verzoek ook uit het parket verwijderd. Het parket-generaal verklaarde geen informatie te hebben over zijn verblijfplaats.
Hoofdpunten
- Zelensky schorste Kravchenko op 14 september als hoofdparket-generaal op grond van artikel 11, lid 2 van de Oekraïense wet op de rechtstoestand in oorlogstijd.
- De Verchovna Rada stemde op 15 september in met zijn ontslag als hoofdparket-generaal; de president ondertekende het bijbehorende decreet.
- Zijn zelf goedgekeurde dienstreis naar Parijs van vijf dagen begon op 13 september en eindigde officieel op 18 september.
- Op 21 september diende Kravchenko een schriftelijk verzoek tot ontslag uit de parketorganen in; waarnemend hoofdparket-generaal Anton Kovalski tekende dezelfde dag het ontslagbevel.
- Het parket-generaal verklaarde niet te weten of Kravchenko naar Oekraïne is teruggekeerd of waar hij zich bevindt.
- Op de ochtend van 14 september maakte Kravchenko bekend dat hij een verdenking had ondertekend tegen NABU-directeur Semen Kryvonos en tegen een persoon dicht bij SAPO-hoofd Oleksandr Klymenko; het parket-generaal en NABU zeiden dat hij deze verdenking niet had ontvangen.
Waarom dit belangrijk is
De zaak is een ongebruikelijke, publieke breuk binnen het Oekraïense parket-generaal: een ontslagen hoofdparket-generaal die in het buitenland blijft terwijl anti-corruptie-instellingen en het presidentschap tegen hem optreden. Ze raakt de onafhankelijkheid van NABU en SAPO, omdat Kravchenko kort voor zijn ontslag verdenkingen ondertekende tegen de hoofden van die instanties. In opnames van de NABU/SAPO-zaak "Carthage" figureert een persoon die "Shef" wordt genoemd — een voormalig hoofd van de Belastingdienst wiens biografische gegevens overeenkomen met die van Kravchenko. De episode illustreert ook de oorlogsrechtelijke mechanismen: Zelensky gebruikte artikel 11, lid 2 van de wet op de rechtstoestand in oorlogstijd om een zittend hoofdparket-generaal te schorsen.
Wat er is gebeurd
Kravchenko, sinds juni 2025 hoofdparket-generaal, ondertekende op 13 september zelf een bevel voor een vijfdaagse buitenlandse dienstreis naar Parijs, naar eigen zeggen om deel te nemen aan een hoorzitting van het Parliamentary Network van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa over de situatie van kinderen in Oekraïne. Een PACE-woordvoerster verklaarde later dat noch Kravchenko, noch vertegenwoordigers van zijn instantie op de deelnemerslijst stonden. In de nacht van 13 op 14 september verliet Kravchenko Oekraïne via de grenspost Shehyni-Medyka; volgens sommige bronnen in een dienstvoertuig, volgens andere in een Mercedes-Benz V-Class premiumtaxi van LLC "Andreoli". Kort voor zijn vertrek, rond 01:00, weigerde hij staatstoezicht. Op de ochtend van 14 september kondigde hij aan dat hij een verdenking had ondertekend tegen NABU-directeur Semen Kryvonos (wegens vermeende vervalsing van officiële documenten en fictieve adoptie) en tegen een persoon dicht bij SAPO-hoofd Oleksandr Klymenko. Zowel het parket-generaal als Kryvonos zelf zeiden dat de verdenking niet was uitgereikt. Diezelfde dag schorste president Zelensky Kravchenko op grond van artikel 11, lid 2 van de wet op de rechtstoestand in oorlogstijd; op 15 september stemde de Verchovna Rada in met zijn ontslag en ondertekende de president het decreet. Na zijn ontslag als hoofdparket-generaal bleef Kravchenko formeel procureur binnen het parket-generaal. De officiële einddatum van zijn dienstreis was 18 september; op 21 september had hij zich niet op het werk gemeld. Het parket-generaal verklaarde niet te weten of hij naar Oekraïne was teruggekeerd of waar hij verbleef. Diezelfde 21 september diende Kravchenko een schriftelijk ontslagverzoek in bij de parketorganen, en waarnemend hoofdparket-generaal Anton Kovalski tekende het ontslagbevel. Volgens bronnen bij Oekraïenska Pravda in de rechtshandhaving had Kravchenko op 21 september de Oekraïense grens op inreis nog niet gepasseerd. Het Anti-Corruptie Actiecentrum (TsPK) stelde dat zijn vertrek uit Oekraïne alleen mogelijk was geweest met instemming en toestemming van president Zelensky.
Waar de berichtgeving verschilt
Volgens Oekraïense media bestaat er onenigheid over het vervoermiddel waarmee Kravchenko de grens overstak: eerdere berichtgeving van Oekraïenska Pravda sprak van een dienstvoertuig, latere berichtgeving wees op een Mercedes-Benz V-Class premiumtaxi (minivan van LLC "Andreoli"), hoewel het reisbevel zelf een dienstvoertuig vermeldde. Daarnaast is er onduidelijkheid of de voertuigen van het parket-generaal daadwerkelijk voor de reis zijn gebruikt: een bron binnen het parket-generaal stelde tegenover Ukrinform dat dit niet het geval was, terwijl het reisbevel en eerdere UP-berichten uitgingen van een dienstvoertuig.
Achtergrond
Kravchenko was sinds juni 2025 hoofdparket-generaal; daarvoor leidde hij van december 2024 tot juni 2025 de Oekraïense Belastingdienst. Op 4 september voerden NABU en SAPO doorzoekingen uit in de kantoren van Kravchenko, zijn plaatsvervangster Maria Vdovychenko en de chef van het oblast-bestuur van Odessa, Oleg Kiper. Op 5 september maakten zij in het kader van operatie "Carthage" de ontmaskering bekend van een criminele organisatie die volgens het onderzoek werd geleid door Serhiy Kropyva, plaatsvervangend hoofd van de afdeling Internationale Juridische Samenwerking van het parket-generaal, en die gefraudeerde belcentra zou hebben beschermd. Kropyva werd op 6 september in voorlopige hechtenis genomen met een alternatieve borgsom van 120 miljoen hryvnia; op 7 september werd zijn 24-jarige partner Yelyzaveta Ivakhnenko in dezelfde zaak in bewaring gesteld. Op 7 september diende Kravchenko zijn ontslagbrief in als hoofdparket-generaal tegen de achtergrond van het Carthage-onderzoek. In opnames van die zaak komt een persoon voor die "Shef" wordt genoemd en door NABU/SAPO wordt geïdentificeerd als een voormalig hoofd van de Belastingdienst wiens patroniem "Andriyovych" overeenkomt met die van Kravchenko; Kravchenko zelf is in de zaak niet formeel als verdachte aangemerkt.