Gepubliceerd · Bijgewerkt

Zelensky benoemt Anton Kovalsky als waarnemend procureur-generaal van Oekraïne

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft op 17 september 2026 decreet nr. 946/2026 ondertekend waarmee Anton Kovalsky, hoofd van de procureursoverheid van de oblast Khmelnytskyi, wordt benoemd tot waarnemend procureur-generaal. De benoeming volgt op het ontslag van Ruslan Kravchenko, dat op 15 september door de Verkhovna Rada werd bekrachtigd met 317 stemmen voor. Het decreet is uitgevaardigd op grond van artikel 11, lid 2, van de Oekraïense wet over de rechtsregeling van de oorlogstoestand.

Hoofdpunten

  • President Zelensky ondertekende op 17 september 2026 decreet nr. 946/2026 tot benoeming van Anton Kovalsky als waarnemend procureur-generaal.
  • De benoeming is gebaseerd op deel 2 van artikel 11 van de Oekraïense wet over de rechtsregeling van de oorlogstoestand.
  • Kovalsky was sinds 1 juli 2025 hoofd van de procureursoverheid van de oblast Khmelnytskyi; daarvoor leidde hij vanaf november 2021 die van de oblast Tsjernivtsi.
  • Op 15 september ondertekende Zelensky een decreet tot ontslag van procureur-generaal Ruslan Kravchenko; dezelfde dag stemde de Verkhovna Rada in met zijn aftreden, met 317 stemmen voor.
  • Het ontslag van Kravchenko vond plaats tegen de achtergrond van een onderzoek door NABU en SAP naar een criminele organisatie binnen het kantoor van de procureur-generaal, die systematisch steekpenningen zou hebben ontvangen van frauduleuze callcentra.
  • In de nacht van 14 september verliet Kravchenko Oekraïne met een zakelijke reis als reden; volgens Ukrainska Pravda zou hij zichzelf naar Parijs hebben gestuurd voor een vijfdaags bezoek aan PACE-hoorzittingen, hoewel hij niet op de sprekerslijst stond.

Waarom dit belangrijk is

De procureursoverheid is een centrale instelling in het Oekraïense rechtshandhavingssysteem en de leiding ervan beïnvloedt onderzoeken naar corruptie en andere zaken met een hoog profiel. De benoeming van een waarnemend procureur-generaal via een oorlogswet omzeilt de gebruikelijke parlementaire goedkeuringsprocedure en maakt de functiehouder volgens Oekraïense commentatoren sterker afhankelijk van het kantoor van de president.

Wat er is gebeurd

President Volodymyr Zelensky ondertekende op 17 september 2026 decreet nr. 946/2026, waarmee Anton Kovalsky werd aangesteld als waarnemend procureur-generaal van Oekraïne. Het decreet is uitgevaardigd op grond van deel 2 van artikel 11 van de Oekraïense wet "Over de rechtsregeling van de oorlogstoestand", die de president de bevoegdheid geeft om een waarnemer aan te wijzen. Kovalsky, geboren op 12 mei 1984 in Vinnytsia, studeerde in 2011 af aan de Nationale Academie van de Procureursoverheid van Oekraïne. Hij werkte sinds 2011 in het procureurstelsel en was van september 2020 tot oktober 2021 adjunct-hoofd van de procureursoverheid van de oblast Vinnytsia, vervolgens vanaf november 2021 hoofd van die van de oblast Tsjernivtsi en sinds 1 juli 2025 hoofd van die van de oblast Khmelnytskyi. De benoeming volgt op het ontslag van Ruslan Kravchenko, dat op 15 september door de Verkhovna Rada met 317 stemmen voor was aanvaard. In de nacht van 14 september had Kravchenko Oekraïne al verlaten onder voorwendsel van een zakelijke reis; eerder die dag had hij aangekondigd dat hij een verdenking had ondertekend tegen NABU-directeur Semen Kryvonis en tegen een persoon dicht bij SAP-hoofd Oleksandr Klymenko. Het kantoor van de procureur-generaal ontkende echter dezelfde avond dat een verdenking tegen Kryvonis was geregistreerd en meldde dat de desbetreffende vermeldingen uit het ERDR waren verwijderd. Zelensky gaf te kennen dat Kravchenko naar zijn mening alleen maar ontslagen kon worden. Het ontslag vond plaats tegen de achtergrond van een onderzoek door NABU en SAP naar een criminele organisatie binnen het kantoor van de procureur-generaal, die volgens de aanklagers systematisch steekpenningen ontving van frauduleuze callcentra en vermogensbestanddelen witwaste.

Waar de berichtgeving verschilt

Bronnen zijn het oneens over de datum waarop decreet nr. 946/2026 is ondertekend: een aantal Oekraïense media, waaronder LIGA.net/LB.ua, NV, Radio Svoboda en Detektor Media, dateren het op 17 september 2026, terwijl één bron het op donderdag 19 september plaatst. Daarnaast verschillen bronnen over de datum waarop NABU en SAP de blootlegging van de criminele organisatie in het kantoor van de procureur-generaal aankondigden: Detektor Media noemt 4 september, Babel noemt 5 september.

Achtergrond

Het decreet is uitgevaardigd op grond van deel 2 van artikel 11 van de Oekraïense wet "Over de rechtsregeling van de oorlogstoestand", die de president de bevoegdheid geeft om een waarnemend procureur-generaal aan te wijzen. Kovalsky's benoeming tot hoofd van de procureursoverheid van de oblast Khmelnytskyi volgde op een schandaal in de herfst van 2024, waarbij ongeveer 50 procureurs in die oblast een arbeidsongeschiktheidsstatus bleken te hebben geregistreerd; zijn voorganger Oleksiy Oliinyk werd op 17 oktober 2024 ontslagen. Het toenmalige hoofd van de regionale medisch-sociale expertisecommissie van Khmelnytskyi, Tetjana Krupa, en haar zoon Oleksandr werden blootgelegd wegens onrechtmatige verrijking; bij doorzoekingen werden bijna 6 miljoen dollar aan contanten, luxegoederen, 30 onroerendgoedobjecten, 9 luxe auto's en buitenlandse activa in Oostenrijk, Spanje en Turkije aangetroffen. Na dat schandaal trad de toenmalige procureur-generaal Andriy Kostin in oktober 2024 af; Kravchenko werd in juni 2025 benoemd ter vervanging, na eerder van december 2024 tot juni 2025 de Staatsbelastingdienst te hebben geleid.