NABU en SAP voeren operatie ‘Carthage’ uit tegen vermeende criminele organisatie binnen het kantoor van de Oekraïense procureur-generaal
Op 4 september hebben de Oekraïense anticorruptieautoriteiten NABU en SAP een operatie aangekondigd met de codenaam ‘Carthage’ tegen een criminele organisatie die vermoedelijk wordt geleid door een functionaris van het kantoor van de procureur-generaal. De organisatie wordt verdacht van het ‘dekken’ van een netwerk van frauduleuze callcentra en van witwassen. Het kantoor van de procureur-generaal zegt volledig mee te werken en heeft de verdachte functionaris geschorst.
Hoofdpunten
- Op 4 september kondigden NABU en SAP de speciale operatie ‘Carthage’ aan tegen een criminele organisatie onder leiding van een functionaris van het kantoor van de procureur-generaal.
- De organisatie wordt verdacht van het ‘dekken’ van een netwerk van frauduleuze callcentra en van witwassen (legalisatie van vermogen).
- Volgens bronnen van Ukrainska Pravda werden NABU en SAP-Sergij Kropyva, hoofd van het cyberdepartement van het kantoor van de procureur-generaal.
- Het kantoor van de procureur-generaal liet weten de verdachte functionaris voor de duur van het vooronderzoek te schorsen en volledig binnen de wet samen te werken met de anticorruptieautoriteiten.
- Journalisten van Ukrainska Pravda filmden hoe NABU-medewerkers via ladders over het hek van het gebouw van het kantoor van de procureur-generaal in Kyiv klommen.
- NABU liet weten dat procedurele handelingen nog lopende zijn en dat nadere details later worden verstrekt.
- Op 2 september kondigde president Volodymyr Zelensky de indiening aan van twee wetsontwerpen bij de Verchovna Rada die de aansprakelijkheid voor het organiseren van frauduleuze callcentra moeten aanscherpen.
Waarom dit belangrijk is
De operatie richt zich op vermeende corruptie op hoog niveau binnen het toporgaan van de Oekraïense justitiële sector. Een anticorruptie-instantie (NABU/SAP) onderzoekt daarmee het eigen justitieapparaat, wat de institutionele onafhankelijkheid van de opsporing onderstreept. De zaak is direct gekoppeld aan het bredere probleem van callcentrafraude, waartegen de autoriteiten al meerdere grootschalige operaties hebben uitgevoerd. Het kantoor van de procureur-generaal reageerde zelf met een concrete institutionele maatregel — schorsing van de verdachte functionaris en toegezegde medewerking.
Wat er is gebeurd
Op vrijdag 4 september maakten de Nationale Anticorruptieautoriteit (NABU) en de gespecialiseerde anticorruptieaanklager (SAP) bekend een onderzoek uit te voeren onder de codenaam ‘Carthage’ (Карфаген) naar een criminele organisatie die vermoedelijk wordt geleid door een functionaris van het kantoor van de procureur-generaal van Oekraïne. De organisatie wordt ervan verdacht ‘dekking’ te verlenen aan een netwerk van frauduleuze callcentra en zich schuldig te maken aan witwassen.
Journalisten van Ukrainska Pravda filmden hoe medewerkers van NABU met ladders over het hek van het gebouw van het kantoor van de procureur-generaal in Kyiv klommen om het pand te betreden. Volgens anonieme bronnen van Ukrainska Pravda in zakelijke kringen hebben NABU en SAP Sergij Kropyva aangehouden, die in een artikel wordt beschreven als hoofd van het cyberdepartement van het kantoor van de procureur-generaal.
Het kantoor van de procureur-generaal liet in een verklaring weten dat de functionaris van wie mogelijke betrokkenheid bij illegale activiteiten wordt onderzocht voor de duur van het vooronderzoek wordt geschorst. Ook beloofde het kantoor volledige medewerking aan de anticorruptieautoriteiten. Woordvoerster Mariana Haiovska ontkende in een reactie aan Ukrainska Pravda echter dat er huiszoekingen waren verricht bij procureur-generaal Ruslan Kravchenko.
NABU liet weten dat procedurele handelingen nog gaande zijn en dat aanvullende details van de operatie later worden bekendgemaakt.
Waar de berichtgeving verschilt
De synthese meldt een duidelijke discrepantie over de vraag of er huiszoekingen zijn verricht bij procureur-generaal Ruslan Kravchenko. Bronnen van Ukrainska Pravda stelden dat er huiszoekingen gaande waren bij Kravchenko, zijn plaatsvervangster Marija Vdovychenko en het hoofd van de militaire administratie van Odessa, Oleg Kiper. Het kantoor van de procureur-generaal, via woerdyoers Mariana Haiovska en Natalia Baiurko, ontkende echter dat er onderzoekshandelingen hadden plaatsgevonden bij Kravchenko's woning of kantoer. Daarnaast bestaat onduidelijkheid over de exacte functie van de aangehouden Sergij Kropyva: een artikel beschrijft hem als plaatsvervangend hoofd van het Departement voor Internationale Lieten van Samenwerking, terwijl andere artikelen hem als hoofd van het cyberdepartement van het kantoor van de procureur-generaal bestempelen.
Achtergrond
Op 12 augustus rapporteerde procureur-generaal Ruslan Kravchenko dat de SBU en de Nationale Politie in een grootschalige operatie 94 frauduleuze callcentra hadden uitgeschakeld in meerdere oblasten, waaronder Kyiv, Dnjepropetrovsk, Odessa, Lviv, Vinnitsja, Transkarpatië, Zaporizja en Ivano-Frankivsk. Bij 411 huiszoekingen werden volgens Kravchenko meer dan 3.330 stuks computerapparatuur, 1.346 telefoons, 5.238 simkaarten, 20 cryptowalwaren en 90 bankpassen in beslag genomen, en werden 1.794 operatorwerkplekken uitgeschakeld.
Op 2 september maakte president Volodymyr Zelensky bekend twee wetsontwerpen bij de Verchovna Rada te hebben ingediend: één over het aanscherpen van de aansprakelijkheid voor het organiseren van en deelnemen aan frauduleuze callcentra, en één over aanvullende bescherming van burgers tegen illegale handelingen met betaalinstrumenten en bankrekeningen.
Volgens het kantoor van de procureur-generaal zijn er de afgelopen 12 maanden meer dan 1.050 huiszoekingen uitgevoerd in zaken rond frauduleuze callcentra, is de activiteiten van ongeveer 340 callcentra en meer dan 5.000 operatorwerkplekken beëindigd, lopen er 147 strafzaken, zijn meer dan 183 personen op de hoogte gesteld van verdenking en zijn 93 personen in staat van beschuldiging gesteld. De totale vastgestelde schade voor slachtoffers belemmert volgens het kantoor tot tientallen miljoenen hryvnia's.