Trump ondertekent 'Graham-wet' met 100%-tarieven voor kopers van Russische olie en gas
De Amerikaanse president Donald Trump heeft op 18 september 2026 de 'Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act' (HR 5334) ondertekend. De wet, oorspronkelijk mede opgesteld door de overleden Republikeinse senator Lindsey Graham, geeft de president de bevoegdheid om invoertarieven tot 100% op te leggen aan landen die tot de vijf grootste kopers van Russische olie en gas behoren of die helpen de energiesancties te ontduiken. China, India en Turkije worden genoemd als potentiële doelwitten. Ook worden de sancties tegen het Russische militaire leiderschap, de financiële en energiesector, schaduwvloot en wapenproductie-exporten uitgebreid.
Hoofdpunten
- Trump ondertekende de wet op 18 september 2026 (Amerikaanse tijd), in de nacht naar 19 september Kyiv-tijd.
- De Senaat stemde op 7 augustus 2026 vóór (86-11), de Kamer van Afgevaardigden op 16 of 17 september (262-159).
- Het wetsvoorstel werd in april 2025 ingediend door Lindsey Graham (Republikein) en Richard Blumenthal (Democraat); oorspronkelijk 500%-tarieven, uiteindelijk verlaagd naar 100%.
- Senator Lindsey Graham overleed plotseling op 11 juli 2026, een dag na een persconferentie in Kyiv waar hij een herziene versie aankondigde.
- China, India en Turkije zijn potentiële doelwitten van de tarieven; Hongarije en Slovakije worden ook genoemd.
- De wet breidt sancties uit tegen het Russische militaire leiderschap, de financiële en energiesector, buitenlandse leveranciers en schaduwvloottankschepen, en verscherpt exportcontroles op goederen die voor wapenproductie bruikbaar zijn.
- De wet verbiedt nieuwe Amerikaanse investeringen in Rusland en beperkt transacties met Russisch staatsschuld.
Waarom dit belangrijk is
De wet kan een aanzienlijke invloed hebben op de Russische energie-inkomsten door invoertarieven tot 100% op te leggen aan grote kopers zoals China, India en Turkije. Daarnaast breidt hij de sancties uit tegen het Russische militaire leiderschap, financiële en energiesector, schaduwvloot en buitenlandse leveranciers, en verscherpt hij exportcontroles op goederen die Rusland voor wapenproductie kan gebruiken. Het was de laatste wetgevende erfenis van de in juli 2026 overleden senator Lindsey Graham, een van de prominentste Republikeinse voorstanders van hardere maatregelen tegen Rusland.
Wat er is gebeurd
Op 18 september 2026 (Amerikaanse tijd) ondertekende president Donald Trump de 'Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act' (HR 5334), een wet die gericht is tegen Rusland en Iran. De wet is vernoemd naar de Republikeinse senator Lindsey Graham, die het wetsvoorstel in april 2025 samen met de Democratische senator Richard Blumenthal indiende. Graham overleed op 11 juli 2026, één dag na een persconferentie in Kyiv waar hij een aangepaste versie van het wetsvoorstel had aangekondigd. De oorspronkelijke versie voorzag in automatische tarieven van 500% op import uit landen die Russische olie en grondstoffen blijven kopen; de uiteindelijke versie verlaagde dit percentage naar maximaal 100% op landen die tot de vijf grootste kopers van Russische olie en gas behoren of die de energiesancties helpen ontduiken. Daarnaast kan de VS tarieven tot 500% opleggen op goederen die rechtstreeks uit Rusland worden ingevoerd. De wet breidt sancties uit tegen het Russische militaire leiderschap, de financiële en energiesector, buitenlandse leveranciers, schaduwvloottankschepen en hun eigenaars en verzekeraars, en verscherpt exportcontroles op goederen die voor wapenproductie bruikbaar zijn. Ook verbiedt hij nieuwe Amerikaanse investeringen in Rusland en beperkt hij transacties met Russisch staatsschuld. Binnen 30 dagen na inwerkingtreding moeten aanvullende tarieven worden opgelegd aan landen die tot de topvijf van Russische olie- of gasafnemers behoren en nieuwe aankopen blijven doen. China, India en Turkije worden expliciet genoemd als potentiële doelwitten; ook Hongarije en Slovakije worden genoemd als mogelijke kandidaten. De Senaat had het wetsvoorstel op 7 augustus 2026 goedgekeurd met 86 stemmen vóór en 11 tegen; de Kamer van Afgevaardigden volgde op 16 of 17 september met 262 stemmen vóór en 159 tegen. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky bedankte Trump en het Congres voor de ondertekening en noemde de volledige uitvoering van de wet de beste manier om Grahams nagedachtenis te eren. Oekraïens minister van Buitenlandse Zaken Andriy Sybiha sprak van een 'werkelijk historische dag'.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Oekraïense bronnen benadrukken vooral de dank van president Zelensky aan Trump en het Amerikaanse Congres en framen de ondertekening als een diplomatieke overwinning voor Oekraïne. Veel Oekraïense media besteden uitgebreid aandacht aan de analyse van Vladyslav Vlasjuk, de commissaaris voor sanctiebeleid van de president, die China, India en Turkije als de meest waarschijnlijke doelwitten aanwijst en ook Hongarije en Slovakije noemt. Oekraïense bronnen presenteren importvolumes (Chinese, Indiase en Turkse ruwe-olie-aankopen; Franse, Belgische en Spaanse LNG-aankopen; zeevervoer van brandstoffen naar Rusland) om de potentiële impact op de Russische inkomsten te onderstrepen. Minister van Buitenlandse Zaken Andriy Sybiha wordt geciteerd met de kwalificatie 'werkelijk historische dag'. Verschillende Oekraïense bronnen geven ook ruimte aan de sceptische analyse van journalist Roman Tsymbaliuk, die stelt dat de wet de situatie niet fundamenteel zal veranderen en dat Oekraïne vooral raketten nodig heeft.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
Internationale berichtgeving benadrukt de evolutie van het wetsvoorstel — van het oorspronkelijke 500%-tarief naar het uiteindelijke percentage van 100% — en de rol van de overleden senator Lindsey Graham als hoofdsponsor. De Franse krant Le Monde merkt op dat het wetsvoorstel de Kamer met steun van beide partijen passeerde en stelt de vraag of het Witte Huis op dit moment een handelsoorlog met Peking zou willen of kunnen veroorloven. Reuters-analisten, in verschillende artikelen aangehaald, suggereren dat de directe impact van de wet beperkt kan zijn gezien de terughoudendheid van Trump om maatregelen te nemen die de consumentenprijzen zouden kunnen opdrijven in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen in november. Internationale media besteden ook aandacht aan de Russische waarschuwing dat verdere Amerikaanse sancties een vredesakkoord over Oekraïne zouden bemoeilijken, en aan de Indiase waarschuwing voor risico's voor de bilaterale betrekkingen en de mondiale energiemarkten.
Waar de berichtgeving verschilt
De datum waarop de Kamer van Afgevaardigden het wetsvoorstel definitief goedkeurde, wordt door de meeste bronnen op 16 september 2026 geplaatst, maar sommige bronnen noemen 17 september 2026. De meerderheid van de Oekraïense en internationale media hanteert 16 september.
Achtergrond
Het oorspronkelijke wetsvoorstel, in april 2025 ingediend door Lindsey Graham (Republikein) en Richard Blumenthal (Democraat), voorzag in automatische 500%-tarieven; de uiteindelijke versie verlaagde dit tot 100%. Senator Graham kondigde een herziene versie aan op een persconferentie in Kyiv op 10 juli 2026 en overleed de volgende dag, 11 juli 2026. Het wetsvoorstel was eerder geblokkeerd door Senaatsmeerderheidsleider John Thune op verzoek van het Witte Huis tijdens onderhandelingen met Vladimir Poetin. De EU heeft afzonderlijk een gefaseerd verbod op Russische gasimport aangenomen: LNG onder langetermijncontracten eindigt op 1 januari 2027 en pijpleidinggas onder langetermijncontracten op 30 september 2027.