Zelensky bespreekt ontbrekende Amerikaanse raketaarslagen en Starlink-beperkingen met Congres

Waarom dit belangrijk is

De bijeenkomst bracht Zelensky samen met vooraanstaande Amerikaanse wetgevers om een aantal gevoelige dossiers in de Oekraïens-Amerikaanse veiligheidsrelatie te coördineren: Patriot-raketleveranties via het PURL-programma, het uitblijven van Amerikaanse ballistische-raketwaarschuwingen en de Starlink-beperkingen die volgens Kyiv de frontoperaties ondermijnen. Zelensky koppelde deze kwesties openlijk aan de vermeende Amerikaanse druk om de Oekraïense aanvallen op Russische raffinaderijen te staken, en presenteerde een tegenvoorstel voor een wederzijds staakt-het-vuren van dertig dagen in ruil voor luchtafweersteun. Zijn dank voor de sanctiewet van senator Lindsey Graham en zijn teleurstelling dat die nog altijd niet van kracht is, illustreert de aanhoudende Oekraïense druk op extra economische druk op Moskou. Door de aanvallen op Charkiv en het Oekraïense energienetwerk te benadrukken, wilde hij bovendien onderstrepen dat Rusland volgens hem niet naar een einde van de oorlog streeft.

Wat er is gebeurd

Op maandag 19 oktober hield de Oekraïense president Volodymyr Zelensky een online ontmoeting met een bipartizane, tweekamerige delegatie van het Amerikaanse Congres, georganiseerd door de senators Richard Blumenthal en Tom Tillis. Hij opende het gesprek met een verslag van een Russische Shahed-dronenaanval op de regio Charkij die zes mensen het leven kostte, onder wie een moeder en haar kind van iets ouder dan één jaar.

Zelensky uitte vervolgens drie zorgen: Oekraïne had voor de derde keer in korte tijd geen waarschuwing ontvangen van het Amerikaanse early-warningsysteem voor Russische ballistische raketten, ook niet tijdens de eerste aanvalsgolf van de vorige avond; Starlink- en Starshield-diensten kennen op delen van het front nog altijd snelheidsbeperkingen, wat volgens hem de frontlogistiek, middellangeafstandsaanvallen en de verdediging tegen Shahed-drones belemmert; en Moskou heeft een tegenvoorstel voor een wederzijdse stop op aanvallen op energiesystemen afgewezen.

Tijdens de ontmoeting bespraken de deelnemers de versnelling van Patriot-raketleveranties via het PURL-programma. Oekraïne heeft volgens Zelensky zijn Patriot-voorraden bijna uitgeput. Hij stelde zelf een alternatief voor: dertig dagen wederzijds geen aanvallen op Russische olieraffinaderijen, in ruil voor Amerikaanse hulp bij de verdediging van het Oekraïense luchtruim met Patriot-raketten — een idee dat volgens hem van Congresleden zelf afkomstig was, maar waarvoor hij geen Amerikaanse bereidheid hoorde.

Zelensky bedankte het Congres voor de steun aan de sanctiewet van senator Lindsey Graham, die hij als uiterst krachtig omschreef, maar betreurde dat die nog altijd niet van kracht is. Hij stelde dat Oekraïne meer terrein herovert dan de Russen kunnen innemen en merkte op dat de Russen zich volgens hem op nieuwe aanvallen voor de winter voorbereiden. Elon Musk verklaarde op een verzoek om de Starlink-beperkingen op te heffen dat Starshield door de Amerikaanse overheid wordt aangestuurd en de definitieve beslissing bij de president ligt. Het kantoor van de president liet weten dat de teams aan alle besproken onderwerpen zullen blijven werken.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

De Oekraïense bronnen — Укрінформ, НВ, Інтерфакс-Україна en LIGA.net — presenteren het verslag van Zelensky als uitgangspunt. Ze benadrukken zijn waarschuwingen over de ontbrekende Amerikaanse ballistische-raketwaarschuwingen, de Starlink- en Starshield-beperkingen aan het front en de voortdurende Russische aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur, ook na het energiebestand dat de Amerikaanse president Trump op 11 oktober had aangekondigd. De berichtgeving belicht Zelenskys tegenvoorstel voor een wederzijdse stop van dertig dagen op aanvallen op Russische olieraffinaderijen in ruil voor Amerikaanse luchtafweersteun, en zijn dank aan het Congres voor de sanctiewet van senator Lindsey Graham, die volgens hem nog niet in werking is getreden. De openingsscène is steevast de Shahed-dronenaanval op de regio Charkij die zes mensen doodde, om zo het menselijke kosten van de Russische campagnes te onderstrepen.

Achtergrond

De door president Trump op 11 oktober aangekondigde energiebestand-initiatief voorzag alleen in een wederzijdse stop op aanvallen op Oekraïense en Russische olieraffinaderijen, niet op de bredere Oekraïense energie-infrastructuur, die door Rusland is aangevallen. Op 14 oktober stelde Zelensky dat de Verenigde Staten hadden gedreigd met het stopzetten van het delen van inlichtingen als Oekraïne zijn aanvallen op Russische olieraffinaderijen niet zou beëindigen. Op 16 oktober schortte Trump, naar eigen zeggen in het Amerikaanse nationale belang, de sancties op tegen de grootste afnemers van Russische olie en gas die in de door senator Lindsey Graham gesteunde wet waren vastgelegd.

Eerder, op 9 oktober, had Trump in een telefonisch gesprek met Poetin ingestemd met de levering van honderdduizenden tonnen Russische diesel aan de Verenigde Staten en de wereldmarkt, met als doel de brandstofprijzen te verlagen. Op 17 oktober meldde Zelensky dat Oekraïne Starlink-terminals in EU-landen had getest, waar ze snelheden boven 180 km/u aankunnen, tegenover een grens van ongeveer 160 km/u die aan het front wordt gemeld. Separaat ontving Zelensky in Kyiv een team van de Amerikaanse defensieonderneming Lockheed Martin, waarmee hij de uitbreiding van leveranties van tegenmaatregelen tegen ballistische raketten en de mogelijkheid van onderhoud en reparatie van F-16-gevechtsvliegtuigen in Oekraïne besprak.